Арктикаҕа таһаҕас таһыытын кээмэйин улаатыннараллар

Арктика улуустарыгар кыһыҥҥы суолларынан таһаҕаһы тиэйии тэтимэ үрдүүр. Бу туһунан бастакы вице-премьер Дмитрий Садовников салайааччылаах, таһаҕас таһыытын дьүөрэлээһиҥҥэ биэдэмистибэлэр икки ардыларынааҕы хамыыһыйаларын мунньаҕар иһитиннэрдилэр.

Бырабыыталыстыба дьаһалынан бигэргэтиллибит, кыһыҥҥы суолунан олоҕу-дьаһаҕы хааччыйар таһаҕаһы таһыы кээмэйэ 613,4 тыһ. туоннаҕа тэҥнэһэр. Бүгүҥҥү күҥҥэ 92,1 тыһ. туонна тиэрдилиннэ, бу былаантан 15% кэриҥэ буолар. Арктика улуустарыгар 191,9 тыһ. туонна таһаҕаһы тиэрдии былааннанар, онтон билиҥҥитэ 9,2 тыһ. туонна, эбэтэр 4,8% тиэрдилиннэ.

Таһыы тэтимэ ааспыт сыллааҕы көрдөрүүлэргэ тэҥнээх, улахан хаалыы бэлиэтэммэт. Билигин хайысхаларга 239-ча тиэхиньикэ үлэлиир, бу эмиэ ааспыт сыл ити кэминээҕи таһымыгар сөп түбэһэр.

Таһаҕас таһыытын сүрүн кээмэйэ чугастааҕы кэмҥэ үрдүүүрэ күүтүллэр. Бу кэмҥэ, бастатан туран, Арктика хайысхаларынан, ону тэҥэ өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн тиэхиньикэ ахсаанын элбэтэр былааннанар.

Мунньахха кыһалҕалаах боппуруостар эмиэ дьүүллэһилиннилэр, бастатан туран тэрилтэлэри, суол сулууспаларын уонна таһаҕас таһааччылары үбүлээһиҥҥэ сыһыаннаах боппуруостар. Үп министиэристибэтигэр сөптөөх сорудахтар бэрилиннилэр.

Дмитрий Садовников  бэлиэтээбитинэн, олоҕу-дьаһаҕы хааччыйар таһаҕаһы тиэйиини үбүлээһин өрөспүүбүлүкэ Бырабыыталыстыбатын уонна Саха сирин Ил Дарханын болҕомтолорун киинигэр турар. Федеральнай таһымҥа  ити хайысхаҕа үбүнэн-харчынан өйүүр хас да быһаарыы ылылынна. Билигин федеральнай сокуону олоххо киллэрии чэрчитинэн үбүлээһин уопсай кээмэйэ 10 млрд солкуобай кэриҥэ буолар. Үп министиэристибэтигэр үбү-харчыны тиэрдиигэ систиэмэлээх үлэни ыытарга сорудахтанна. Сиһилии: https://www.sakha.gov.ru/news/19504