БПЛА каадырдара наадалар

«Сыыппара алмааһа» федеральнай пуорум иһинэн «Киһитэ суох көтөр аппарааттар (БАС)  каадырдара» диэн панельнай сиэссийэ үлэлээтэ.

Бу эйгэ билиҥҥи ырыынак биир саамай наадалаах хайысхата буолан турар. Ол курдук 2030 сылга Арассыыйа БАС эйгэтин технологическай лиидэрдэрин кэккэтигэр киириэхтээх. Чугастааҕы 7 сылга дойдуга 1 мөл. идэтийбит киһи ирдэнэр. Күн бүгүн 26000 каадырга наадыйаллар: 23 тыһ. киһи аппарааттары үлэлэтэргэ, 1700-тэн тахса киһи разработкаҕа, 1300 киһи оҥорон таһаарыыга.

Ханнык идэлэр  наадаларый?

БПЛА инженер-разработчига, эпэрээтэрэ, дроннары өрөмүөннүүр, көрөр-истэр тиэхиньик уонна кибер-куттал суох буолуутун хааччыйар исписэлиис. Ону таһынан маннык технологияҕа сыһыаннаах юристар, страховщиктар, менеджердэр.

Бүгүҥҥү панельнай сиэссийэҕэ киһитэ суох көтөр аппарааттары оҥорон таһаарар хампаанньалар, үөрэх тэрилтэлэрин салайааччылара кыттыыны ыллылар.

Павел Степанов, “Геоскан Москва” ХЭУо генеральнай дириэктэрэ:

“Саха сирин кытта бииргэ араас хайысханан үлэлээбиппит ыраатта. Киһитэ суох көтөр аппарааттарга туспа национальнай бырайыак киирдэ, онон дойдуга биир саамай наадалаах эйгэнэн буолла. Федеральнай, эрэгийиэннээҕи былаастартан, госкорпорациялартан, кэтэх биисинэстэн, үөрэх тэрилтэлэриттэн, итиэннэ саамай сүрүнэ ыччат өттүттэн олус улахан наадыйыы баар. Манна ыччаты эрэ буолбакка, интэриэстээх улахан дьону кытта үөрэтиэххэ наада. БПЛА эпэрээтэрдэрэ эрэ буолбакка, аналитиктар,  разработчик-инженердэр, конструктордар, о.д.а. наадалар. Көтөр аппарааттары тыа хаһаайыстыбатыгар да туттуохха сөп — сүөһү ахсаанын ааҕарга, хонуу туругун кэтээн көрүүгэ, Хотугу муора суолугар муус хайдах туруктааҕын чинчийиигэ, уопсайынан туһаныллар эйгэтэ олус киэҥ. Дойду үрдүнэн киһитэ суох аппарааттарынан үлэлиир аэрокылаастар аһыллыахтара, манна ураты болҕомто инженернэй бэлэмнээх оҕолору олох эрдэттэн иитэн таһаарыыга ууруллуо. Федеральнай күрэхтэһиилэр ыытыллыахтара, манна тэйиччиттэн олорон хайа баҕарар кыттыахха сөп. Бу үөрэтии, бэлэмнээһин саҥа хаачыстыбата оҕолорго да, учууталларга да уопсай инженернэй бэлэмнэрин үрдэтиэҕэ. БПЛА диэн бу  ахсаан, физика, аэродинамика, маны оҕолор бэйэлэрин баҕаларынан үөрэтиэхтэрэ. Итинник оскуола-орто анал үөрэх-үрдүк үөрэх, салгыы идэтийии курдук курдат бэлэмниир үлэ барыахтаах. Кэлэр сылга ырыынак көрдөбүлүнэн оҥоһуу өйдөөх беспилотнигы таһаарыахпыт. Онон маннык тиэхиньикэнэн үлэлиир дьон тахсыахтаахтар.  оскуола ыскамыайкатыттан бэлэм дьон тахсыахтарын наада. Сотору кэминэн Саха сиригэр практическай дьыаланан дьарыктанар, бырагыраамалаах аппараатнай быһаарыылары оҥорор студенческай-конструкторскай бюро аһылларыгар эрэнэбин.

Евгений Нежданов, “1Т” хампаанньа бэрэсидьиэнэ:

“Каадырдары иитэн таһаарыыны араарар наада: аппарааты оҥорооччуларга уонна ылыллыбыт дааннайдары ырытааччыларга. БПЛА көтө сылдьан туох эрэ дааннайын хомуйар, хаартыскаҕа түһэрэр. Оттон бу дааннайдары сатаан ырыттахха эрэ сакаасчыт туруорбут соруга туолар. Онон итинник үлэлиир дьону булуталыахха наада. Икки сыл иһигэр дьону IТ платформаҕа үөрэттибит, маны Үөрэх министиэристибэтэ орто үөрэх кыһаларыгар сүрүн үөрэтэр платформа быһыытынан ылла”.

Панельнай сиэссийэ кыттыылаахтара дроннары бэрэбиэркэлииргэ Саха сирэ саамай табыгастаах полигонунан буоларын эттилэр. Ол курдук Саха сиригэр көппүт дрон ханна баҕарар көтөр кыахтаах.