Хаартыска: "Арассыыйа -- мин сутуоурйам"
Саха суругунан литературата төрүттэммитэ 125 сылынан уонна саха култууратын диэйэтэлэ Афанасий Уваровскай төрөөбүтэ 225 сылынан «Арассыыйа — мин устуоруйам» пааркаҕа от ыйын 18 күнүттэн «Первый» диэн мультимедийнэй быыстапка аһыллыаҕа.
Афанасий Яковлевич Уваровскай «Ахтыылар» диэн бастакы сахалыы айымньы ааптара буолар. Кини 1800 сыллаахха Эдьигээҥҥэ нуучча ыспыраабынньыгын дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. Кэнсэлээрийэҕэ суруксутунан, сэкиритээринэн, онтон Дьокуускайдааҕы уобалас бырабылыанньатыгар остуол начаалынньыгынан сулууспалаабыта. Кэлин Дьокуускайдааҕы земскэй суут сэтээтэлинэн үлэлээбитэ.
1839 сыллаахха Санкт-Петербурга барбыта, онно 12 сыл олорбута. Кини 1845-1854 сылларга Илиҥҥи Сибииргэ айаннаабыт А.Ф. Миддендорф көмөтүнэн, учуонай Отто Бетлинҥи кытта билсибитэ.
1848 сыллаахха О.Бетлингк «О языке якутов» үлэтин чэрчитинэн, А.Уваровскай сахалыы тылынан суруйбут «Ахтыылара» уонна олохтоох фольклортан суруллубут хас да үһүйээннэрэ, таабырыннара бэчээттэммиттэрэ. Кини 1861 сыллаахха өлбүтэ.
Дьокуускай куорат полициятын 3-с нүөмэрдээх салаатын учаастактааҕы боломуочунайдара Уус Алдан улууһуттан төрүттээх, урут сууттана сылдьыбыт…
Сахалар төрүт итэҕэлбитинэн, таҥха кэмигэр чуумпутук, сэмэйдик сылдьыахтаахпыт. Ол эрээри, тугу гыныахтаахпытын сиһилии билбэппит. Таҥха…
Бу тэрээһиҥҥэ араас тэрилтэлэр салайааччылара, исписэлиистэрэ уонна анал байыаннай дьайыы кыттыылаахтарын дьиэ кэргэттэрин кыһалҕаларын кытта…
Оскуола саастаах оҕо улахан киһи курдук күҥҥэ үстэ аһыырынан муҥурдаммат. Кини оскуолаҕа сылдьан остолобуойга, чугастыы…
Үөрэҕи уонна билими кэтээн көрөр федеральнай сулууспа иһитиннэрэринэн, оскуоланы бүтэрээччилэр олунньу 1 күнүгэр диэри биир…
Дьокуускайдааҕы полиция 4-с нүөмэрдээх отделын дьуһуурунай чааһыгар биир олохтоох дьахтартан төлөпүөнүн уордарбытын туһунан сайабылыанньа киирбит.…