Category Archives: ЧЭППИЭРДЭЭҔИ

Арассыыйа, Саха сирин туһугар

vybory

Арҕааҥы дойдулар Арассыыйаны санкциянан тууйа сатыыр кэмнэригэр, Уһук Илиҥҥи уокурук сыыйа-баайа Азия—Тиихэй акыйаан регионун эрэ буолбакка, бүтүн аан дойду бэлиитикэтин эргийэр киинигэр кубулуйар. Ону бу соторутааҕыта Владивосток куоракка буолбут Илиҥҥи экономическай форум толору кэрэһилээтэ. Быйыл иккис сылын ыытыллыбыт тэрээһиҥҥэ 56 омук дойдутуттан 3,5 тыһыынча бэлиитик, инвестор кытынна. Манна Япония уонна Кытай лидердэрэ Синдзо Абэ, Пак Кын Хе суолта биэрэн бэйэлэринэн […]

Read more

Көҥүлэ суох «хапытааннар»

катер2

Бу сайын Бороҕон сэлиэнньэтиттэн 110 килэмиэтирдээх сиргэ Алдан өрүһү туораан испит мотуордаах оҥочо түҥнэстэн, түөрт киһи ууга былдьанан, дьон өлүүлээх быһылаан тахсыбыта. Хомойуох иһин, маныаха маарынныыр түбэлтэлэр сылын ахсын тахса тураллар… Массыынанан айан-сырыы суох сиригэр айанньыттар оҥочонон сылдьалларыгар тиийэллэр. Бу эмиэ өйдөнөр… Талар кыахтара суох Биһиги өрөспүү­бүлүкэбитигэр сылдьарга эрэйдээх, суола-ииһэ суох, кытыы сытар нэһилиэктэр ахсааннара 200-ҕэ тиийэр. Холобур, Өлүөхүмэ Токкото, […]

Read more

Егор Борисов: «Дьон-сэргэ бу суох, ити итэҕэс диирэ аҕыйаата»

Путин3

Ил Дархан Егор Борисов бу күннэргэ Мирнэй, Тиксии, Горнай олохтоохторун кытары көрүстэ. Көрсүһүүлэр түмүктэринэн, урукку сыллардааҕар дьон-сэргэ боппуруоһу быдан атыннык туруорар буолбутун бэлиэтээтэ. Бу туһунан кини иллэрээ күн «Саха» НКИХ «Аһаҕас эфир» биэриитигэр кэпсээтэ. Тиксии. «Тиксии олохтоохторун кытары көрсүһүү олус истиҥник ааста уонна дириҥ кэпсэтии таҕыста дии саныыбын. Уонна бу көрсүһүүгэ эдэр дьон сүрдээх актыыбынайдык кыттыбыттарын бэлиэтиэм этэ», — диэн […]

Read more

Ойууннааһын

3321

Анатолий Алексеев – М.К. Аммосов аатынан ХИФУ доцена, история наукатын кандидата, биллэр историк-этнограф, Уһук Хоту норуоттарын дьылҕаларын үөрэтээччи. Кини олоҕо барыта кистэлэҥи арыйыыны кытта ыкса сибээстээх. Ол курдук ойууннары үөрэппитэ 21 сыл буолла. Ол туһунан — саас-сааһынан. Сүрэх тэбэрин тухары 1995 сыллаахха Анатолий Афанасьевич инфаркт кэнниттэн балыыһаҕа сыппыта. Онно Иенграҕа табаһыттар ортолоругар Матрена Петровна Кульбертинова диэн удаҕан дьахтар олорорун истэр. […]

Read more

Баатаҕай быйаҥнаах бааһыналарыгар

DSC_0611

Бурдук хаһаайыстыбата, сир үлэтэ, туруктаах үүнүүнү ылыы — бу барыта биир быстыспат ситимнээх, илиини араарбакка дьаныардаахтык үлэлиири эрэйэр уустук салаа. Өрөспүүбүлүкэҕэ олохтоох сиэмэни үүннэрэн тарҕатыынан дьарыктанар биэс идэтийбит хаһаайыстыбаттан иккитэ Уус-Алдан улууһугар баар. Ол — Дүпсүҥҥэ “Дабаадыма” бааһынай хаһаайыстыбата (баһылык Дмитрий Илларионов), Баатаҕайга “Биэттэ-Агро” хааччахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыба (салайааччы Семен Сивцев). Бу икки хаһаайыстыба сыл ахсын оһорбо сирдэри туһаҕа таһааран ыһыыларын […]

