Саха кыыһа Германияҕа үөрэнэр

1

Икки сыллааҕыта Анна Шадринаҕа Германия Штутгарт куоратыгар баар Тыа хаһаайыстыбатын университетыгар үөрэнэр түгэн тосхойбута. Кини соторутааҕыта кынат анньыммыт Дьокуускайдааҕы тыа хаһаайыстыбатын академиятыгар ыалдьыттаата, учууталларын кытары көрүстэ.

— Анна, бараргар ньиэмэс тылын билэриҥ дуо?
— Омук тылын баһылаабакка эрэ үөрэнэ барбытым. Ол иһин биир сылы быһа английскайы үөрэппитим. Биир сылынан IELTS эксээмэни туттаран, омук тылын билиини туоһулуур сертификаты ылбытым. Былырыын магистратураҕа киирбитим. Икки сыл тухары уопсайга олордум. Манна Саха сириттэн соҕотохпун. Африкаттан уонна Америкаттан сылдьар устудьуон элбэх. Үөрэммитим тухары чугас дьоммун, төрөөбүт тылбын уонна саха аһылыгын олус ахтарым. Россияҕа тэҥнээтэххэ, Германияҕа үөрэх быдан судургу. Омук тылын эрэ баһылыахха наада. Ньиэмэс тылын хайаан даҕаны билэриҥ ирдэммэт. Английскайдыы барытын быһаарсаҕын. Омук дойдутугар үөрэниэн баҕарар ыччат, эрдэ английскай тылы баһылааҥ. Билигин араас бырагыраама, истипиэндьийэ баһаам.
— Эн университеккар үөрэтэр систиэмэлэрэ хайдаҕый?
— Билиини бэрибиэркэлээн, элбэх тиэстэри оҥортороллор. Сорудаҕы интэриниэт нөҥүө биэрэллэр. Үөрэнэргэ бары усулуобуйа барыта баар. Компьютер, түргэн интэриниэт, библиотека, наадалаах сайтар аадырыстара о.д.а. Үөрэххэ сылдьаргын улаханнык ирдээбэттэр. Киһи бэйэтэ үөрэх ылар. Ким да кими да ыххайбат, сураспат, испииһэгинэн бэлиэтэммэт.
— Билигин тугунан дьарыктанаҕын? Үөрэҕи уонна үлэни дьүөрэлиэххэ сөп дуо?
— Үөрэнэрим таһынан үҥкүүлүүбүн, сүүрэбин. Фитнеһинэн дьарыктанарбын олус астынабын. Аграрнай институкка лаборант көмөлөһөөччүтүнэн үлэлиибин. Өссө эбии үлэ булуохпун баҕарабын. 2018 сылга магистратурабын бүтэрэн, идэбинэн салгыы үлэлиир санаалаахпын.
— Устудьуоннарга тугу баҕарыаҥ этэй?
— СГТХА хас биирдии устудьуоҥҥа бэйэтин кыаҕын туһанарыгар уонна салгыы үөрэнэригэр кыах биэрэр. Устудьуоннарга түгэни мүччү туппаттарыгар, бэйэлэрин сайыннаралларыгар, дьаныардаахтык үөрэнэллэригэр баҕарабын. Ким эмит омук дойдутугар үөрэнэр баҕалаах буоллаҕына, адаптацияны ааһалларыгар, тылы үөрэтэллэригэр үөрүүнү кытары көмөлөһүөхпүн сөп. Бэйэлэрэ баҕалаах буолуохтарын эрэ наада.

2012 сыллаахха Анна Шадрина агротехнологическай факультеты бүтэрэн, технолог идэтин баһылаабыта. Тэҥҥэ экэнэмиис дипломун ылбыта. Салгыы магистратураҕа үөрэнэ киирбитэ, ону сэргэ кафедра старшай лаборанынан үлэлээбитэ. 2014 сыллаахха магистратураҕа үөрэнэ сылдьан ERASMUS-MUNDUS IA MONET-RU (Европаҕа үөрэнэргэ анаан төлөнөр истипиэндьийэ) бырагыраамаҕа кыттан кыайбыта. Ол сыл Анна Хохенхейм университетыгар, Штутгарт куоракка «Тулалыыр эйгэни харыстааһын уонна тыа хаһаайыстыбатын бородууксуйатын оҥоруу ньымата» диэн салааҕа үөрэнэ барбыта.

Утум ЗАХАРОВ.