Category Archives: САХА СИРЭ

Нам улууһа арыгыттан аккаастаныа

ЗОЖ 1

Балаҕан ыйын 7 күнэ. «Арыгыта суох Арктика» конгресс чэрчитинэн Арассыыйаттан кэлбит экспертэр Нам улууһугар нэһилиэнньэни кытары көрүстүлэр. Чөл олох туһунан 102 кинигэ ааптара, п.н.д, профессор, Чөл олох аан дойдутааҕы академиятын президенэ Александр Маюров уонна Чөл олох академиятын вице-президенэ, м.н.д., профессор Анатолий Карпов улуус олохтоохторугар семинар ыыттылар. Кинилэри арыаллаабыт СӨ Госалкогольконтроль управлениетын салайааччыта Матвей Лыткин эппитинэн, Александр Маюров Саха сиригэр 48-с […]

Read more

Мирнэйдэр күһүнү хас да саҥа тутуулаах көрүстүлэр

gl6-e1473232970331

Мирнэйгэ алтынньыга Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет филиалыгар Политехническай институкка саҥа үөрэнэр-лабораторнай комплекс арыллыахтаах. Тутуу хаамыытын Ил Дархан Егор Борисов Мирнэйгэ бара сылдьан билистэ. Институт саҥа дьиэтэ өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүн уонна СӨ Инвестиционнай хампаанньатын суотугар тутулунна. Үөрэх кыһатын дириэктэрэ Альбина Гольдман бэлиэтииринэн, билигин миэбэли уонна үөрэнэр оборудованиены хантараак түһэрсэн ылан, таҥа сылдьаллар. Ити барыта бэлэм буоллаҕына, устудьуоннар алтынньыттан саҕалаан саҥа лабораторияҕа үөрэниэхтээхтэр. Санатан […]

Read more

Билиҥҥитэ этэҥҥэ

лорпчерский

Өрөспүүбүлүкэ өрүстэринэн 1 мөл. 106 тыһ. т таһаҕас тиэллэн, 895 тыһ. тонната олохтоох миэстэтин булла. Ууһуттарга былдьаһыктаах күннэр үүнэннэр, билигин бары күүһү хоту улуустарга уураллар. Уу суолунан тиэйии-таһыы үлэтин улахан аҥаара «Өлүөнэтээҕи холбоһуктаах пароходство» ААУо-ҕа сүктэриллэн, хампаанньа быйылгы навигацияҕа ылыммыт былаанын толорон иһэр. Графиктан улахан халбаҥнааһын суоҕун туһунан пароходство пресс-сулууспата иһитиннэрдэ. Ол курдук 960 тыһ. т таһаҕас араас көрүҥэ, ол […]

Read more

Хатыҥтан — аты, көлүөһэттэн — кубаны

Баататтан оноһуллубут истиэнэ

Туох кистэлэ кэлиэй, үп-харчы тиийбэтигэр сигэнэн, ардыгар кыаллыах да суол оҥоһуллубакка, тутуллубакка хаалара баар суол. Мэҥэ Хаҥалас Суола-Мэлдьэхситигэр командировкаҕа сылдьан, мин оҕо саада-оскуола-интернат комплексын педагогическай кэлэктиибэ тэрилтэ тиэргэнин олус мындырдык толкуйдаан оҥорбутуттан сөхтүм. Учительскайга киирээккин кытта, күндү таастан оҥоһуллубут истиэнэ кылабачыйан көстөрүн, мин туох эрэ олус сыаналаах таастан оҥоһуллубут панно дии санаабытым. Онтум чугаһаан көрбүтүм… баата эбит! Онно араас кылабачыгас […]

Read more

Быыбарга кэлэн санааҕытын этиҥ!

куолас

Быыбарга кыттыы – хас биирдиибит ытык иэһэ. Бу билиҥҥи биитэр кэнэҕэски былааска тус сыһыаммытын көрдөрөр биһиги бырааппытынан буолар. Төһөнөн элбэх киһи быыбарга кэлэн бэйэтин санаатын этэр да, соччонон ол көрүүтэ, дьулуһуута солууланар, ыйааһыннанар. Быйылгы сүрүн быыбарбытынан Арассыыйа парламенын алын палаататын талыы буолар. Уруккулартан уратыта диэн, сэттис ыҥырыылаах Судаарыстыбаннай Дуума дьокутааттарын федеральнай испииһэгинэн уонна 24 №-дээх Саха сиринээҕи биир мандааттаах уокуруктан […]