Read more

Баартыйалар киирсэллэр, оттон дьон санаата көнньүөрэр

госдума16

Сэттис ыҥырыылаах Судаарыстыбаннай Дуума быыбара буолара лоп курдук уон хонук хаалла. Бу күннэргэ политологтар, экспертэр быйылгы быыбарга кыттар уон түөрт баартыйаттан хайалара кыайыылаах тахсыаҕын тойоннууллар, араас сабаҕалааһыннары оҥороллор. Тутуу былдьаһыытыгар Оттон баартыйалар быыбар иннинээҕи бырагыраамаларынан, ыҥырыыларынан далбаатаһан, куолас ыһыгыннарар туһуттан куоталаһа-куоталаһа араас эрэннэриилэри уҥа-хаҥас ыһаллар. Кэннэ кээнчэ да буоллун диэбиттии, ону кэлин хайдах эмэ гынан быһаарсыахпыт, билигин дьон санаатын бэйэбитигэр […]

Read more

Россия Арктикатыгар —өссө аҕыс улууспутун

IMG_8198

Саха сирин Ил Дархана уонна бырабыыталыстыбата Россия Арктикатын зонатыгар аҕыс улууһу, Абыйы, Үөһээ Халыманы, Дьааҥыны, Эдьигээни, Муоманы, Өлөөнү, Орто Халыманы уонна Эбээн Бытантайы, киллэрэргэ РФ бырабыыталыстыбатыгар да, парламеныгар да туруорсубуттара ыраатта. Бу туруорсуу түмүгүн көрөн эрэбит. Ол курдук, бу күннэргэ Федерация Сэбиэтин чилиэнэ, Арктика уонна Антарктика сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Вячеслав Штыров Саха сирин аҕыс улууһа Арктическай зонаҕа киириэхтээхтэрин туһунан РФ бырабыыталыстыбатыттан […]

Read more

Муоста тутуута – анал былаһааккаҕа

Мост

«Олус үчүгэй, бэрэсидьиэн хайаатар да манна сылдьыаҕа», — диэн иһитиннэрдэ РФ бырабыыталыстыбатын вице-премьерэ Юрий Трутнев Саха сирэ Владивостокка, Илиҥҥи экономическай форум чэрчитинэн, тэрийбит павильонун көрөн баран. Форум барыта 52 секциянан барыаҕа. Мантан Саха сирин делегацията 24-гэр кыттыаҕа. Ил Дархан Егор Борисов пленарнай мунньахтарга сылдьарын таһынан, түөрт секцияҕа сылдьан үлэлиэҕэ. Ону таһынан Япония Хоккайдо префектуратын губернаторын Харуми Такахасины, Кытай Народнай Өрөспүүбүлүкэтин […]

Read more

Улахан бэлиитикэ добун түһүлгэтэ

maxresdefault

Балаҕан ыйын 4-5 күннэригэр Кытайга Ханчжоу куоракка «G20» түмсүү дойдуларын саммита буолуохтаах. Өскөтүн иллэрээ сыллааҕы мунньахха арҕааҥҥы дойдулар Владимир Путины кырыы харахтарынан көрбүт, оннооҕор саммит хаһаайына Австралия лидерэ аэропорка көрсө кэлбэтэх буоллаҕына, быйыл туох-ханнык көрсүһүү күүтүөҕэй? 90-с сыллардаахха аан дойду үрдүнэн үбү-харчыны көдьүүстээхтик эргитэр, атыыны-эргиэни тупсарар сыаллаах тэриллибит түмсүү, бу кэлин аан дойду бэлиитикэтигэр улахан оруолу ылар буолла. Ылара да […]

Read more

Юрий Трутнев: “Биир гектар” туһунан сокуон – бу өрөбөлүүссүйэ”

сир1

Уһук Илиҥҥи уокурукка РФ бэрэсидьиэнин боломуочуйалаах бэрэстэбиитэлэ, бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Юрий Трутнев босхо гектар туһунан сокуону өрөбөлүүссүйэнэн ааҕар. Онтун дойдуга сир учаастагын оҥорторуу болдьоҕо ортотунан биэс сылы ыларын, оттон саҥа сокуонунан ол 30 хонукка диэри кыччыырынан быһаарда. Истэр-билэр тухары, бу сокуон бастакы түһүмэҕин олоххо киллэриигэ барыта эриэ-дэхси буолбатах. Билигин уокурук “пилотнай” дэнэр оройуоннарыгар баҕалаахтарга биир гектар сири быһан биэрэллэр. Ол […]

Read more
1 2 3 4 253