Author Archives: sakhasire

Батыллыбат «Синтай»

IMG_20160906_151054

Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгин түс-бас олохтооҕо, өр сылларга баһылыгынан үлэлээбит Николаев Федот Никитич оттуу бараары бэринэ сылдьарын түбэһэ түспүтүм. Кини уола Альберт «Синтай» тыраахтары өссө тупсаран биэрбит. Аҕыйах сыллааҕыта ылбыт «Синтай» тыраахтарын Альберт муоһун уһатан биэрэн, икки киһи холкутук олорор гына оҥорбут. Онон тырахтарыыһы кытта иккис киһи көлөһө үрдүгэр крылоҕа олорсуон сөп. Бэл турбаны сыбааркалаан тиэрмэс угарга анаан иһит бэлэмнээбит. […]

Read more

Ньурба көмүс күһүнэ

Чуукаар Ньурба уоттара тумсуу чилиэннэрин кытта Ньурба Аар Хатынын аттыгар (1)

Ньурба улууһугар «Ньурба көмүс күһүнэ» диэн литература күннэрэ буоллулар. Бу сэргэх тэрээһин аан маҥнай 1989 сыллаахха Николай Чуор, К.Д. Уткин, Прокопий Чуукаар көҕүлээһиннэринэн ыытыллыбыта. Манна саха бастакы поэтессата Варвара Потапова олорбут дьиэтин тэлгэһэтигэр айар куттаах дьон түмсэн кинини кэриэстээбиттэрэ, ахтан-санаан ааспыттара, сэргэ туруорбуттара. Быйылгы «Ньурба көмүс күһүнэ» И.А. Дмитриев–Сиэн Чолбодук 85, Прокопий Чуукаар 75, Варвара Потапова 70, Ахмед Дмитриев 65 […]

Read more

Дойдуларын сураҕырдыбыт дьон — уулусса аатыгар

Птицын

Ханна баҕарар тиийдэххэ, уулусса аата эрэ барыта Ленин, Карл Маркс, Октябрьскай, Советскай буолар. Ол иһин да буолуо, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Суола-Мэлдьэхси нэһилиэгэр командировкаҕа сылдьан баран, Афанасий Чугунов уонна Владимир Птицын курдук билэр дьонум аатынан уулуссалар баалларын билэн баран, соһуйбутум аҕай. Буолаары буолан, бу уулуссалары кинилэр төрөөбүт дойдуларын — Суола-Мэлдьэхситин туһунан бэргэн тыллара кытта суруллубут истиэндэлэр киэргэтэллэрэ ураты көстүү этэ. — […]

Read more

Сайаапкалары биэрии сарсыҥҥыттан саҕаланыаҕа

IMG_1148

«Ахсынньыга диэри Госдума биир гектар туһунан сокуоҥҥа уларытыылары киллэриини көрүөҕэ», — диэн иһитиннэрдэ бу нэдиэлэҕэ РФ бырабыыталыстыбатын вице-премьерэ Юрий Трутнев Владивостокка ыыппыт мунньаҕар. Манна Ил Дархан Егор Борисов кыттан, Саха Өрөспүүбүлүкэтэ сири түҥэтиигэ бэлэмнэниитин туһунан иһитиннэрдэ. Санатан эттэххэ, биир гектар туһунан 119-с нүөмэрдээх федеральнай сокуон иккис түһүмэҕэ бу алтынньы 1 күнүттэн саҕаланыахтаах. Бастакы түһүмэҕэ бэс ыйыттан саҕаланан, билигин пилотнай буолбут […]

Read more

Оо, Камчатка, Камчатка!

IMG_4618

Сайын устата эдэр дьон, ордук устудьуон аймах араас тутар этэрээттэргэ киирэн буһа-хата үлэлиир. Билиҥҥи кэмҥэ араас элбэх тутар этэрээттэргэ, ону таһынан, лааҕырдарга баһаатай быһыытынан, улуустарга тахсан окко, куорат иһин-таһын хомуйууга, уонна ыраах Камчатка курдук сиргэ баран балык собуотугар үлэлииллэр. Камчатка Усть-Больщерецкай оройуонун Октябрьскай бөһүөлэгэр «Лойд-фиш» хампаанньа сылын аайы устудьуоннары үлэлэтэр. Саха сириттэн 200 кэриҥэ эдэр дьон талыллан бараллар. Быйыл 120 […]

