Category Archives: Кэпсиэхпин баҕарабын

Сахалартан бастакы марафонец

иван

Балаҕан ыйын 24 күнүгэр Дьокуускай куорат пааркатыгар улахан марафоҥҥа (42 км 195 м) күрэхтэһии буолаары турар. Маннык марафон куоракка ыытыллыбатаҕа ыраатта. “Якутский полумарафон” тэрээһиҥҥэ сылдьан, көрөөччүлэртэн уонна спортсменнартан «сахалартан бастакы марафонецпыт ким этэй?» диэн ыйыппытым. Онуоха үгүстэр сатаан эппиэт биэрбэтэхтэрэ. Олор истэригэр кэскиллээх марафонецпыт Сардаана Трофимова эмиэ мунаарбыта. Арай Мэҥэ Хаҥаластан сылдьар, марафоҥҥа өрөспүүбүлүкэ элбэх төгүллээх чөмпүйүөнэ, Харатааҕы спорт-мусуой дириэктэрэ […]

Read more

Дуобатчыт дьахталларга суолу тэлбитэ

макаров_киэнэ

Дуобакка ситиһиибит, 64 харахтаахха да, 100 харахтаахха даҕаны муҥутуур үрдүккэ тиийэн турар. Мөлүйүөнү да кыайбат ахсааннаах норуот эрээри, биир киһи үйэтигэр итиччэ элбэх гроссмейстердаммыппытын киһи сөҕөр-махтайар эрэ. Онтон киһи хайдах үөрбэт, киэн туттубат буолуоҕай? Ол хайдах ситиһиллибитин өссө төгүл санатыаҕы баҕарыллар. 1956 сыллаахха Балашов куоракка ыытыллыбыт Россия тыатын сирин дуобатчыттарын күрэхтэһиилэригэр хамаанда састаабыгар киирэн Дария Макарова аан бастаан кыттар уонна […]

Read more

Аан дойду чөмпүйүөнүн бастакы тренерэ

Бэккэ билэр киһим, уһун кэмҥэ Таатта улууһун тыа хаһаайыстыбатын управлениетын уонна улуус мунньаҕын салайбыт, ССРС спордун маастара Александр Аргунов 2007 с. «Таатта тустууктара» диэн бэйэтэ хомуйан оҥорсубут кинигэтин илии баттаан бэлэх уунан турар. Кэлин, эмиэ кини таһаарсыбыт «Биллэр уонна биллибэт Илларион» диэн кинигэни булан аахпытым. Ис сүрэхтэн суруллубут иһирэх ахтыылардаах, ис киирбэх тыллаах-өстөөх дьоһун кинигэлэр. Ахтыылартан ааҕан биллэххэ, Ытык Күөл […]

Read more

Чурапчы чулуута

контоев

Хас биирдии спорт көрүҥэр тумус тутуллар, холобур буолар спортсменнар баар буолаллар. Биһиги Сахабыт сиригэр ханнык баҕарар эйгэҕэ сөҕүмэр талааннар элбэхтэр. Ити биһиги айбыт айылҕабытыттан тутулуктаах быһыылаах. Мин кэпсиир киһим – Николай Васильевич Захаров Чурапчы Кытаанаҕар олорор. Саха сирин 20, “Урожай” спортивнай уопсастыба 35 төгүллээх чөмпүйүөнэ. Кини аҕыйах хонугунан 75 сааһын томточчу туолаары сылдьар. Бэрт эдэр эрдэҕиттэн спорт биир ыарахан көрүҥүнэн […]

Read more

Олоххо көхтөөх Норуот Куола

28-07-03

Кинини – түөһүгэр толору мэтээллээх, чөмпүйүөн лиэнтэлээх сааһырбыт киһини спорт улахан бырааһынньыктарыгар эрэ буолбакка, күрэхтэһиилэргэ уонна саамай кэрэхсэбиллээҕэ, этин-хаанын эрчимирдэн хаама-сиимэ, эрчиллэ сылдьарын элбэхтэ көрөөччүбүн. Спорт бэтэрээнэ Николай Ананьевич Атласов олоххо көхтөөх киһи. Анал физкултуурунай үөрэхтээх. Дьокуускайдааҕы 1 №-дээх ОПТУ-га уонна Муома орто оскуолатыгар физическэй култуура учууталынан, Сааһыырга спортивнай комплекс дириэктэринэн ситиһиилээхтик үлэлээбитэ. Физическэй култуура уонна спорт, көҥүл тустуу сайдыыларыгар […]

