Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 120 сылын бэлиэтээтилэр

Быйыл саха норуодунай суруйааччыта Николай Егорович Мординов-Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 120 сылын туолла. Тохсунньу 15 күнүгэр Былатыан Ойуунускай аатынан Литература түмэлигэр норуот тапталлаах суруйааччыта Амма Аччыгыйын ахтар-саныыр дьоро киэһэ буолан ааста.

П.А. Ойуунускай аатынан Литература музейа, Саха сирин Суруйааччыларын сойууһа, «Бэлэм буол-Будь готов» уонна «Кэскил-Юность Севера» хаһыаттар редакцияларын бэтэрээн суруналыыстара кыттыһан, Саха АССР норуодунай суруйааччыта (1966), икки Үлэ Кыһыл Знамятын, Норуоттар Доҕордоһууларын, икки «Бочуот Бэлиэтэ» уордьаннар кавалердара, Саха АССР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ, Саха Өрөспүүбүлүкэтин П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, Дьокуускай куорат ытык киһитэ (1972) Николай Егорович Мординов-Амма Аччыгыйа (06.01.1906–14.11.1994) төрөөбүтэ 120 сылыгар аналлаах «Амма Аччыгыйа – уран тыл улуу маастара» ахтыы дьоро киэһэтэ буолла. Суруйааччы тус архыыбыттан, П.А. Ойуунускай аатынан Литература музейын пуондатыттан «Ытык-мааны Амма Аччыгыйа» диэн экспозиция турда. Онно түмэл үлэһиттэрэ экскурсияны ыыттылар уонна айар үлэтигэр анаммыт кинигэ быыстапката турда.
Дьоро киэһэҕэ сиэннэрэ Никита Семенович Мординов, Федор Лазаревич Обутов, аймахтара, суруйааччылар, «Бэлэм буол» хаһыакка бииргэ үлэлээбит кэллиэгэлэрэ, суруналыыстар, биир дойдулаахтара муһуннулар.

»Бэлэм буоллар» бэлэмнээбит, Дмитрий Мухин эскииһинэн Юрий Троев оҥорбут, Амма Аччыгыйын 120 сылыгар анаммыт уордьан-мэтээли Афанасий Ноевка, сиэннэригэр, чугас аймахтарыгар, суруйааччы аатын үйэтиппит дьоҥҥо туттардылар.
— Амма Аччыгыйын туһунан үтүө өйдөбүл саха дьонугар барыларыгар баар. Кини 120 сылын бэлиэтиир, ахтан-санаан ааһар быйылгы тэрээһиннэрбит саҕаланнылар. Литература түмэлэ уонна Николай Егоровичтыын алтыспыт, бииргэ үлэлээбит дьон бу дьоро киэһэни тэрийбиттэрэ махталлаах. Ыччат дьоҥҥо анаан университекка эмиэ маннык көрсүһүү буолара буоллар диэн баҕа санаалаахпын. Быйыл Култуура сылыгар маннык бэлиэ түгэннэри үйэтитэн, бэлиэтиэх тустаахпыт. Сарсын Култуура сылын аһыллыыта буолуоҕа. Былырыын саха литературата тэриллибитэ 120 сылын бэлиэтээбиппит, быйыл Амма Аччыгыйа төрөөбүтэ 120 сылын, Саха тыйаатыра тэриллибитэ 120 сылын, Алампа 140 сылын, Суорун Омоллоон 120 сылын бэлиэтиибит, — диэн култуура миниистирэ Афанасий Ноев эттэ.
— Бүгүн Николай Егоровиһы, бастатан туран, суруйааччы быһыытынан ахтар-саныыр кэриҥнээхпит. Кини саха классик суруйааччыларын хаһан да хараардыбатах, үҥсүбэтэх киһи. Литератураҕа сулууспалаабыт, саха уус-уран тылын-өһүн үрдүк таһымҥа таһаарбыт тапталлаах суруйааччыбыт. Ол эрээри, тус олоҕор ыарахан моһоллору туораабыт киһи, — диэн Саха сирин Суруйааччыларыгар сойууһун бэрэссэдээтэлэ Наталья Харлампьева эттэ.
Салгыы мустубут дьон киэҥ экраҥҥа Амма Аччыгыйын туһунан биэриини көрдүлэр, тылын-өһүн иһиттилэр.
— Кыра эрдэхпитинэ, оскуолаҕа суруйааччылар кэлээччилэр. Николай Егорович элбэхтик кэлэрэ. Былатыан Ойуунускайдыын чугас сыһыаннаахтарын бэлиэтииллэрэ. Биһиэхэ Акулина Николаевналыын сылдьаллар этэ. Кини айымньыларын билбэт киһи диэн суох. Эрилик Эристиин кэнниттэн улахан, дьоһуннаах арамааны суруйбут суруйааччы, — диэн норуодунай суруйааччы Елена Слепцова-Куорсуннаах бэлиэтээтэ уонна Амма Аччыгыйын уонна доҕотторун көрдөөх түгэннэриттэн быһа тардан кэпсээтэ.
— Бары да Амма Аччыгыйын кинигэлэринэн улааппыт дьоммут. »Сааскы кэм» саха олоҕун бүтүннүү арыйан көрдөрөр арамаан буолар. Билиҥҥэ диэри дьон сэҥээрэр, кэрэхсиир, бу айымньынан испэктээк туруоруллар, киинэ уһуллар. Биһиги кыһабытыгар саха классик суруйааччыларбыт кинигэлэрэ тиһигин быспакка  бэчээттэнэллэр. Амма Аччыгыйын айымньылара дьоҥҥо кэрэхсэтэ, туһалыы тураллар, — диэн »Айар» кинигэ кыһатын салайааччы Август Егоров эттэ.

Мустубут дьон Амма Аччыгыйа суруйбут, биллэр-көстөр «Учууталбар» ырыатын күргүөмүнэн ыллаабыттара дьоро киэһэ ураты түгэнинэн буолла. Маны тэҥэ, «Бэлэм буол» бэтэрээннэрэ Александр Васильев-Көрдүгэн, Евдокия Иринцеева-Огдо, Иван Андросов-Айанньыт,  уо.д.а. Амма Аччыгыйын аймахтарын, кини аатын үйэтитиигэ үлэлэспит дьону биир-биир туруортаан билиһиннэрэн, бэрт сэргэхтик иилээн-саҕалаан ыыттылар. Элбэх истиҥ ахтыыны иһиттибит.

«Оҕонньоттор бэйэ-бэйэлэригэр кус, куобах бэлэхтэһэр идэлээхтэрэ» диэн туран, сиэнэ Никита Мординовка эмис куобаҕы уонна ону минньитэр сибиинньэ сыатын анаан бэлэхтээтилэр. Онон бүгүн сүрдээх истиҥ, сылаас эйгэлээх дьоро киэһэ буолла.