Бэрдьигэстээх ньургуһуннаах, мүөттээх мыылалара

Кэлиҥҥи кэмҥэ оскуола оҕолоруттан саҕалаан урбаанньыттарга тиийэ бэйэ бородууксуйатын биир көрүҥэр – мыыла оҥорон таһаарыытыгар ылыстылар.

Горнай улууһун Бэрдьигэстээҕин урбаанньыта Майя Винокурова бииргэ төрөөбүт балта Туяра Хабахованы кытта мыыла оҥоруутугар былырыыҥҥыттан ылсыбыттара. Дьэ, уонна сыл иһигэр сатабыллаах дьон быһыытынан атахтарыгар бигэтик турдулар. “Ээ, эһиги бу турар эбиккит дии…” диэн, өрөспүүбүлүкэҕэ ыытыллар быыстапкаларга кинилэр ааттарын ааттаан туран, чуо булан ылар буоллулар.

Бүгүн “Сатабыл” рубрикаҕа ыалдьыттыыр Бэрдьигэстээх урбаанньыта Майя Винокурова.

Үлэ көрүҥүн уларытыы

— Майя Михайловна, эн балтыгын кытта, омук тылын учууталлара, хайдах мыыла оҥорор бэйэ дьыалатыгар “көһөн” хааллыгыт?

— Кырдьык, иккиэн кытай уонна английскай тыл учууталлара идэлээх дьоммут. Мин Михаил Калинин аатынан Благовещенскайдааҕы судаарыстыбаннай университеты, балтым Туйаара ХИФУ-ну бүтэрбиппит. 2023 сыллаахха “Пуночка” диэн косметика маҕаһыынын биир сыл арыйан үлэлэтэ сылдьыбыппыт. Төрүөтэ — Бэрдьигэстээххэ тустаах маҕаһыын суоҕа, онон кыыс, дьахтар-аймах туһаннын диэн косметика аҕалан батарар этибит. Ол онно үлэлии сылдьан, ордук мыыла хамаҕатык атыыга барарын бэлиэтии көрбүппүт. Ол онтон сиэттэрэн, төлөбүрдээх куурустары атыылаһан ылан, уопуттаах мыыла оҥорор дьонтон анаан үөрэммиппит. Матырыйаалын сакаастаан ылбыппыт. Сыл курдук буолан баран, бастакы мыылабытын оҥорбуппут.

Атыыга — хамаҕатык

— Эһиги мыыла оҥоһуккут хаартыскаларын көрө олорон, састаабын ааҕа-ааҕа сөҕөҕүн. Ити хайдах мүөт, ньургуһун, үүт, бэс иннэтэ уо. д.а., нуучалыы эттэххэ, “компоненнары” эбэн оҥороҕутуй?

— Састааба барыта олохтоох сырье: үүт, отон, мүөт, харыйа, бэс иннэтэ, ньургуһун. Өссө да эбэн иһиэхпит. Бастаан оҥорор мыылабыт састааба соҕуруу Арассыыйа эрэгийиэннэрин ото-маһа этэ. “Биһиги тоҕо бэйэбит Горнайбыт үүнээйитин, отун туттубаппытый?” диэн санааттан, үүнээйини, оту оргуппут сүмэһиммитин туттар буолбуппут. Ол курдук, дөлүһүөнтэн саҕалаан, отон арааһын туттабыт. Боҕуруоскай оту мэһийэн бороһуок оҥоробут. Эми-тому быыл курдук илдьиритэр миэлиҥсэни куйаар ситиминэн сакаастаан ылбыппыт. Мүөтү бэйэтинэн эбэбит. Бэйэм үүттэн уонна мүөттэн оҥоһуллубут мыыланы сөбүлүүбүн. Киһи этигэр ураты сымнаҕас буолар, сыта минньигэс. Кэмпэндээйи тууһун хамаҕатык туттабыт. Кэмпэндээйи үрэх кумаҕа уонна уута киһи тириитигэр олус туһалаах. Бэйэбит оҥорор састааппытын билэр буолан, үөрэ-көтө туттабыт. Илиинэн оҥоһук буолан, 500 солкуобай. Сыаната удамыр, онон дьон да олус сөбүлээн хамаҕатык атыылаһар. Мыылабыт убаҕас уонна арыы састааптаахтарга арахсар. “Сыт” (аромат) састаабын Новосибирскайтан сакаастаан ылабыт. Онон биһиги бордууксуйабыт анал ирдэбилгэ толору эппиэттиир мэктиэлэммит докумуоннаах.

