Category Archives: Общество

Саха сирин туһунан энциклопедия таҕыста

энцикл

Саха информационнай агентство саҥа бырайыагы олоххо киллэрдэ. Ол – Саха сирин туһунан энциклопедия. Энциклопедияны СИА сайтыгар киирэн көрүөххэ сөп. Билиҥҥи туругунан, 2 тыһыынча кэриҥэ ыстатыйалаах. Экэниэмикэ, уопсастыба, култуура, этнография, айылҕа, спорт, улуустар, история, биллэр дьон, о.д.а. рубрикалардаах. Бу баай, интэриэһинэй ис хоһоонноох үлэни СИА үлэһитэ, уруккута библиотекарь идэлээх Лилия Левчикова хас да ый устата араас энциклопедиялартан хасыһан булан, хомуйан оҥордо. […]

Read more

Мөлүйүөн киһилээх регион

карта

Саха АССР төрүттэммитэ 100 сыла туолуутугар, ол аата 2022 сылга нэһилиэнньэ ахсаана 1 мөлүйүөнү куоһарыахтаах диэн бүтүн судаарыстыбаннай суолталаах бырагыраама оҥоһулунна. Оттон билигин өрөспүүбүлүкэҕэ 959689 киһи олорор. Саамай элбэх киһи Дьокуускайга, Нерюнгрига, Мирнэйгэ баар. Алта нуулу куоһара сылдьыбыппыт Статистика сыыппараларын сыымайдаан баран, эбиллии баар эбит диэн түмүккэ кэллим. Нэһилиэнньэ ахсаана бытааннык да буоллар, кутуйах хаамыытынан элбии турар. 1897 сыллаахха ыытыллыбыт […]

Read more

«Ростелеком» Уус Алдан оскуолаларыгар энергияны кэмчилиир үлэни ыытыа

DSC_1008

2017 сыл бүтүөр диэри Уус Алдан улууһугар үөрэҕирии салаатын 26 тэрилтэтин ититэр ситимнэрин саҥардан, хапытаалынай өрөмүөн ыытыахтара. Бу киэҥ далааһыннаах үлэни ыытыыга бүддьүөттэн биир даҕаны үп көрүллүбэккэ, аҥардас «Ростелеком» ПАУо Саха сиринээҕи филиала «Сахателеком» суотугар ыытыллыахтааҕын туһунан улуус баһылыга Алексей Федотов биһиги хаһыаппытыгар иһитиннэрдэ. Үйэтин тухары сибээс сайдыытынан дьарыктанан кэлбит бөдөҥ хампаанньа бу күннэргэ Уһук Илин регионугар аан бастакынан Уус […]

Read more

Үлэтэ суохтар босуобуйалара оннунан хаалла

95567_Bezrabotitsa_Klipart__bezrabotitsa_poisk_raboti_obayavleniya_vakansii_760x0_6016.4021.0.0

Бүгүҥҥү туругунан Россияҕа үлэтэ суохтар босуобуйаларын алын кээмэйэ ыйга 850 солк., оттон муҥутуур улахан кээмэйэ 4900 солк. тэҥнэһэр. Кэлэр сылга инфляцияны батыһа, босуобуйа кээмэйэ үрдээбэккэ оннунан хааларын туһунан РФ бырабыыталыстыбата иһитиннэрдэ. Кириисиһинэн сирэйдэнэн сарбыйыыны ыыта олорор тэрилтэлэртэн «үүрүллүбүт» дьон, хомойуох иһин, бачча кыра босуобуйаны судаарыстыбаттан көмө быһыытынан ылыахтара. Ону даҕаны үлэтэ суохтарын дакаастаатахтарына. Онон хас да сылы быһа дойду экономикатын […]

Read more

Баатаҕай быйаҥнаах бааһыналарыгар

DSC_0611

Бурдук хаһаайыстыбата, сир үлэтэ, туруктаах үүнүүнү ылыы — бу барыта биир быстыспат ситимнээх, илиини араарбакка дьаныардаахтык үлэлиири эрэйэр уустук салаа. Өрөспүүбүлүкэҕэ олохтоох сиэмэни үүннэрэн тарҕатыынан дьарыктанар биэс идэтийбит хаһаайыстыбаттан иккитэ Уус-Алдан улууһугар баар. Ол — Дүпсүҥҥэ “Дабаадыма” бааһынай хаһаайыстыбата (баһылык Дмитрий Илларионов), Баатаҕайга “Биэттэ-Агро” хааччахтаммыт эппиэтинэстээх уопсастыба (салайааччы Семен Сивцев). Бу икки хаһаайыстыба сыл ахсын оһорбо сирдэри туһаҕа таһааран ыһыыларын […]

