Психиатр ыспыраапкатыгар уочарат аҕыйаата

психиатр

Биһигиттэн хас биирдиибит олоҕор саатар биирдэ эмэ психиатртан ыспыраапка ылбыт буолуохтаах. Доруобуйаны уопсай көрдөрүнэргэ, үлэҕэ киирэргэ, суоппар быраабын ыларга үксүгэр идэҕэр сөп түбэһэргин уонна уйулҕа (психика) ыарыыҥ суоҕун дакаастыыргын ирдииллэр. Тулалыыр дьоҥҥо буорту оҥорор кутталлаах киһини идэлээх быраас эрэ быһаарар кыахтаах. Биир оннук киһинэн психиатр-быраас, өрөспүүбүлүкэтээҕи психологическай-неврологическай диспансер төлөбүрдээх өҥөлөргө отделениетын сэбиэдиссэйэ Наталья Бобровская буолар.

Наталья Николаевна урут дьону Петровскай уулуссаҕа баар кабинетыгар көрөрө. Онтон тэрилтэ сабыллыбытын кэннэ билигин ыспыраапкалары Медицина Дьокуускай куораттааҕы киинигэр суруйан биэрэр.
Урут киниэхэ эбиэт чугаһыгар киирээри сарсыарда 7 чаастан уочараттыыр буоллахтарына, билигин уочарат арыый да нус-хас буолла. Ыспыраапканы уһун уочарата суох бэнидиэнньиктэн бээтинсэҕэ диэри сарсыарда 8 чаастан күнүс 14.30 диэри Кальвица уул. 3 нүөмэрдээх дьиэтин 2-22 кабинетыгар ылыахха сөп. Ыспыраапка ханнык тэрилтэ көрдүүрүттэн тутулуктаах, 160-320 солк. сыаналаах.
— Өскөтүн киһи психоневрологическай диспансерга учуокка турар буоллаҕына даҕаны, ол кинини үлэҕэ ыларга көрдөөбүт ыспыраапкаларыгар аккаастыырга төрүөт буолбат. Итинник дьон актыыбынай олоҕунан олорор кыахтаахтар, — диир Котенко диспансерыгар 36 сыл үлэлээбит быраас Наталья Бобровская.
— Билигин киһини үлэҕэ ыларга үксүгэр психиатртан ыспыраапка ирдииллэр. Ол төрүөтэ тугуй, бэйэлэрин дьайыыларыгар эппиэттээбэт дьон элбээтэ дуо?
— Үлэҕэ киирэргэ уонна суоппар быраабын ыларга ыспыраапканы өссө сэбиэскэй кэмтэн ирдииллэр. Кэнники кэмҥэ дьалхааннаах балаһыанньанан, уопсастыбаннай миэстэлэргэ террористическай дьайыылар оҥоһуллалларынан сибээстээн, бирикээстэр уонна инструкциялар кыратык кытааттылар.
— Социальнай өттүнэн кутталлаах дьон бары диспансерга учуокка тураллар дуо?
— Бары буолбатах. Ыарахан буруйу оҥорон хаайыыга, холуонньаҕа сытар дьон суут-психиатрия экспертизатын барар. Кинилэр уйулҕалара доруобай, ол гынан баран, хаайыыга сыталлар. Диспансерга уйулҕалара хамсаабыт, ньиэрбэ ыарыылаахтар, шизофрениялаахтар киирэллэр.
— Психиатр ыспыраапкатыгар киһи диспансер учуотугар турбат эрэ буоллаҕына бэчээт уураҕыт уонна илии баттыыгыт дуо?
— Тустаах диспансер базатын бэрэбиэркэлээн эрэ баран бэчээт уурабыт уонна илии баттыыбыт. Ол гынан баран, учуокка турар киһиэхэ да ыспыраапка биэрэр түгэннэрбит эмиэ баар буолаллар. Хас биирдии түгэни биирдиилээн сиһилии үөрэтэбит, ардыгар хамыыһыйаны кытары дьүүллэһэбит.
— Психиатр биэрэр ыспыраапката тоҕо төлөбүрдээҕий? Киһи туох баар докумуоннарын хомуйбутун кэннэ араас биричиинэнэн үлэҕэ ылартан аккаастыахтарын эмиэ сөп.
— Мин психиатр эрэ ыспыраапката буолбакка, медицинскэй көрүү барыта төлөбүрдээҕин тоһоҕолоон бэлиэтиэм этэ. Өскөтүн киһи тэрилтэҕэ үлэлиир уонна 302 нүөмэрдээх бирикээһинэн көрдөрүнэр буоллаҕына, үлэни биэрээччи кини ороскуотун төлүөхтээх. Онтон атынын үлэҕэ киирээччи бэйэтэ төлүүр. Кинини үлэҕэ ылбатахтарына даҕаны, манна эмчиттэр буруйдара суох. Бастаан киһини үлэҕэ ылалларын-ылбаттарын быһаардыннар, ол эрэ кэннэ медицинскэй чинчийиигэ ыыттыннар.
— Үлэҕэ киирииттэн атын өссө ханнык түбэлтэҕэ итинник ыспыраапкалары биэрэҕитий?
— Психиатр ыспыраапкатын саа сэбин-сэбиргэлин ыларга уонна уура сылдьыы болдьоҕун уһатарга, массыынаны ыытарга, оҕону иитэ ыларга, кыбартыыра атыыланарыгар бааҥҥа, военкомакка, табельнай сааны, наркотиктары кытары үлэлээччилэргэ биэрэбит.
Бырааска булгуччу пааспардаах кэлиллэр. Атын куораттан кэлбит, Дьокуускайга 5 сыл олоро илик киһи урут олорбут сириттэн учуокка турбатын туһунан ыспыраапканы аҕалыахтаах. Улууска пропискалаах дьону олорор сириттэн ыспыраапка ирдээбэккэ эрэ көрөбүт.
Ити курдук, психиатртан уонна наркологтан ыспыраапканы уһун уочарата суох Дьокуускай к. Медицина киинигэр, Кальвица 3 нүөмэрдээх дьиэтиттэн ылыахха сөп.

Надежда ЕГОРОВА.