Ахсынньы-тохсунньу ыйдарга синоптиктар тугу бэлиэтээтилэр?

Ахсынньы-тохсунньу ыйдарга күнү-дьылы кэтээн көрөөччүлэр тугу бэлиэтээтилэр? Ханна ордук тымныы, сылаас этэй? Ханна тыалырда, ардаата?

Саха сирин үгүс өттүгэр ахсынньыга орто температура нуорматтан 1-6 кыраадыһынан тымныы, Халыма-Индигир улуустарыгар уонна Арктика кытылынан 1-4 кыраадыһынан,  Халыма алын өттүгэр 8-10 кыраадыһынан сылаас этэ.

Хаар суоҕун кэриэтэ, хотугулуу-илин, соҕуруулуу-илин уонна соҕуруулуу-арҕаа син уонна нуорматтан 1,3-2 төгүл, Өймөкөөн улууһугар 3,8-4,8 төгүл элбэх түспүтэ.

Ахсынньы бастакы уонна иккис дэкээдэтигэр Өймөкөөн, Халыма улуустарыгар 6-15 кыраадыс ураты сылаас бэлиэтэммитэ. Өрөспүүбүлүкэ хотугулуу-арҕаа, арҕаа, соҕуруулуу-арҕаа, киин уонна соҕуруу улуустарыгар иккис уонна үһүс дэкээдэлэргэ нуорматтан 5-10°С-нан туорааһын баара.

Ахсынньы 14-15 күннэригэр өрөспүүбүлүкэ хотугулуу-илин өттүнэн Охотскай муораттан Илин-Сибиир муоратыгар кэккэ циклоннар ааһалларыгар, Халыма-Индигир улуустарыгар хаардаах тыал бэлиэтэммитэ, күүһүрэн ылар кэмигэр 16-18 м. тиийбитэ, ахсынньы 14 күнүгэр Аллараа Халыма улууһугар кыраадыс +2+3°С тиийэ тахсыбыта, ардах түспүтэ.

Ахсынньы 25-26 күннэригэр циклон кэлэригэр Булуҥ улууһугар 25-32 м. тиийэ тыалырбыта.

Саамай тымныы кыраадыс Өймөкөөн улууһугар Делянкир ыстаансыйатыгар ахсынньы 25 күнүгэр бэлиэтэммитэ, -59°С этэ.  Онтон саамай сылаас – ахсынньы 14 күнүгэр Аллараа Халыма улууһун Черскэй бөһүөлэгэр, +3°С.

Дьокуускай куоракка ахсынньыга орто кыраадыс -41°С этэ, бу нуорматтан 4°С-нан тымныы буолар, 4 мм хаар түспүтэ – бу нуорматтан үс гыммыт биирэ.

Саамай тымныы түүн -50°С ахсынньы 16 күнүгэр аэропортка бэлиэтэммитэ, Гимеин ыстаансыйатыгар ахсынньы 26 күнүгэр -49 °С этэ. Ордук сылаас күн ахсынньы 6 күнүгэр буолбута, -27,0°С.

Тохсунньу бастакы дэкээдэтигэр үгүс улуустарга тымныы этэ, орто температура нуорматтан 1-4°С намыһах, хоту нуорматтан 5-10°С тымныйан, ураты тымныы быһыытынан бэлиэтэннэ. Соҕуруулуу-арҕаа, арҕаа улуустарга орто кыраадыс нуорматтан 1-7°С-нан үрдүк.

Бигэргэтиллибит чахчынан, бу ыйга орто кыраадыс нуормаҕа тэҥнэһэр. Сөбүгэр хаардыаҕа, өрөспүүбүлүкэ хотугулуу-арҕаас улуустарыгар нуорматтан аҕыйах түһүөҕэ.

Бу туһунан Саха сиринээҕи күнү-дьылы кэтээн көрөр сулууспа иһитиннэрэр.