Ас быраабылата

Өс хоһоонугар аһыырга 40 аньыы (бобуу) баар диэн этиллэр.

40, арыт, 44 буоларын бэлиэтииллэр. Дьэ, билигин аһыырга «Кут-сүр» оскуолата ылыммыт быраабылатын саныаҕыҥ.

Аһааһын туһунан сүрүн өйдөбүллэр:

1.Испит искэ, таҥныбыт таҥаска (аһыыры булгуччу баарынан ааҕыы).

2Ыалдьыты аһатыы саха биир булгуччулаах үгэһэ этэ. Ыраах-ыраах олорор буолан, аһы илдьэ сылдьар кыахтара суоҕа. Ол иһин кимҥэ баҕарар тиийдэхтэринэ, босхо аһыыллара. Ити ыал киһитэ кэллэҕинэ, эмиэ босхо аһаталлара. Итинник хардарыта көмөлөсүһэр үгэс Саха сиригэр барытыгар тарҕанара.

3.Саха ас амтанын харыстыы сатыыр. Саха аһы астыыр култуурата амтаны харыстааһын өттүнэн сайдыбыта.

4.Киһи астан куһаҕан да, үчүгэй да өттүн ыларын былыргыттан билэллэрэ. Ол иһин, туһалаах өттүн ылаары, алгыс туһаныллар буолбута.

5.Ас астыырга көрүҥүн уларытыллыбат. Кус кус буолуохтаах, балык балык буолуохтаах. Сорох култууралар астыылларыгар ас дьүһүнүн олох уларыталлар.

6.Ас үрдүн тоҕума. Саха ас үрдүгэр дьол баар дии саныыр.

7.Аһыыр бүлүүдэни үрүмэ. Бу ыраастык туттууга сыһыаннаах.

8.Аһы амтаһыйары Байанай боппотоҕо.Астыыр киһи аһы боруобалаан көрөрө бобуллубат. Ону бэл Байанай боппотоҕо дииллэр.

9.Аньыы диэн ааттанар астарын сиэмэ.Сахаҕа элбэх аһы бобуу баар. Ити бобуу хат дьахтарга, оҕоҕо уонна киһиэхэ барытыгар сыһыаннаах буолар.

10.Остуолу охсума.Остуол дьиэҕэ киһи сирэйин курдук суолталаах.

11.Остуол биттэҕэр атаххын уурума.

12.Олорон эрэ аһаа. Саха сүүрэ сылдьан аһыыры суолталаабат.

13.Аҥаар атаххын ситэ кэппэккэ эрэ остуолга олорума. Бу этии, уопсайынан, тиэтэйэ сылдьан аһыыры утарыы буолар.

14.Аһы тобохтоомо. Саха аһы суолталыыр буолан, аһы тобохтууру сөбүлээбэт.

15.Аһыырга айыылары аһат. Биир былыргы үгэһинэн бастакы ылбыт аһы үөһээ дук гыныы буолар. Ити айыылары аһатыы дэнэр. Итинник ас алгыстаах аска кубулуйар.

16.Аһаан бүтэн баран айыыларга махтан. Аһаан бүтэн баран иһи имэриниллэр. Ити аата искэ аһаабыт аскын  үчүгэйдик буһар диэн сорудах бэриллэр.

17.Алгыстаах аһы аһаа. Астан киһи үчүгэйин ылар кыахтаах. Ас үчүгэйин биэрэрин алгыстаах ас дииллэр.

18.Аһы сиримэ. Аһы киһи сириэ суохтаах. Оннук киһи чэгиэн буолар.

Итинни сыһыары тутан өссө маны көрүөххэ сөп: https://sakha-sire.ru/bylyr-ogogo-sietillibet-astar/

Саха ыалын халандаарыттан ылылынна.

«Айар» кинигэ кыһата, 2026 с.