Эр киһи сахалыы таҥаһын сыаната төһө буолбутуй?

Ыһыахтар чугаһаатылар, сорох улуустарынан номнуо буолан аастылар. Оттон киин куоракка «Туймаада ыһыаҕа» бэс ыйын 28-29 күннэригэр ыыттыллара былааннанар.

Дьэ, онон эр дьон сахалыы таҥаһын туһунан сыанатын чинчийэн көрөргө сананныбыт. Сахалыы таҥас сыаната куйаар аһаҕас ситимиттэн, араас саайтарынан, социальнай ситимнэр бөлөхтөрүнэн биллэриилэртэн хомулунна.

Саха норуотун баай култууратын биир чаҕылхай көстүүтүнэн национальнай ураты, ханнык да омукка тэҥнэммэт быһыылаах таҥаһа-саба буолар. Оттон эр киһи сахалыы таҥаһа – бу эр киһи кыаҕын, күүһүн-уоҕун, мындыр өйүн, ханнык улуустан сылдьарын көрдөрөр. Билигин аныгы үйэҕэ сахалыы таҥас үксүн бырааһынньыктарга, ордук чуолаан үрүҥ тунах ыһыахтарга, бэлиэ күннэргэ эрэ кэтиллэр буолла.

Эр киһи сахалыы таҥаһын кэмпилиэгэ

Сүрүннээн эр киһи сахалыы таҥаһын кэмпилиэгэр киирэллэр:

• Сон (камзол): Бу сүрүн тас таҥас. Матырыйаалынан араас буолуон сөп – сукуна, баархат, замша, түүлээх. Холобур, саарба саҕалаах буолар. Ордук, оһуорунан-мандарынан, тимир киэргэлинэн симиллэр.
• Ыстаан: Үксүн сон матырыйаалыгар дьүөрэлээн тигэллэр, манна оһуора да, киэргэтиитэ да суох буолар.
• Этэрбэс: Тирииттэн, түүлээхтэн тигиллэр, сахалыы оһуордаах аныгылыы саппыкы.
• Бэргэһэ (сэлээппэ): Араас көрүҥнээх, быһыылаах буолар. Түүнэн, сукунанан тигиллэр эбэтэр сылгы кылыттан өрөллөр.
• Кур: Сон таһынан бааныллар. Тимиринэн, көмүһүнэн, маһынан киэргэтиллиэн сөп.
• Кэһиэччик: Кыра суумка, курга иилиллэр.
• Кыыннаах быһах: оҥоһуутунан, маастарынан араастаһар.
• Ырбаахы: туруору саҕалаах эбэтэр куһаат курунан бааныллар ырбаахы сахалыы оһуорунан киэргэтиллэр.
• Дэйбиир, чарапчы ачыкы, тымырдаайы.

Ханна атыылаһабыт?

Эр киһи сахалыы таҥаһын билигин анал маҕаһыыннарынан уонна ательеларынан атыылыыллар: Дьокуускай куоракка уонна улуус кииннэригэр сахалыы таҥаһы тигэр, атыылыыр анал тэрилтэлэр бааллар. Манна бэлэм таҥаһы атыылаһыахха эбэтэр сакаастаан тиктэриэххэ сөп. Чааһынай иистэнньэҥнэр дьиэлэригэр олорон эмиэ сахалыы таҥаһы тигэн атыылыыллар. Маастардары социальнай ситимнэр нөҥүө, куйаар ситимигэр буолуохха эбэтэр чугас дьоҥҥут ортолоругар ыйыталаһан булуоххутун сөп.

Сыаната төһөнүй?

Эр киһи сахалыы таҥаһын сыаната былырыыҥҥытааҕар биллэрдик үрдээбит уонна матырыйаалыттан тутулуктаах. Холобур, судургу сукунаттан тигиллибит сон уонна ыстаан кэмпилиэгэ – биир сыананан атыыланар. Элбэх тимир киэргэлинэн ситэриллибит таҥас – олох атын сыаналаах.

• Сон (камзол): 12 000 – 20 000 солкуобай иһинэн.
• Бэргэһэ (сэлээппэ) — 1500– 2 000 солк.
• Этэрбэс — 7500 – 8 000 солк.
• Кур — 5000-120000 солк.
• Кыыннаах быһах — 7000-12000 солк.
• Ырбаахы — 7500 солк.
• Дэйбиир — 2500 солк.
• Чарапчы ачыкы — 3500 солк.
• Тымырдаайы — 1500 солк.
• Толору кэмпилиэк: 52 000 – 70 000 солкуобайтан үөһэ. Күндү түүлээхтэн, эксклюзивнай оҥоһуулаах таҥас сүүс тыһыынчаҕа солкуобай буолуон сөп.

Арендаҕа (уларсык) ылыы

Ыһыахха эбэтэр биирдиилээн тэрээһиҥҥэ анаан-минээн сахалыы таҥаһы арендаҕа (уларсык) ылар эмиэ баар суол.  Биир күҥҥэ эбэтэр тэрээһиҥҥэ уларсык ыларга сууккаҕа 2 000 – 3 000 солкуобайы көрдүүллэр. Сыаната эмиэ таҥас хаачыстыбатыттан, комплектациятыттан тутулуктаах.

Сахалыы таҥаспытын сөргүтэн, кэнчээри ыччаппытыгар тириэрдии – биһиги ытык иэспит. Бу таҥас күүс-уох, кыах биэрэр, өбүгэлэрбит тыыннарын илдьэ сылдьарга көмөлүүр.

Бу матырыйаалга киирбит сыаналар холобур быһыытынан ылылыннылар уонна кэмиттэн-кэмигэр уларыйыахтарын сөп.