Үс ирдэбил

IMG_4934

«Эһиил, бу кэнники икки сыллааҕы курдук, үчүгэй бүддьүөттэнэрбит саарбах. Онон үбүлээһини көдьүүстээхтик уонна кэмигэр туһанарга кыһаныахха», — диэн бэлиэтээтэ СӨ Ил Дархана Егор Борисов бээтинсэҕэ улуус баһылыктарын кытары көрсүһүүтүгэр.

Егор Афанасьевич эһиилги сылга федеральнай бүддьүөт дохуоттаах чааһыгар уустуктар баалларын этэн туран, өрөспүүбүлүкэ хааһынатын үллэстии 2017-2019 сс. муниципальнай тэриллии харчыны төһө көдьүүстээхтик уонна кэмигэр туһаммытыттан көрөн барыаҕын туһунан эттэ. «Төһөнөн муниципальнай тэриллии судаарыстыбаттан кэлбит харчыны кэмигэр сөптөөхтүк, көдьүүстээхтик туһанар да, онно көмө барыаҕа», — диэн иһитиннэрдэ кини.
Манна даҕатан эттэххэ, сыл бүтүүтэ федеральнай хааһынаттан кэлбит үбүлээһин кэмигэр туһаныллыбакка, нөҥүө сылыгар Саха сирэ бырагырааматтан көппүт да түгэннэрэ бааллара. Ол иһин Егор Афанасьевич манна баһылыктар болҕомтолорун хатыан хатыыр.
Холобур, мунньахха тутуу миниистирэ Вера Кузакова иһитиннэрбитинэн, тус олорор дьиэлэри тутууга көрүллүбүт харчыттан билигин өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 35,6 % эрэ туһаныллыбыт. Абый, Ньурба, Уус Маайа, Горнай, Таатта, Амма, Үөһээ Бүлүү үбүлээһини 70-80 % толорон иһэр буоллахтарына, уон улуус, Сунтаар, Мирнэй, Дьааҥы, Эбээн Бытантай, Өймөкөөн, Ленскэй, Булуҥ, Усуйаана, Аллайыаха, Нерюнгри, көрүллүбүт үбүлээһини туһаммакка олороллор. Бырагыраамаларынан ылан көрдөххө, кэлбит үбү-харчыны туһаныы улуустарынан араастаһан тахсар. Ол иһин бырабыыталыстыба бары эйгэни хабан, үбүлээһин тоҕо туһаныллыбатаҕын учуоттаан бэйэтигэр түмүк оҥостуоҕа.
Тутуу боппуруоһугар сыһыаран Егор Борисов элбэх оҕолоох ыалларга бэриллибит учаастактарга инфраструктураларын ситэрэн биэрэргэ эттэ. «Сорох баһылыктар сири түҥэтиинэн наһаа үлүһүйдүгүт. Суола-ииһэ, уота-күөһэ суох биэртэлиигит. Манна эһиги эппиэтинэстээххитин умнумаҥ», — диэн туран, хас биирдии баһылык бу чааһыгар эппиэтинэһи сүгүөхтээҕин бэлиэтээтэ.
Ону таһынан хаарбах дьиэлэри суох оҥорууга өссө эбии 1,76 млрд солк. көрүллэрин туһунан иһитиннэрдэ. Санатан эттэххэ, бу ааттаммыт федеральнай бырагыраама эһиилгинэн тохтуохтаах. Ол эрээри билигин өрөспүүбүлүкэбитигэр баар хаарбах дьиэлэри барыларын биир сыл иһигэр көтүрэн саҥаттан тутар кыаллыбат (билигин 2012 с. тохсунньутугар диэри испииһэккэ киирбит дьиэлэр көһүөхтээхтэр). Ол иһин өрөспүүбүлүкэ салалтата РФ бырабыыталыстыбатыгар бырагырааманы салгыырга туруорсар. Ол чэрчитинэн, ааспыт нэдиэлэҕэ СӨ бырабыыталыстыбата Олох-дьаһах, коммунальнай хаһаайыстыбатын саҥардыы фондатын кытта дуогабар түһэрсэн, ити 1,76 млрд солк. эбии ылары ситистэ. Онон бу бырагыраама көмөтүнэн, кэнники биэс сылга олорор дьиэлэри тутуу боппуруоһа төрдүттэн быһаарыллан эрэр. Өссө да быһаарыллыа турдаҕа. Онуоха хас биирдии баһылык кэлбит харчыны төһө сөптөөхтүк, көдьүүстээхтик туһанарыттан тутулуктаах. Бу тутууга эрэ буолбакка, бары эйгэҕэ барыларыгар сыһыаннаах.

Аграфена КУЗЬМИНА.