Алтынньы ый билгэтэ

Норуокка биллэр бэлиэлэр тустарынан истибиккит дуо? Төһө билэҕит? Кырдьаҕастар эппиттэрин өйдүүгүт дуо?

Хаар алтынньы ортотугар түстэҕинэ, ууллубат дииллэр эбит.Куобах маҥхайар, тииҥ көһөр диэн этэр буолаллара үһү. Маны сэргэ, хатыҥ сэбирдэҕэ ыраастык түстэҕинэ, чэпчэки сыл буолуоҕа, оттон ыһыллан-тоҕуллан түстэҕинэ тымныы кыһыҥҥа диэн билгэлииллэр эбит. Алтынньыга ый туолбут буоллаҕына, кураанах сайын буолар. Өскөтүн алтынньы ыйга өлгөмнүк хаардаатаҕына, саас ходуһаҕа хаар ууллара бытаарыа диэн саха халандаардарыгар бэлиэтэммит.

Күн-дьыл туругун кэтээн көрөргө суолталаах күннэр:

1 — туруйа соҕуруу көттөҕүнэ, алтынньы 14-гэр диэри тымныы түһэр, оттон ити күн көппөтөҕүнэ, сэтинньи 2-гэр диэри тымныы түһүө суоҕа.

3 — тыал хотуттан үрдэҕинэ, сотору бытархан тымныы түһэр, соҕурууттан — ичигэскэ, арҕааттан — сөҥүүгэ, илинтэн — ыраас күҥҥэ-дьылга.

5 — хатыҥ сэбирдэҕэ түспэтэҕинэ, хаар хойут түһэр.

7 — күн ат хаамыытынан кылгыыр.

8 —  хаар түстэҕинэ, сэтинньи 21-гэр өрүһү таһаҕастаах атынан туорууллара. Хаппыыста тууһууллар.

14 — Бокуруоп. Хотуттан тыалырдаҕына, кыһына тымныы, арҕааттан тыалырдаҕына — ичигэс.

18 — муус аннынан муҥхалааһын саҕаланар. Күөл тааҥныыр.

25 — чаҕылхай сулустар таҕыстахтарына тымныы түһэр, өлбөөркөй — силлиэҕэ, күүскэ дьиримниир — хаарга.

27 —  бадараан тоҥор да, оттоох маар мууһа массыынаны уйбат.

30 — сыарҕанан сырыы саҕаланар, от-мас тиэллэр. Ый ортотугар тыалырдаҕына, көтөҕө түһэр. Халыҥ хаар түстэҕинэ, сылгыга үчүгэй кыһын.

 

2007, 2009, 2015  сыллардааҕы  «Саха ыалын халандаарыттан» ылылынна.

«Бичик» кинигэ кыһата.