Read more

Улуустаһыыны күөртээмиэххэ

Саха сирин олохтоохторо түмсүүбүтүн көрдөрөр күммүт ааста. Ону баттаһа, оройуон ыччатыттан түмсүүлээх буолууну хайдах өйдүүллэрин, улуустаһыыны туох дии саныылларын ыйыталастыбыт. Оптуорунньукка буолбут устудьуоннар охсуһууларын кэннэ бу боппуруос ордук сытыытык турда. Тургун Попов, «Урааҥхай» кулууп салайааччыта: — Бэҕэһээҥҥи охсуһуу туһунан араас сурах тарҕанна. Биһиги кулууппут дьоно онно суохтара. «Урааҥхай» атын сыаллаах. Спорду өрө тутабыт уонна патриотическай иитиинэн дьарыктанабыт. Оҕолор рингэҕэ киирсиэхтээхтэр, […]

Read more

Саха сирин төһө билэҕин?

лидеры

Өрөспүүбүлүкэ күнүн көрсө «Эдэр саас» хаһыат суруналыыстара балаҕан ыйын 26 күнүгэр Бэчээт дьиэтигэр «Мин өрөспүүбүлүкэм» диэн ааттаах өй оонньуутун ыыттылар. «Бу тэрээһин маҥнайгытын киэҥ араҥаҕа ыытылынна», – диэн кэпсиир оонньуу ааптара Яна Москвитина. Яна бу оонньуутун урут оскуола оҕолоругар уонна устудьуоннарга анаан ыыппыт эбит буоллаҕына, бүгүн Бэчээт дьиэтин медиа – киинигэр бу оонньуу ыччаты түмтэ. Сахабыт сирин киэҥ киэлитин, улуу […]

Read more

Хомусчут Василена

1

Аҕыйах хонуктааҕыта Инстаграм социальнай ситимҥэ омуктуу ырыаны саха хомуһунан доҕуһуоллатан килиип устубут кыыс видеотун сэҥээрэ көрбүтүм. Хасыһан билбитим, бу Сахабыт сирин биир инники күөҥҥэ сылдьар хомусчута Василена Шарина эбит. Василеналыын хомус, култуура туһунан сэһэргэстибит. — Мин Орто Халыма Сыбаатай диэн нэһилиэгиттэн төрүттээхпин. Кыра эрдэхпиттэн артыыс буолуом диэн санааны ыра оҥосто улааппытым. Туох баар саҕалааһыммын барытын ийэм өйөөн, үөрэтэн, таҥас тигэн, […]

Read more

Саха уопутун биһирээтилэр

тыа оскуолата-1

Тыа сиригэр оскуола баар – олох баар, күөстүү оргуйар. Тыабыт сирэ аһатан-таҥыннаран олорор буоллаҕа, бүтүн өрөспүүбүлүкэни, дойдуну. Киэн туттар учуонайдарбыт, суруйааччыларбыт, айар куттаах интеллигенциябыт, биллэр производственниктарбыт бука бары тыа сириттэн силистээхтэр-мутуктаахтар. Тыа сирин оскуолата — бүтүн нэһилиэк, улуус эргийэр киинэ. Онон, тыа сиригэр үлэлиир бэйэтэ уратылардаах, уустуктардаах, кыһалҕалардаах даҕаны, үчүгэйэ баһылыыр күүстээх өрүттэрдээх даҕаны… Соторутааҕыта СӨ үөрэҕин миниистирэ Феодосия Габышева […]

Read more

Саха сирин туһунан энциклопедия таҕыста

энцикл

Саха информационнай агентство саҥа бырайыагы олоххо киллэрдэ. Ол – Саха сирин туһунан энциклопедия. Энциклопедияны СИА сайтыгар киирэн көрүөххэ сөп. Билиҥҥи туругунан, 2 тыһыынча кэриҥэ ыстатыйалаах. Экэниэмикэ, уопсастыба, култуура, этнография, айылҕа, спорт, улуустар, история, биллэр дьон, о.д.а. рубрикалардаах. Бу баай, интэриэһинэй ис хоһоонноох үлэни СИА үлэһитэ, уруккута библиотекарь идэлээх Лилия Левчикова хас да ый устата араас энциклопедиялартан хасыһан булан, хомуйан оҥордо. […]

Read more
1 2 3 1 038