Эр дьоҥҥо —анал мыыла

— Үлэлиир мастарыскыайдааххыт дуо? Салгыы былааҥҥыт үгүс буолуо?

— Бэрдьигэстээххэ быткэмбинээт дьиэтигэр биир хоһу уларсан олоробут. Мыылабытын “нулевой” дэнэр ньыманан оҥоробут. Ол эбэтэр, буһарбакка, арыыга анал састаабы булкуйабыт. Илиинэн оҥоһуллар мыыла буолан, ону-маны буһаран буспаппыт-хаппаппыт. Анал “лепка” пуормаларга куппут састааппыт биир ый иһинэн ситэр. Дизайн — бэйэбит толкуйбут. Холобура, Мандар Уус кинигэтиттэн сахалыы оһуордары туттабыт.

Айар үлэ буолан, араас толкуй үгүс. Бу күннэргэ Эр дьон бырааһынньыгар бэлэмнэнэн, саха уоланнарыгар аналлаах мыыла араас көрүҥүн толкуйдуу сылдьабыт. Ол курдук, “гипергидроз” диэн эр киһи көлөһүнүн бохсор састааптаах мыыланы толкуйдуу сыдьабыт. Онно саха үүнээйилэрин таһынан, кытыаны, харыйа иннэтин сурадыһыннарын эбиэхпит.

Маны таһынан, “хаппыт” (твердый) шампунь, минньигэс сыттаах саше арааһын, бааннаҕа суунар “бомбочкалары”, кондиционеры, эти-сиини суунар скрабтары оҥорор былааннаахпыт.

Быыстапка ситиһиигэ кынаттыыр

— Быыстапкаларга төһө кыттаҕыт?

— Ситиһии төрдө быыстапка буоларын өйдөөтүбүт. Онон бары ыытыллар быыстапкалары кэтии сылдьан кыттабыт. Биһигини күүтэр уонна анаан сакаастыыр буоллулар. Биир сүрүн ситиһиибит — былырыын “Саха сирин туристическай сувенирдара” куонкуруска 1‑кы миэстэни ылбыппыт. Онно “Бэйбэрикээн” диэн мыыла-сувениры оҥорон кыттыбыппыт. Биһиэхэ “Мин биисинэһим” киин улахан өйөбүлү оҥорор, туох саҥа өйөбүл, ирдэбил тахсарын, быыстапка, куонкурус баарын билиһиннэрэ олорор. Онон сайдарга, сонун сүүрээни тобулууга “күөх уоту” уматан иһэбит. “Саха сиригэр оҥоһуллубута” ассоциацияҕа чилиэнинэн киирбиппит. Аны Арассыыйатааҕы урбаанньыттары өйүүр “Опора России” тэрилтэ биһиэхэ болҕомтотун ууран өйөөн эрэр.

Алена Саввинова, өрөспүүбүлүкэтээҕи «Мин биисинэһим» урбаан салаатын үлэтин киэҥник сырдатыы отделын салайааччыта:

— Бэйэ дьыалатынан дьарыктанар урбаанньыт сайдарын, киэҥник биллэрин туһугар сырдатыы үлэтин ыытабыт. “Саха сиригэр оҥоһуллубут” бренд бородууксуйалары дойду эрэгийиэннэриттэн хото сакаастыыр буоллулар. “Мин биисинэһим” киин Арассыыйа буостатын кытта дуогабардаах. Онон бииргэ үлэлэһэр урбаанньыппыт бородууксуйатын өрөспүүбүлүкэ таһыттан сакаастаабыт киһиэхэ төлөбүрэ суох ыытар. Маны тэҥэ, табаардарыгар угуйук оҥороллоругар көмөлөһөбүт. Араас туһалаах тэрээһиннэргэ кытыннаран, сонун сүүрээннэри олоххо киллэрэргэ өйөбүл буолабыт.

…Ити курдук, Горнай улууһун урбаанньыта Майя Винокурова балтын Туяра Хабахованы кытта «Сардаана», «Ньургуһун», «Току-току ньээм-ньээм», «Туой иһит», «Бэс чагда», «Туллук» курдук сахалыы ааттаах, суруктаах-бичиктээх мыылалары оҥорон, атыылаһааччы хайҕалын ылаллар. Горнай олохтоохторун быһыытынан «Куорунай» диэн “фирменнэй” мыылалаахтар. Горнай Бэрдьигэстээҕин айар куттаах кэрэ куоларыгар ылсыбыттара ыпсан, былааннаабыттара кэмигэр туолан иһэригэр баҕарабыт!