Тустар ырыаһыт

2

Ариян Свинобоев «Сүрэхпэр доҕотторум бука бары» киинэҕэ ырыаһыт уолу оонньообута. Киинэ ырыата уонна «Дууһабын аймаама» тута хит буола түспүттэрэ. Оттон Ариян сыыйа-баайа Арыйаан диэн ааттанан, бастакы килиибин устан, кэнсиэрдэргэ кыттан барбыта. Онтон ыла биэс сыл ааһа оҕуста.

— Мин Мэҥэ Хаҥалас улууһун Тумул нэһилиэгиттэн сылдьабын. Чурапчытааҕы физкултуура уонна спорт институтун үөрэнэн бүтэрбитим. Билигин Дьокуускайдааҕы Спорт управлениетыгар ГТО Нормативын тутар исписэлииһинэн үлэлиибин.
— Эйигин тустуу тренерэ диэбиттэрэ. Сураҕа, оҕолору эрчийэр үһүгүн дии?
— Үрдүк үөрэх кыһатыгар ылбыт идэбинэн «тустуу тренерэ» диэн буолабын. Ааспыт сылга диэри Дьокуускай 5-с №-дээх спортивнай оскуолатыгар оҕолору дьарыктаабытым. Дьарыктаабыт оҕолорум кэккэ ситиһиилээхтэр. Билигин, кэпсээбитим курдук, атын үлэҕэ көстүм. Оҕо эрдэхпиттэн тустар даҕаны, ыллыыр даҕаны этим. Ол эрээри, ырыаны хобби эрэ быһыытынан ылынабын.
— Билигин тустаҕын, күрэхтэһиилэргэ кыттаҕын дуо?
— Күрэхтэһиилэргэ кыттыбаппын. Тустууттан букатын тэйдим дии санаабаппын. Спорт эйгэтигэр үлэлиибин, күннээҕи дьарыгым быыһыгар тустабын, тустуук доҕотторбор сүбэ-ама биэрэбин, кинилэр тустарыгар олуһун ыалдьабын.
— Тустууктан хайдах ырыаһыт буолан хааллыҥ? «Саҥа ырыа» күрэхтэһиигэ ыллаан, киэҥ эйгэҕэ ырыаһыт быһыытынан биллэн барбытыҥ. Күрэхтэһиигэ хайдах кыттар буолбуккунуй? Ырыаһыт буолар баҕа санаалаах этиҥ дуо?
— Ырыа эйгэтигэр чугаһаары 2012 сыллаахха «Саҥа ырыа» телевизионнай куонкуруска кыттан, холонон көрбүтүм. Киэҥ эйгэҕэ тахсарбар, дьоҥҥо-сэргэҕэ көстөрбөр «Саҥа ырыа» төһүү күүс буолбута. Онон оҕолору тустууга дьарыктыырым быыһыгар кыралаан саҥа ырыалары толорор, араас күрэхтэһиилэргэ кыттар, гостуруолларга айанныыр буолбутум.
— Артыыстар гостуруоллаан сири-сибиири бараатаххыт буолуо. Саамай умнуллубат айаныҥ ханна этэй?
— Хоту улуустарга сылдьарбын сөбүлүүбүн. Онно куруук кэтэһэллэр, куруук үөрэ-көтө көрсөллөр. Айылҕата ураты кэрэ, киһи хоту дойду дьонуттан, сириттэн-уотуттан күүһүгэр күүс, сэниэ эбинэр курдук. Бултаан-алтаан, ыллаан-туойан, бэртээхэйдик сынньанан эргиллээччибит.
— Бастаан ыллыырыҥ саҕана бэйэҥ айбыт ырыаларгын ыллыырыҥ. Оттон кэлиҥҥи кэмҥэ кавер оҥорон, урукку ырыалары сөргүтэн ыллыыр буоллун. Тоҕо? Бэйэҥ айбыт ырыаларгын өссө истиэхпит дуо?
— Мин санаабар, хас биирдии ырыаһыт саҥа ырыаны эрэ толорбокко, урукку, билигин ылламмат буолбут ырыаны сөргүтэн, киэҥ эйгэҕэ таһааран, үйэтитиэхтээх. Бу соторутааҕыта Галина Шахурдина «Махтал ырыата» диэн саҥа ырыа суруйан биэрбитин ыллыы-туойа сылдьабын. Ырыа табыллар, тахсар кэмнээх буолар эбит. Айар иэйии баҕаҥ хоту сакааһынан киирбэт. Бэйэм айбыт ырыаларбын сотору кэминэн сыыйа-баайа таһаартыам.
— Айар куттаах дьон үгүстэрэ күһүнү иэйии киирэр кэмэ дииллэр. Эйиэхэ хайдаҕый?
— Миэхэ иэйии дьыл кэмиттэн тутулуга суох кэлэр. Үксүн айаҥҥа, айылҕаҕа соҕотоҕун сырыттахпына хоһоон тыллара, ырыа матыыба өйбөр «тиийэн кэлээччи».
— Инстаграмҥа биир кыыстыын түспүт хаартыскаҕын куруук таһаараҕын. Хаһан ыал буолаҕыный?
— Мария Федотова диэн Хаҥаластан сылдьар доҕордоһор кыыстаахпын. Билигин бииргэ олоробут, хаһан ыал буоларбытын кэм-кэрдии көрдөрүө.
— Инники былааҥҥын кэпсээ эрэ.
— Сотору кэминэн айар киэһэбин тэрийэр баҕа санаалаахпын. Саҥа килииптэри устуохпун, урукку ырыалары сөргүтэн ыллыахпын баҕарабын. Эрдэттэн былаанныыры, өтө көрөрү сөбүлээбэппин. Буолуохтаах бэйэтин кэмигэр сатаныа, табыллыа дии саныыбын.

Айтана АММОСОВА кэпсэттэ.