Чэгиэн турукка, чөл олоххо ас оруола

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр  биллэриллибит Үлэ сылыгар анаан уонна  “Чөл ас – чэгиэн турук” диэн  “Тускул” Култуура киинин  “Олох уустара” бырайыак чэрчитинэн,  повардар  уонна астыылларын сөбүлээччилэр бэстибээллэрэ буолан ааста. “Төрүт ас” түмсүү көҕүлээһининэн ыытыллар  тэрээһиммит нэһилиэкпит тэрилтэлэрин кытта бииргэ үлэлээһиҥҥэ ылыныллыбыт былаанынан барар. Онон,  бу күҥҥэ 70 №-дээх нүөмэрдээх “Кэрэчээнэ” уһуйаан, П.Н. уонна Н.Е. Самсоновтар ааттарынан оскуола уонна бу оскуола иһинэн үлэлиир Агрокуб, учаастактааҕы балыыһабыт кытыннылар.

Бүгүҥҥү күн Үлэ сылыгар анаммытынан, болҕомтону повардар үгүс түбүктээх, билиини-көрүүнү, сатабылы эрэйэр идэлэригэр болҕомтону уурдубут. Ол курдук, кыттааччылары билиһиннэрэр буоллахха, “Кэрэчээнэ” уһуйаантан:  Андреева Надежда Ивановна (повар), Никифорова Елена Владимировна (повар), Павлова Александра Афанасьевна  (повар), Петрова Ирина Николаевна (повар), Дьяконова Марфа Валериевна (мэдиссиинискэй үлэһит), Мокрощупова Антонина Семеновна (быраас);

П.Н. уонна Н.Е. Самсоновтар ааттарынан оскуолаттан:   Соколова  Надежда Агитовна,  Мордовская Виктория Егоровна (повар), Пермякова Майя Николаевна (повар), Слепцова Луиза Климентьевна (повар),  Алексеева Юлия Афанасьевна (повар),  Попова Татьяна Григорьевна (иһит сууйааччы);

“Тускул” КК “Төрүт ас” түмсүүттэн: Мокрощупова Александра Михайловна, Харлампьева Татьяна Григорьевна, Копырина Анна Ионовна, Никифорова Туйаара Васильевна, Попова  Евдокия Семеновна;

Хатас учаастактааҕы балыыһатыттан — Гаврильева Галина Афанасьевна. 

Маны таһынан маастар-кылааска оскуола оҕолоро Урсууна Жирохова, Каролина Петрова,  Алина Бурцева, Нарыйаана Оконешникова,  Сахалина Евсеева, Юлиана Пестрякова, Маша Гуляева, Анжела Сидорова кытыннылар.

Тэрээһиммит  “Тускул” Култуура киинин фойетыгар ыытылынна. 10 чаастан саҕалаан кыттааччылар анаммыт остуолларга бэлэмнээбит  бүлүүдэлэрин уурдулар, остуоллары киэргэтэн,  быыстапканы бэлэмнээтилэр. Бары, этэргэ дылы,  ох курдук оҥостон, таҥнан-симэнэн, оҥостон-туттан, сэргэхсийэн кэллилэр. Фойебыт иһэ ас минньигэс дыргыл сытынан тунуйда. Повардары кытары биирдиилээн кэпсэттэххэ, бары даҕаны бу маннык тэрээһини олус сэргээбиттэр, кэрэхсээбиттэр, сүргэлэрэ көтөҕүллүбүт. Кырдьыга даҕаны,  үөрэнэр, оҕо уһуйааныгар сылдьар оҕолорбут  күннэтэ аһыыр астарын кыһаллан-мүһэллэн, бары ирдэбили, быраабыланы тутуһан,  чөл, чэгиэн буоларга туһалаах аһы бэлэмниир дьоннорун  билбэттэрэ кистэл буолбатах. Кинилэр үлэ хаачыстыбатын туһугар сарсыарда эрдэлээн, киэһэ хойутаан, , күүстэрин ууран туран түбүгүрэн  үлэлииллэрин өйбүтүгэр да оҕустарбакка  сырыттахпыт. Онон,  үтүө суобастаахтык үлэлиир дьоммутун-сэргэбитин субу тутан туран көрөн-истэн, кэпсэтэн-сэһэргэһэн, маастар-кылаас ыытан,  көрөөччү да,  кыттааччы да дуоһуйда.  Ити курдук,  туруоруммут сыалбытынан,     повар идэтин оруолун үрдэтиини, сырдатыыны, тарҕатыыны, төрүт ас чөл турукка оруолун нэһилиэнньэҕэ тиэрдиини,         оҕо аһын сөптөөхтүк астааһыны    оскуолаҕа  киириэн иннинээҕи саастаах оҕолорго, оскуола оҕолоругар тириэртибит, көрдөрдүбүт. “Төрүт ас” түмсүү буотарах миинин арааһын, буотарахтан соркуойу астааһын ньымаларын уонна бутугас бэлэмнээһини көрдөрдүлэр.  Повардар, “Төрүт ас” түмсүү чилиэннэрэ  сөбүлээн астыыр астарыгар маастар-кылаас биэрдилэр.

Сарсыардаттан “Төрүт ас” – кэлээччилэри алаадьылаан көрүстэ, уһуйаан, оскуола, балыыһа эмчиттэрэ чөл аһылыгы бэлэмнээһиҥҥэ ас састаабыгар, бэлэмнээһин (астааһын) технологиятыгар сүбэлэри биэрдилэр. Быыстапканы кэрийэ сылдьан көрүү-истии кэнниттэн маастар-кылаастар буоллулар.     Тэрээһини түмүктээһиҥҥэ  сэртипикээттэри, Махтал суруктары туттардылар.  “Төрүт дьоммут төлкөлөөх толкуйдарын туллубат тутааҕа буолар биир өрүт —  аска убаастабыллаах сыһыан, тугу да сыыска-буорга түһэрбэккэ иҥэмтиэлээх, туһалаах аһылыгы астааһын буолар” диэн өйдөбүлү бүгүҥҥү күн тэрээһинигэр дьиҥ чахчы көрдүбүт. “ Төрүт ас” түмсүү төгүрүк сыл дьыл кэмин хардыытынан араас аһы-үөлү астаан, көрдөрөн, иһитиннэрэн, маастар-кылаас биэрэн,   “Тускул КК”  ютуб ханаалыгар видео-матыраайаллары уган,  аны сайын үлэлээбитэ биир сыла туоларыгар кэпсиирдээх, сэһэргиирдээх буоларыгар өссө биир чиҥ хардыы оҥоһулунна.

Наталья РУФОВА, Хатас