Read more

Умнуллубат, хатыламмат Петр Алексеев

05-05-02

Саха сиригэр көҥүл тустуу сайдарыгар дириҥ, биллэр-көстөр суолу-ииһи хаалларбыт, сахалартан бастакы уонна соҕотох ССРС спордун бочуоттаах маастара, уһулуччулаах хапсаҕайдьыт Петр Еремеевич Алексеев спорка олоҕо, аата-суола киэҥник сырдатыллара, үйэтитиллэрэ хайҕаллаах. Бу үтүө дьыалаҕа А.Е.Мостахов, А.В.Васильев-Көрдүгэн үгүһү оҥороллорун махталлаахтык уонна ураты тутан бэлиэтиир тоҕоостоох, ону тустууну таптааччылар үчүгэйдик билэллэр, элбэх чопчу дьаһаллар туоһулууллар. Петр Алексеев… Өрөспүү­бүлүкэбит бу биир саамай чулуу бөҕөһүн уонна […]

Read more

Спорт куттаах Дегесовтар

28-04-03

Ленскэй оройуонун Бэчинчэ нэhилиэгэ — Саха сирин соҕуруулуу арҕаа өттүгэр Нүүйэ өрүс орто сүүрүгэр тайаан сытар көрүөхтэн кэрэ айылҕалаах, оттоох-мастаах дойду. Мин 1975 сыллаахха Саха судаарыстыбаннай университетын бүтэрэн, Бэчинчэ орто оскуолатыгар, учууталынан үлэлии тиийбитим. 40-ча сыл үлэлээбит оскуолабар эдэр эрчимнээх сааhым аастаҕа. Араас күрэхтэhиилэргэ кыттан, ону тэрийсэн кэллим. Үөрэппит оҕолорбуттан ордук Валя Арбатская, Кеша Терешкин, Гоша Михайлов, Слава Дегесов, Вика […]

Read more

Алаастары чинчийбитэ

28-04-01

Коля оскуолаҕа барар сааһыгар, сэрии кэмэ буолан, хойутуу киирбит, араас оскуолаларга үөрэммит (Өспөх, Дүпсүн). 1949 сыллаахха Дьокуускай куоракка бэйэтин кэмигэр үөрэхтээх, сүрдээх прогрессивнай өйдөөх–санаалаах Афанасьев Петр Алексеевич (Бөтүрүүсэ кулуба) кыра уолугар Петр Петровичтаахха киирэн, төрдүс кылааска 15 №-дээх базовай оскуолаҕа үөрэммит. Николай Петрович Босиков ыам ыйын 6 күнүгэр 1936 сыллаахха Уус Алдан улууһун Тэбиик нэһилиэгин Бээди алааһыгар холкуостаах дьиэ кэргэнигэр […]

Read more

Хаалыктаах хадаардар

21-04-03

Чурапчы улууһун Хадаар сэлиэнньэтин «Хардыы» кулууба өрөспүүбүлүкэтээҕи хаалыктаах хаамыы холбоһугун салайааччыта Матвей Лыткин көҕүлээһининэн 2014 сыл саҥатыгар тэриллэн, күн бүгүн 47 киһи доруобуйаларын тупсаран, дьоһун хардыыны оҥоро сылдьаллар. Салайааччылара Зинаида Теренкова кэпсииринэн, түмсүү кыттыылаахтара кыһыҥҥы тымныыттан чаҕыйбакка, сайыҥҥы куйаастан толлубакка, төгүрүк сылы быһа дьарыктаналлар. Күн ахсын биирдии чаас хаамаллар. Онон биир киһи ортотунан 4-5 км сири хаамар. Наар биир хайысханан […]

Read more

Бэтэрээн тустууктар көрүстүлэр

21-04-01

Мин 1969 сыллаахха кулун тутарга өрөспүүбүлүкэҕэ, оттон муус устарга Дальнай Восток күрэхтэһиилэригэр бүтэһикпин чөмпүйүөннээн баран, улахан спортан туораабытым. Бүтэһик бастаабыт киэһэбитигэр Люба Сергучева диэн университекка бииргэ үөрэнэ сылдьар кыыспынаан уруу тэрийэн, ыал буолбуппут. Ону өрөспүүбүлүкэ хаһыаттара “Петр Попов сыбаайбатыгар үчүгэй бэлэх оҥоһунна” диэн бэлиэтээбиттэрэ. Сыбаайбабыт Короленко уулуссатыгар, бастакы нүөмэр­дээх остолобуойга 200-тэн тахса ыалдьыттаах барбыта. Биһиги кэрэ киэһэбитин Сунтаартан төрүттээх мин […]

Read more
1 2 3 14