Category Archives: Общество

Батыллыбат «Синтай»

IMG_20160906_151054

Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгин түс-бас олохтооҕо, өр сылларга баһылыгынан үлэлээбит Николаев Федот Никитич оттуу бараары бэринэ сылдьарын түбэһэ түспүтүм. Кини уола Альберт «Синтай» тыраахтары өссө тупсаран биэрбит. Аҕыйах сыллааҕыта ылбыт «Синтай» тыраахтарын Альберт муоһун уһатан биэрэн, икки киһи холкутук олорор гына оҥорбут. Онон тырахтарыыһы кытта иккис киһи көлөһө үрдүгэр крылоҕа олорсуон сөп. Бэл турбаны сыбааркалаан тиэрмэс угарга анаан иһит бэлэмнээбит. […]

Read more

Ньурба көмүс күһүнэ

Чуукаар Ньурба уоттара тумсуу чилиэннэрин кытта Ньурба Аар Хатынын аттыгар (1)

Ньурба улууһугар «Ньурба көмүс күһүнэ» диэн литература күннэрэ буоллулар. Бу сэргэх тэрээһин аан маҥнай 1989 сыллаахха Николай Чуор, К.Д. Уткин, Прокопий Чуукаар көҕүлээһиннэринэн ыытыллыбыта. Манна саха бастакы поэтессата Варвара Потапова олорбут дьиэтин тэлгэһэтигэр айар куттаах дьон түмсэн кинини кэриэстээбиттэрэ, ахтан-санаан ааспыттара, сэргэ туруорбуттара. Быйылгы «Ньурба көмүс күһүнэ» И.А. Дмитриев–Сиэн Чолбодук 85, Прокопий Чуукаар 75, Варвара Потапова 70, Ахмед Дмитриев 65 […]

Read more

Дойдуларын сураҕырдыбыт дьон — уулусса аатыгар

Птицын

Ханна баҕарар тиийдэххэ, уулусса аата эрэ барыта Ленин, Карл Маркс, Октябрьскай, Советскай буолар. Ол иһин да буолуо, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Суола-Мэлдьэхси нэһилиэгэр командировкаҕа сылдьан баран, Афанасий Чугунов уонна Владимир Птицын курдук билэр дьонум аатынан уулуссалар баалларын билэн баран, соһуйбутум аҕай. Буолаары буолан, бу уулуссалары кинилэр төрөөбүт дойдуларын — Суола-Мэлдьэхситин туһунан бэргэн тыллара кытта суруллубут истиэндэлэр киэргэтэллэрэ ураты көстүү этэ. — […]

Read more

Ийэ ыксаан, ыал дьиэтигэр оҕолонно

213

Арьянда Данилова уоппускатыгар олорор буолан, күһүҥҥү сылаас күннэри мүччү туппакка отоннуу бараары тэринэ сылдьыбыта. Дьиэлэригэр Эбээн-Бытантайтан кэлбит, сотору оҕолонуохтаах аймах балта хаалыахтааҕа. Арай балта ыксаабыт саҥата иһиллибитэ уонна хоско киирэн: «Эдьиэй, төрөөрү гынным быһыылаах…», – диэн ыгылыйбыт куолаһынан саҥа таһаарбыта. Арьянда Николаевна кыыһын диэки көрөн баран, талыыта киирэн, оҕолоноро бу кэлбитин тута таайбыта. Мантан салгыы балаҕан ыйын 11 күнүгэр Сайсары […]

Read more

Кулаковскайдыы олоруохха

4

Эдэр салайааччылар эрдэттэн үлэһэн, болдьоммут күн массыынаҕа олорон Бүлүү умнаһын улуустарыгар айаннаатылар. Саха норуотун өркөн өйдөөҕө Өксөкүлээх Өлөксөй духуобунай нэһилиэстибэтин салҕааччылар “Кулаковскай Эргимтэтэ” диэн бырайыак тула түмсүбүттэрэ балайда буолла. Өксөкүлээх сылдьыбыт сирдэрэ, алтыспыт дьоно, көмөлөспүт дьоно, бары бу бырайыакка киирэллэр. Делегация салайааччыта, СӨ Ил Дарханын уонна бырабыыталыстыбатын дьаһалтатын Каадырга политикаҕа департаменын салайааччы А.А. Мартынов билиммитинэн, бырабыыталыстыбабыт бары таһым салайааччылар Өксөкүлээх […]

