Айыылар ытык иһиттэрэ (хаартысканан кэпсиибит)

Көрөҕүт, бу дьэрэкээн бэйэлээх туос улахан иһити. Үрдүгэ 67 см, иэнэ 195 см.

Оһуора-мандара дьэрэкээнэ, тигиитэ урана-намчыта, бэйэтэ кэпсиир кэпсээннээх, дириҥ ис хоһоонноох.

Маннык бэйэлээх кэрэ үлэни «Манчаары оонньууларыгар» быыстапкаҕа анаан-минээн тиийэн көрөөччү элбэх.

Бу Борис Федорович Неустроев-Мандар Уус тус санаатынан тикпиттэр. Оҥоһуллан, чочуллан тахсыбыт «Айыылар ытык иһиттэригэр» дьон-сэргэ болҕомтотун уурда. Ытык киһи тус толкуйун, санаатын истэн, баҕатын учуоттаан туостарын эрдэттэн талбыттар, наардаабыттар, бэлэмнээбиттэр. Маастар худуоһунньук, «Испэ туос» түмсүү салайааччыта Парасковья Васильевна Макарова салалтатынан сүүстэн тахса күн устатыгар уран тарбахтаах иистэнньэҥнэр: Галина Иннокентьевна Андросова, Параскевья Петровна Бурнашова, Наталья Ипатьевна Дедюкина, Светлана Софроновна Неустроева, Александра Васильевна Неустроева, Евдокия Ивановна Тосина, Оксана Афанасьевна Иванова, Наталья Яковлевна Потапова, Наталия Дмитрьевна Попова, Ольга Дмитриевна Золотарева бары кыһамньыларын ууран үлэлэспиттэр.

Аҕыс кырыылаах. Хас кырыытын ахсын Айыылар ойууланан тахсыбыттар. Хаппаҕа Үрүҥ Айыы Тойон бэлиэтинэн ойууламмыт-мандардаммыт. Ис хоһооно ураты дириҥ, суолталаах. Айылҕалаах киһи аҕыс Айыылары ааһан Үрдүкү Үрүҥ Айыы Тойон сорудаҕынан орто дойду дьонун-сэргэтин, аар айылҕатын араҥаччылыыр, харыстыыр суолталанар.  Кини Үрдүк Айыылары кытта алтыһарыгар  кэтэр таҥаһын-сабын, туттар ытык малын-салын укта сылдьар хоппото буолар диэн быһаараллар.

Ойууларын-бичиктэрин сыныйан көрүөҕүҥ. Бастакы халлаан «Айыыһыт Хотун, иккис халлаан «Иэйиэхсит Хотун», үһүс — «Дьөһөгөй Айыы», төрдүс — «Хотой Айыы», бэһис — «Хары сылгылаах Хара Суорун Тойон», алтыс — «Аан Дьааһын, Сүҥ Дьааһын», сэттис — «Дьылҕа. Таҥха. Билгэ», ахсыс — «Одун Хаан, Чыҥыс Хаан», тохсус — «Үрүҥ Айыы Тойон». Бары тус-туспа суолталаахтар, быһаарыылара суруллубут.

Маны сэргэ Борис Федорович олоҕун-дьаһаҕын, кимиэхэ да сибис гымматах уһуйуллуутун, көрсүбүт дьонун-сэргэтин, кинилэр сэһэннэрин-сэппэннэрин уруһуйдаан кэпсээбитэ көрүөхтэн дьикти, кэрэ, ураты.