Фрукта уонна оҕуруот аһа: туох туһалааҕый?

Тыйыс тымныы килиимэттээх Сахабыт сирин олохтоохторугар уһун кыһыны туоруурга аспыт инэмтиэлээх буолара улахан суолталаах. Оҕуруот аһа, отон, фрукта күннээҕи аһылыкпытыгар хайаан да баар буолуохтаах. Тоҕо диэтэххэ, кинилэр организм сөптөөхтүк үлэлииригэр наадалаах битэмииннэринэн, минеральнай биэсэстибэлэринэн, клетчаткаларынан уонна антиоксиданнарынан хааччыйаллар.

Ол иһин,  төһө кыалларынан, сибиэһэй оҕуруот аһын, отону уонна фруктаны күннээҕи аһылыкпыт рационугар булгуччу киллэриэхпитин наада. Төһөнөн элбэҕи сиибит, соччонон доруобуйабытын бөҕөргүтүнэбит уонна күн-дьыл уларыйар араас атмосфернай дьайыыларыттан көмүскэнэр кыахтанабыт. Нэһилиэнньэ доруобуйатын уонна ыарыыны сэрэтэр өрөспүүбүлүкэтээҕи киин методист-бырааһа Надежда Кириллина маннык быһаарар:

-Киһи күн аайы ортотунан 400 грамм оҕуруот аһын уонна фруктаны сиэхтээх. Оҕуруот аһа фруктаны сииргинээҕэр элбэх буолуохтаах, ол эбэтэр биһиэхэ оҕуруот аһа ордук туһалаах. Биһиги, хоту дойду олохтоохторо, үгүспүт сүрэх уонна уҥуох-сүһүөх ыарыылаахпыт. Ордук саастаах дьон ити ыарыыга ылларар. Ити барыта киһи организмыгар кальций уонна магний тиийбэтиттэн. Ыарыыны сэрэтэр уонна туоратар туһуттан кальций, магний курдук наадалаах элэмиэннэри хаппыыста бары көрүҥэ, петрушка, укроп, эрэдьиискэ, моркуоп, фасоль, салаат курдук оҕуруот астара толору хааччыйар кыахтаахтар.  Шпинат, күөх  горуох, огурсу, кабачок, помидор, хортуоппуй курдук оҕуруот астара магнийынан баайдар.

Киһи иһин-үөһүн хаппыыста, моркуоп, дьаабылыка, груша, кабачок, помидор, зелень ыраастыыр аналлаахтар. Иммунитеты бөҕөргөтөр уонна онкология курдук суостаах ыарыыттан оҕуруот аһыттан моркуоп, тыква, биэрэс, оттон фруктаттан персик, абрикос  харыстыыллар.

Йод тиийбэтиттэн  сылтаан үгүспүт зобтаах. Онно брокколи, брюссель, өҥнөөх хаппыысталар, ону таһынан помидор, чернослив, клубника наһаа туһалаахтар.

Сүбүөкүлэ, дьаабылыка, гранат, шпинат уонна хаппыыста хаан гемоглобина үрдүүрүгэр көмөлөөхтөр.

Ордук наһаа уһун кыһыҥҥы кэмнэргэ киһи улук курдук турукка киирэр ,а.э. депрессияҕа ылларар. Оччоҕо манныкка чаҕылхай өҥнөөх оҕуруот аһа уонна фрукта туһалаахтар. Холобур, кыһыл өҥнөөх минньигэс (болгар) биэрэһин, апельсины, мандарины, грейпфруту сиэниллиэхтээх. Итини таһынан бэйэбит дойдубутугар үүнэр сир аһын —  клюкваны, морошканы (ыт тиҥилэҕэ, бөллөхүнэ диэн ааттыыллар.), моонньоҕону, сугуну, хаптаҕаһы сиир олус наадалаах. Тоҕо диэтэххэ, бу сир астарыгар киһи организма наадыйар битэмииннэрэ уонна микроэлэмиэннэрэ барыта бааллар. Уопсайынан, ханнык баҕарар фруктаны, оҕуруот аһын сууйан баран, сиикэйдии сиэтэххэ-туһата ордук. Буһардахха, оргуттахха  туһалаах биэсэстибэтэ, битэмиинэ сүтэр, мөлтүүр.

Күндү Сахам сирин олохтоохторо, төһөнөн элбэх фруктаны, отону уонна оҕуруот аһын сиигит да, соччонон үгүс сылларга чөл туруктаах, чэбдик сылдьаргытын бука диэн умнумаҥ!.

Нэһилиэнньэ доруобуйатын уонна  ыарыыны сэрэтэр өрөспүүбүлүкэтээҕи киин