Read more

Бэйээттэр өлбөттөр

img237

Саха норуодунай суруйааччыта Сэмэн Руфов «Литература эйгэтигэр» диэн 2004 с. тахсыбыт бөдөҥ кинигэтигэр: «…1950-с сыллар бүтэһиктэрин диэки оччотооҕу Дьокуускайдааҕы педучилище студена уонна куорат таһынааҕы байыаннай чаас саллаата Коля Рыкунов саха поэзиятын аанын тыастаахтык тэлэччи арыйан киирбитэ, литературабыт өрүһүгэр толору уулаах, эрчимнээх сүүрүктээх сырдык үрэх дьэрэлийэ түспүтэ. Н.Рыкунов поэзиятын туһунан санаатахпына, мин чаҕыллар күннээх, дыргыйар сыттаах сайыҥҥы күөх ходуһаны, онно хотуурдаахтар […]

Read more

Күндү, умнуллубат кэмнэрбит

img238

Бу саха норуотун дьылҕатыгар дьоллоох кэм этэ. Университет бэйэбит куораппытыгар аһыллан, тыа сирин үгүс ыччата үрдүк үөрэххэ үөрэнэн, араас саҥа идэлэри ылар кыахтаммыта. Биһиги көлүөнэҕэ, сэрии сылларын оҕолоругар, устудьуоннаабыт сылларбыт — саамай кэрэ кэмнэрбит! Университет 1956 с. аһыллар, ол сыл историческай салааҕа үөрэххэ ылыы суох эбит. Онон, биһиги 1957 сыллаахха 27 буолан гуманитарнай факультет историческай отделениетын бастакы устудьуоннара буолбуппут. Биһигини […]

Read more

Хас биирдии киһи кылаатын киллэриэхтээх

IMG_4751

Өлөөн эбэҥки национальнай улууһун Дьэлиҥдэ уонна Кирбэй нэһилиэктэрэ СӨ Олох-дьаһах, коммунальнай хаһаайыстыба уонна энергетикэ министиэристибэтин салаатынан тиксибит 4,5 мөл. солкуобайдаах Граннарын Тупсарыы сылыгар анаатылар. Оттон «Өлөөн эбэҥки национальнай нэһилиэгэ» МТ баһылыга Василий Романов нэһилиэгин тупсаҕай көрүҥнүүргэ кыһаллан-мүһэллэн үлэлээбитэ ыраатта. Тупсарыы сылыгар эрэ буолбакка, сыллата нэһилиэги киэргэтиигэ анал үлэлэр бараллар. Ол курдук улуустар кииннэригэр сыллата 4,5 мөл.солк. харчыны көрөр буолбуттара төрдүс […]

Read more

Тиксиилэр бассейн туруорсаллар

tiksi-16-01-04_copy

Аҕыйах сыллааҕыта Тиксиигэ олохтоох аэропорт үлэтин тохтотор кутталланан, ону таһынан кыс хаар ортото дьиэлэр ититэр систиэмэлэрэ тоҕу баран, Саха сирин муоратын аартыгынан аатырбыт бөһүөлэк түптэ-түрүлүөн үрдүгэр түспүтэ. Билигин бөһүөлэккэ хочуолунай тутуллан, киин ититэр систиэмэтэ барыта саҥардыллан, аэропорт үлэлээн, иккис тыынын ылан олорор. Ил Дархан Егор Борисов ааспыт нэдиэлэҕэ Булуҥ улууһун Тиксии бөһүөлэгин олохтоохторун кытары көрүстэ. Онно кини кэлиҥҥи сылларга хотугу […]

Read more

Асфальт суол, «күөх төлөн» уонна сибээс

Дархан

Балаҕан ыйын 8 күнэ. Сайыҥҥылыы сылаас да, үтүө да күн үүммүт. Аһыма сэлиэнньэтигэр гааһы тарҕатар станция аттыгар дьон тоҕуоруһа мустубуттар, үөрбүттэрэ-көппүттэрэ олус. Оскуола үөрэнээччилэрэ ытыахтарыгар диэри маанытык киэргэнэн кэлэн, улахан үөрүүлээх тэрээһин буоларын күүтэ таарыйа, мэниктээн сүүрэллэр-көтөллөр, айдааран чуопчаараллар. Кинилэр ортолоругар үс оҕотун кытта турар эр киһиэхэ тиийэн, кылгастык буолаары турар тэрээһиҥҥэ туох санаалааҕын ыйыталастым. «Владимир Мамаев диэммин, орто оскуолаҕа […]

Read more
1 2 3 145