Read more

Саха сирэ 700 миллиардаах бырайыагынан кытынна

IMG_6839-1

Ааспыт нэдиэлэҕэ Владивосток куоракка буолбут Илиҥҥи экономическай форумҥа Саха сирэ барыта 700-чэкэ млрд суумалаах 22 бырайыагынан кытынна. Ол иһигэр биэс бырайыагы анал былаһааккаҕа билиһиннэрдэ. Хаһыаппыт эрдэтээҕи нүөмэ­ригэр суруйбуппут курдук, быйылгы форумҥа (Уһук Илин регионнарга туһуламмыт инвестордар болҕомтолорун тардар экономическай форум былырыыҥҥыттан ыытыллар) Саха сирэ ньиэп, гаас, алмаас, энергетика, туризм, тыа хаһаайыстыбатын, тырааныспар, үрдүкү технология эйгэлэригэр кытынна. Бу көрсүһүү кэмигэр хампаанньалар […]

Read more

Саха туризмын — француз көмөтүнэн

Себастьян и ученые

Балаҕан ыйыттан Максим Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи Федеральнай университет туризм индустриятын исписэлиистэрин бэлэмниир уонна идэлэрин үрдэтэр Ростуризм үөрэтэр бырайыагын былаһааккатынан буолуоҕа. Бу күннэргэ Саха сиригэр ыытылла турар «Бриллиант нэдилэтэ» тэрээһин чэрчитинэн бу боппуруоска туһуламмыт «төгүрүк остуоллар» ыытыллыахтара. Аҕыйах хонуктааҕыта мин ХИФУ учуонайдара француз учуонайын салайыытынан быйыл сайын ыыппыт научнай чинчийиилэрин семинарыгар сырыттым. Бу университет туризмы сайыннарыыга араас өрүттээх үлэни ыытар үлэтин […]

Read more

Онно суоҕунан олуйуу

Обложка книги

«Саха сирэ» хаһыат от ыйын 25 күнүнээҕи нүөмэригэр Ньурба Күндээдэтиттэн Ахмет Дмитриев диэн ааптар мин “Саха улуустарын нэһилиэктэринэн төрүччүтэ” диэн 2015 с. “Бичик” кинигэ кыһатыгар таһаартарбыт кинигэбэр “булбут” сыыһаларын-халтыларын, итэҕэстэрин эридьиэстээн: “Онно суоҕу суруйбут”, — диэн мөккүөрдээх, баайсыылаах ыстатыйатын таһаартарбыта. Онно хардаран, бу кылгас быһаарыы суругу суруйарга күһэлинним. Кириитикэттэн ылынарым диэн, кинигэм 49 стр. Сүлэ, Мэкэчэк нэһилиэктэрин төрүччү табылыыссаларыгар Түлүөн […]

Read more

Спорт сайдыытын түстэспит чулуу салайааччы

img057

Сүрдээҕин ытыктыыр, сүрэхпин туттарбыт киһим, улахан салайааччы Михаил Прокопьевич Габышев туһунан иһирэх тылларынан хайа сатанарынан ахтан-санаан ааһарга быһаарынным. Мин спорт, физкултуура эйгэтигэр үйэ чиэппэрэ үлэлээн-хамсаан аастым. Тыа сиринээҕи “Урожай” уопсастыбаны, өрөспүүбүлүкэтээҕи спорткэмитиэти салайбытым. Ол устатын тухары Михаил Прокопьевич барахсан үтүө көмөтүн, аҕалыы кыһамньытын эппинэн-хааммынан билэн кэллим. Инньэ, партия Мэҥэ-Хаҥаластааҕы кэмитиэтин бастакы сэкирэтээринэн үлэлии олордоҕуна, биһиги, “Урожай” уопсастыба уобаластааҕы сэбиэтин уолаттара, […]

Read more

Уопсастыбаны сайыннарар улуу күүс

чугунов

Билиҥҥи үйэҕэ билиини тарҕатыыга улахан ситиһиилэр бааллар. Кинигэ бөҕөтө бэчээттэнэр, хаһыаттар, сурунааллар тахсаллар, телевидение, радио, интернет күүскэ сайыннылар. Онон билиини тарҕатыы, саҥа технологияларга олоҕуран, аан дойдуну тилийэ сүүрдэ. Бу олус үчүгэй. Сайдыы аны наукаҕа олҕурда уонна ону нэһилиэнньэ киэҥ араҥата бэркэ диэн баһылыы сатыыр. Ол аата биһиги сайдыыбытыгар үрдүктэн-үрдүккэ көттүбүт. Ол да буоллар, биһиги ити билии сүрүн сайдар төрүттэрин бэркэ […]

Read more
1 2 3 4 5 751