Ахсынньыттан туох уларыйыы киирэрий?

Ахсынньытыттан хас да саҥа сокуон үлэҕэ киириэҕэ. Бу сокуоннар көннөрү гражданнар да, урбаанньыттар түмсүүлэрэ да бырааптарыгар уонна интэриэстэригэр биллэр-көстөр сабыдыалы оҥоруохтара. Сүрүн уларыйыылар истэригэр: тастан киллэриллэр массыыналарга утилизационнай хомуур ставкатын үрдэтии, ону таһынан тутааччыларга сыһыаннаах хонтуруол миэрэлэрин кытаатыннарыы.

Утилизационнай хомууру ааҕыы

Ахсынньы 1 күнүттэн утилизационнай хомууру ааҕар саҥардыллыбыт систиэмэ үлэлиэҕэ. Саҥа быраабыла быһыытынан, хомуур кээмэйэ мотуор кыаҕыттан тутулуктанан быһаарыллыаҕа. Төрүт ставка 20 тыһыынча солкуобайынан олохтоммут, ол эрээри бүтэһик суума ат күүһүн ахсааныттан тутулуктаах коэффициены учуоттаан ааҕыллыаҕа. 160 ат күүһүгэр диэри кыамталаах  мотуордаах массыыналарга чэпчэтиилээх ставкалары – 3 400 эбэтэр 5 200 солкуобайы төлүүр кыах хаалыаҕа. Онуоха, онтон күүстээх мотуордаах (160 ат күүһүттэн үөһэ) массыыналар бас билээччилэрэ утилизационнай хомууру бизнес-килийиэннэргэ туттуллар ставкаларга тэҥнээх ставкаларынан 1 мөлүйүөнтэн 1,5 мөлүйүөн солкуобайга диэри уонна онтон үөһэ төлүөхтэрэ.

Бааннар кирэдьиит рейтиннэрэ

Билигин бааннар судаарыстыбаннай үп-харчы ресурсаларын түҥэтиигэ национальнай шкаланан алын кирбиигэ сөп түбэһэр кирэдьиит рейтинэ баар буоллаҕына эрэ кыттар кыахтаныахтара. Ол курдук, ирдэнэр алын рейтинг маннык буолуохтаах: АКРА шкалатынан «AA-(RU)», «Эксперт РА» шкалатынан «ruАА-», «Национальнай Кирэдьиит Рейтиҥнэрин» шкалатынан «AA-.ru» уонна «Национальнай Рейтиҥговай Агентство» шкалатынан «АА-|ru|». Бу миэрэ финансовай систиэмэ бигэ туругун бөҕөргөтүөхтээх.

Сыыппаралаах пааспардары киллэрии

Бу таһынан, ахсынньыттан  сыыппаралаах пааспары киллэрии бырагырааматын олоххо аҕалыы иккис түһүмэҕэ саҕаланар. Кини көмөтүнэн гражданнар бааннарга уонна атын финансовай тэрилтэлэргэ бэйэлэринэн тиийэн, урут ити тэрилтэҕэ идентификация процедуратын ааспыт буоллахтарына, тус дааннайдарын бигэргэтэр кыахтаныахтара. Онуоха, сыыппаралаах пааспар кумааҕы пааспары толору солбуйуо суоҕа: федеральнай сокуонунан эбэтэр Арассыыйа Баанын нормативнай докумуоннарынан көрүллүбүт түгэннэргэ, кумааҕыга бэчээттэммит докумуон дьиҥнээҕэ  ирдэниэ.

Омук дьонуттан биометрияны хомуйуу

Ахсынньы 1 күнүттэн  бэс ыйын 30 күнүгэр диэри эспэримиэн чэрчитинэн кыраныысса пууннарыгар омук гражданнарын сыыппаралаах профилын оҥорор туһугар дойдуга киирэллэригэр уонна тахсалларыгар хаартыскаларын уонна тарбахтарын бэлиэлэрин хомуйуохтара. Бу саҥа уларыйыы Беларусь гражданнарыгар, алта саастарыгар диэри оҕолорго, дипломаттарга, норуоттар икки ардыларынааҕы тэрилтэлэр үлэһиттэригэр уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр тарҕаныа суоҕа. Визата суох киирэр бырааптаах омук дьоно көҥүллэммит кэм устата, биометрическай дааннайдарын биэрбиттэрин кэннэ да, элбэх төгүллээх айаннарын оҥороллорун салгыахтарын сөп.

Дьиэ уопсай баайын-дуолун туһаныы

Ону тэҥэ Дьиэ кодексатыгар уларыйыылар киириэхтэрэ. Ол быһыытынан, кондиционердары уонна антенналары туруорарга, ону таһынан подвалы туһанарга олорор дьиэ бас билээччилэрин үс гыммыт иккитин сөбүлэҥэ ирдэниэ. Онон сибээстээн, кыбартыыра бас билээччилэрэ ыалларын кытта туһалаах кэпсэтиини олохтуур туһунан толкуйдуохтаахтар. Итинтэн ураты, дойдуга саҥа дуоһунас – элбэх кыбартыыралаах дьиэ администратора баар буолуоҕа. Кини эбээһинэһигэр бас билээччилэр мунньахтарын тэрийии, ылыллыбыт быһаарыылары оҥоруу, ону тэҥэ ОДьКХ судаарыстыбаннай информационнай систиэмэтин уонна салайар хампаанньаны кытта алтыһыы киириэҕэ. Ону таһынан, ахсынньыттан суут бириистэптэрэ олох-дьаһах хомунаалынай өҥөтүн иэһин  туһунан информацияны таһаарарга эбээһинэстэниэхтэрэ.

Суоппар дастабырыанньатын уһатыы

Автоматическайдык уһатыллыбыт бүтэһик болдьох ахсынньы 31 күнүгэр бүтэр. Ол кэнниттэн суоппар дастабырыанньатын уларытар эбэтэр болдьоҕо ааспыт докумуоннарга мэдиссиинэ хамыыһыйатын ааһар ирдэниэ. 2026 сылга диэри болдьоҕо бүтэр суоппар дастабырыанньалаахтар докумуону  уларытар наадалара суох — кинилэр болдьохторо уһатыллыаҕа.

Социальнай төлөбүрдэри уонна биэнсийэлэри индексациялааһын

Ахсынньыга-сэтинньигэ 80 саастарын туолбуттар страховой биэнсийэ бигэргэтиллибит чааһын икки бүк улаатыннарыллыбыт кээмэйинэн ылыахтара. Төлөбүр 8 907,70 солкуобайтан 17 815,40 солкуобайга диэри автоматическайдык улаатыыта Саҥа дьыл иннинэ ханнык да сайабылыанньата уонна докумуона суох оҥоһуллуоҕа. Төлөбүр маннык үрдээһинэ инбэлиит бастакы группата анаммыт дьону эмиэ таарыйыаҕа. Ону таһынан, көрүү-харайыы иһин эбии төлөбүр улаатыаҕа: страховой биэнсийэни ылааччыларга – 1 314 солкуобай, оттон судаарыстыбаннай биэнсийэни ылааччыларга – 1 377 солкуобай буолуоҕа.