Read more

Россия Арктикатыгар —өссө аҕыс улууспутун

IMG_8198

Саха сирин Ил Дархана уонна бырабыыталыстыбата Россия Арктикатын зонатыгар аҕыс улууһу, Абыйы, Үөһээ Халыманы, Дьааҥыны, Эдьигээни, Муоманы, Өлөөнү, Орто Халыманы уонна Эбээн Бытантайы, киллэрэргэ РФ бырабыыталыстыбатыгар да, парламеныгар да туруорсубуттара ыраатта. Бу туруорсуу түмүгүн көрөн эрэбит. Ол курдук, бу күннэргэ Федерация Сэбиэтин чилиэнэ, Арктика уонна Антарктика сэбиэтин бэрэссэдээтэлэ Вячеслав Штыров Саха сирин аҕыс улууһа Арктическай зонаҕа киириэхтээхтэрин туһунан РФ бырабыыталыстыбатыттан […]

Read more

Муоста тутуута – анал былаһааккаҕа

Мост

«Олус үчүгэй, бэрэсидьиэн хайаатар да манна сылдьыаҕа», — диэн иһитиннэрдэ РФ бырабыыталыстыбатын вице-премьерэ Юрий Трутнев Саха сирэ Владивостокка, Илиҥҥи экономическай форум чэрчитинэн, тэрийбит павильонун көрөн баран. Форум барыта 52 секциянан барыаҕа. Мантан Саха сирин делегацията 24-гэр кыттыаҕа. Ил Дархан Егор Борисов пленарнай мунньахтарга сылдьарын таһынан, түөрт секцияҕа сылдьан үлэлиэҕэ. Ону таһынан Япония Хоккайдо префектуратын губернаторын Харуми Такахасины, Кытай Народнай Өрөспүүбүлүкэтин […]

Read more

Кытаанахха алтан чуораан чугдаарда!

пожар кытаанах

Киһи аймахха биир саамай үөрүүлээх бырааһынньык, Билии күнэ, үүннэ. Чурапчы улууһун Кытаанах нэһилиэгэр тахсыбыт быһылаан даҕаны бу сырдык күнү бобон кэбиспитэ. Бүгүн оскуола үөрэнээччилэрэ, эмиэ дойдуга барытыгар курдук, сибэкки курдук симэнэн, 2016-2017 үөрэх дьылын арыйар алтан чуорааны чугдаарда тыаһаталлар. Кытаанах нэһилиэгэр атырдьах ыйын 31 күнэ үүнэр түүнүгэр 80-с сыллардаахха тутуллубут мас оскуола уокка былдьанна. Манна 65 оскуола оҕото уонна атын […]

Read more

Олимпиадаҕа кыттыы – туһугар ситиһии

Россия

«Политическай сыалы-соругу ситиһэр инниттэн сорох дьон Россия талыллыбыт хамаандатын бүтүннүүтүн туоратарга сорунан, допинынан киирэн, улахан мэһэйдэри үөскэтэ сылдьыбыттара. Ол да буоллар, Россия хамаандата Олимпиаданы ситиһиилээхтик түмүктээтэ», — диэн иһитиннэрдэ Ил Дархан Егор Борисов иллэрээ күн «Саха» НКИХ «Аһаҕас кэпсэтии» биэриитигэр. Олимпиада. «Кэлиҥҥи кэмҥэ спорка ирдэбилбит наһаа улаатта. Спортсменнарбыт аан дойду таһымыгар күрэхтэһэ бардылар да, бары кыһыл көмүс мэтээл ылыахтаахтар дии […]

Read more

Допинг айдаана сэллиир чинчитэ биллибэт

рио

ХХХI сайыҥҥы Олимпиада уота “Маракана” стадиоҥҥа уматыллан, Рио-де-Жанейро күөх халлаанын анныгар эйэ-дэмнээхтик күүдэпчилэнэр. Ону сэргэ Арассыыйа хамаандатын тула допинг айдаана сөҕүрүөхтээҕэр эбии күөртэнэр. Аны спорт харчыга хараҥарбыт чунуобунньуктара, бары сиэри-майгыны кэһэн туран, паралимпиецтарбытын буулаан турдулар. Олипиадаҕа кытталлара-кыттыбаттара эмиэ салгыҥҥа ыйанна. Арассыыйа спортсменнарын Олимпиадаттан туоратыыга холонуу — 2015 сыллаахха саҕаламмыт анал былаан биир түһүмэҕинэн буолар. Бу туһунан экспертэр суруйан тураллар. ФИФА […]

Read more
1 2 3 104