Category Archives: САХА ЫАЛА

Психиатр ыспыраапкатыгар уочарат аҕыйаата

психиатр

Биһигиттэн хас биирдиибит олоҕор саатар биирдэ эмэ психиатртан ыспыраапка ылбыт буолуохтаах. Доруобуйаны уопсай көрдөрүнэргэ, үлэҕэ киирэргэ, суоппар быраабын ыларга үксүгэр идэҕэр сөп түбэһэргин уонна уйулҕа (психика) ыарыыҥ суоҕун дакаастыыргын ирдииллэр. Тулалыыр дьоҥҥо буорту оҥорор кутталлаах киһини идэлээх быраас эрэ быһаарар кыахтаах. Биир оннук киһинэн психиатр-быраас, өрөспүүбүлүкэтээҕи психологическай-неврологическай диспансер төлөбүрдээх өҥөлөргө отделениетын сэбиэдиссэйэ Наталья Бобровская буолар. Наталья Николаевна урут дьону Петровскай […]

Read more

Ыарахан балаһыанньаҕа түбэспит дьоҥҥо

помощь1

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олохтоммут тиийинэн олоруу алын кээмэйиттэн (ортотунан) тутулуктаах. 1. Оҕону, эбэтэр инбэлиити анал тэрилтэҕэ эмтэтээри өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр тиийэн олорорго уонна аһыырга — тиийинэн олоруу алын кээмэйин 2 төгүллээх суумата. СӨ доруобуйа харыстабылын министиэристибэтин “направлениетынан” баран эмтэнэр эрэ дьоҥҥо төлөнөр. Дьиэ кэргэн, эбэтэр аҥардас киһи дохуота тиийинэн олоруу алын кээмэйин икки төгүллээх сууматыттан кыра буолуохтаах. 2. Өрөспүүбүлүкэ тас өттүгэр […]

Read more

Аадырыстаах көмө

домик

Олоххо араас буолар. Эмтэнии, дьиэни гааска-уокка холбонуу, баһаартан эмсэҕэлээһин, сарбыллыыга түбэһэн үлэттэн уурайыы, о.д.а. ыарахан балаһыанньаҕа киирдэххэ, судаарыстыбаттан көмө көрдүөххэ сөп. Аадырыстаах көмө диэн — чопчу ханнык эрэ балаһыанньаҕа оҥоһуллар харчынан көмө. Сороҕор киһи ыксаллаах балаһыанньаҕа түбэһэн, иннин-кэннин билбэккэ, соҕотоҕун тула холоруктаан хаалара баар суол. Киниэхэ чугас дьоно эрэ буолбакка, судаарыстыба эмиэ көмөлөһүөн сөп. Чуолаан, өрөспүүбүлүкэ өттүттэн чопчу төһө суумалаах […]

Read more

Кыттыһар – кыайыылаах

WhatsApp Image 2016-09-21 at 06.58.56

“Тыа сирин бигэтик сайыннарыы” тус сыаллаах федеральнай бырагыраама үбүгэр элбэх хайысхалаах үлэ ыытыллар. Ыал дьиэтиттэн саҕалаан балыыһаҕа, оскуолаҕа тиийэ тутуллар. Быйыл өрөспүүбүлүкэбит кыттыгас үбүлэһэр бырагырааматын сүнньүнэн төһө-хачча кээмэйдээх үлэ оҥоһуллар туруктааҕын туһунан Тыа хаһаайыстыбатын уонна ас-үөл бэлиитикэтин министиэристибэтин тыа сирин сайыннарыыга департаменын салайааччы Николай Петровтуун кэпсэттибит. — Этэргэ дылы, куоракка даҕаны, тыаҕа даҕаны бэйэ бас билэр олорор дьиэлэниитэ — тыын […]

Read more

«Паапа, эн кэллиҥ дуо?»

Балыксыт кунэ

Биир атаҕын соһон хаамаахтыыр, туора-маары көрө сылдьаахтыыр кыысчаан: «Паапаа, миигин ыла кэллиҥ дуо?» — дии-дии сабыылаах олбуор аанын аттыгар чугаһаата. Тэрилтэни салайар Клеопатра Автономовна: «Ээ, бу барахсаны…», — диэн саҥа аллайда уонна кууһан ылан, бодоруускалаһан салгыы дьиэ диэки дьөгдөрүттэ. Кут-сүр ыарыылаахтар сытар интэринээттэригэр киирэн иһэн, тула өттүттэн оҥой-соҥой көрбүт ыарыһахтары аһына санаатым. Бу интэринээт Бүлүүгэ Сосновкаҕа баар. Атын эйгэ дьоно […]

