Атырдьах ыйын билгэлэрэ

Атырдьах ыйа. Төһө даҕаны халлаан сылааһын иһин, сөтүө тохтоон, халлаан сөрүүкээн барар. Күһүҥҥү кэм барыта 67 күннээх, түөрт кэрдиискэ арахсар.

Бастакы кэрдиис — күһүн саҕаланыыта (29 күн). Атырдьах ыйын 18 күнүттэн балаҕан ыйын 16 күнүгэр диэри.

Иккис кэрдиис – көмүс күһүн (11 күн). Балаҕан ыйын 16 күнүттэн 27 күнүгэр диэри.

Үһүс кэрдиис – курас күһүн (10 күн). Балаҕан ыйын 27 күнүттэн алтынньы 7 күнүгэр диэри.

Төрдүс кэрдиис – кыһын сибикитэ (17 күн). Алтынньы 7 күнүттэн 25 күнүгэр диэри.

Атырдьах ыйын 1 күнүгэр ардаатаҕына – күһүн өксүөн, курааннаатаҕына күһүн кураан буолар.

Атырдьах ыйын 2 күнэ – Ылдьыын. Бурдук буһар, түүнүн хараҥаран барар, кус оҕото көтөр. Куйаас аны түспэт, сөтүөлээһин тохтуур. Былыт тыалы утары устар.

Атырдьах ыйын 10 күнэ –  моонньоҕон буһар.

Атырдьах ыйын 14 күнэ – Бастакы Ыспааһап. Ыспааһаптар ардахтара түһэр. Хотуур ортото. Ыҥырыа мүөт таһара уурайар, сиик тымныйар.

Атырдьах ыйын 16 күнүгэр силлиэ түстэҕинэ, кыһына хаардаах буолар.

Атырдьах ыйын 17 күнэ – хараҥаччы барар.

Атырдьах ыйын 18 күнэ – ыспыт бурдук 97 хонугунан буһар, онон бурдук быһыллар кэмэ кэлэр.

Атырдьах ыйын 19 күнэ – Иккис Ыспааһап. Хаһыҥ саҕаланар.

Атырдьах ыйын 21 күнэ – халлаан ыйын эргэтэ кээрэниитэ саҕаланар. Ити күн дьыл хайдах туруктаах да, тохсунньуга эмиэ үкчү оннук буолар.

Атырдьах ыйын 23 күнүгэр халлаан ардаатаҕына – күһүн уһуур, онтон кыһынын дохсун буурҕа түспэт.

Атырдьах ыйын 27 күнүгэр тыаллаах ардах түстэҕинэ – балаҕан ыйа силбиктэнэр.

Атырдьах ыйын 29 күнэ – Үһүс Ыспааһап. От үлэтэ үмүрүйэр. Ый бүтүүтэ оту-маһы орохсутар тыал түһэр. Эһиил үчүгэй дьыл кэлиэх буоллаҕына – от кэнчээрилиир.