Read more

Эһиил «Тобуруокап күһүнүгэр» көрсүөххэ диэри…

WhatsApp Image 2016-09-14 at 09.57.49

Күһүммүт көмүс сэбирдэхтэринэн тэлибирии оонньуур, күн көмүс утаҕар таалалыыр кэмигэр Дьокуускайтан суруйааччылар бөлөхтөрө Үөһээ Бүлүү улууһугар айаҥҥа турунна. Аара баран иһэн тохтоон аһыыр сирдэргэ сотору-сотору соһуччу көрсүһүүлэр, Ватсапка айар куттаахтар бөлөхтөрүгэр эрэ билсэр дьоҥҥун илэ көрөн саҥа аллайыы айанньыттар настарыанньаларын көтөхтө. Кинилэр бары балаҕан ыйын 3-4 күннэригэр Үөһээ Бүлүү улууһун Нам с. төрдүс төгүлүн ыытыллар «Тобуруокап көмүс күһүнүгэр» айаннаан иһэллэр. […]

Read more

Кирииптэн эрдэттэн харыстаныҥ

грипп

Кириип – вируһунан тарҕанар сыстыганнаах ыарыы. Сыл аайы кириип ыарыытыгар нэһилиэнньэ 10% хабыллар. Ыарыы тарҕаннаҕына, элбэх дьону сутуйар, ол иһигэр 1-14-гэр диэри саастаах оҕолор элбэхтик хабыллаллар. Оттон 65 саастарын аһарбыттар ыарыы тарҕаммыт иккис түһүмэҕэр ордук ыллараллар. Арассыыйаҕа, чуолаан Саха сиригэр, кириип күһүн уонна кыһын тарҕанар. Дьаҥ тарҕанар төрүөтүнэн тымныы, сииктээх дьыл кэмигэр дьон элбэхтик мунньустар сирдэрэ буолар. Кириибинэн ыалдьыбыт киһи […]

Read more

Сахалыы эйгэ олохсуйбут дьиэтэ

20160601_120159

Мэҥэ Хаҥалас Табаҕытыгар Егоровтар кэрэ көстүүлээх икки мэндиэмэннээх дьиэлэрэ ыраахтан дьэндэйэн көстөр. Оттон чугаһаатаххына, бу дьиэ иһин көрүөх санааҥ өссө күүһүрэр. Оннук киһини бэйэтигэр тардар күүстээх буолан, мин дьиэлээх хаһаайканы тиэргэнигэр үлэлии сылдьарын көрсөн, анаан кэпсэттим. Ленскэй Орто Наахаратыттан төрүттээх Евгения Егорова Нам педучидищетын бүтэриэҕиттэн олохтоох музыкальнай оскуола художественнай кылааһыгар олоҕун анаабыт уруһуй учуутала эбит. Дьиктитэ баара, дьиэ тас өттүгэр […]

Read more

“Тобуруокап көмүс күһүнэ”

Тобуруокап стих

Тоҕоостоох кэммит Тосхойо үүнэн, Тононор кыһыл көмүс сэбирдэх Тохтор илгэлээх ардаҕын Торолутар уоҕар баттата Томоон-имээн дойдуттан, Тосту-туора ыраахтан Тоҕуоруһан кэлбит Тобуллаҕас санаанан, Толкуй-сыымай үлэнэн Тойук -хоһоон айааччылары — Торҕо мааны сэбэрэлээх, Толбоннордоох ньуурдаах, Тоһугурас хобулуктаах куолары, Тойон-хаан эр бэртэрин Толонноох күннүүн эҕэрдэлии, Тоһуйда Хотун Бүлүү биэрэгэр Толуу-мааны Наммытыгар Тоҥхолдьуйа үөрэ сэгэйэн Тобуруокап түмэл уһаайбата. Толугуруу тэппити уоскутан, Тоҥкуруун санааны киэр […]

Read more

Сиэдэрэй тиэргэн хаһаайката

Без имени-1

Нэһилиэк олоҕун сайдыыта, инники кэскилэ дьон-сэргэ кэрэхсии көрөр дьоһун олохтоох биирдиилээн ыалларыттан улахан тутулуктаах. Хаҥалас улууһун Хачыкаат нэһилиэгэр олорор оннук биир ыал туһунан кылгастык сэһэргээн ааһыым. Отуттан тахса сыллааҕыта ыаллыы нэһилиэктэн лааппыга саҥа бэрэдэбиэс кыыс кэлбитигэр аҕыйах саҥалаах тырахтарыыс уол иттэ киирдэҕэ буолан, сороҕор тугу эмэ ылардаах аатыран сыбыытыыр буолбута. Харахтара хара хаастаах кыыстан арахпат этэ. Сааһыары эдэр дьон Елена, […]

Read more
1 2 3 46