Хороҕор муостаах ахсаанын аччаппат туһугар

Сииттэ нэһилиэгэр тыа хаһаайыстыбатын тутан олорор ыал балачча элбэх. Онон хороҕор муостаах ахсаанын аччаппат, сибиэһэй үрүҥ аһы, эти дэлэтэр эппиэттээх кэмнэр тураллар.

Былырыын олохтоох дьаһалта баһылыга Семен Тимофеев көҕүлээһининэн, Марианна Захарованы зоотехник идэтигэр үөрэнэ сылдьарынан, тиэхиньик-осеменатор куурсугар үөрэммитинэн, икки өттүттэн сүбэлэһэн баран, ынаҕы сиэмэнэн буоһатарга суһал дьаһал ылыммыттара. Семен Тимофеевич уһаппакка-тэниппэккэ саас кулун тутарга СӨ ГБУ «Сахаагроплемтан» искусственнай сиэмэлээһин салаатын начаалынньыгын э.т. Татьяна Протопопованы көрдөһөн аҕалбыта.

Татьяна Андреевна сүөһүлээх ыаллар хотоннорун кэрийэ сылдьан көрбүтэ-истибитэ. Сүөһүнү хайдах иитэр барыстааҕын уонна ханнык сүөһүнү племсулууспа нөҥүө ыытылларын кэпсээбитэ, онно кэтэх хаһаайыстыбалаах дьоннор олус көхтөөхтүк кыттыбыттара. Ону таһынан аныгы технологиялары туһанан, ынах сүөһүнү сиэмэлээһини толору көрдөрбүтэ. Атын нэһилиэктэртэн тыа хаһаайыстыбатын исписэлиистэрэ кэлэн, наадалаах сэминээргэ сылдьан үөрэммиттэрэ.

Кэлбит дьон ынах сүөһүнү иитэр дьиэ кэргэттэргэ, ИП ГКФХ Васильева Матрена Лазарьевна хаһаайыстыбатыгар, Сивцева Марианна Семеновна, Захаров Николай Петрович, Новгородов Николай Дмитриевич, Гоголев Владислав Николаевич, Тимофеев Тимофей Семенович, Степанов Прокопий Петрович уонна Васильев Семен Гаврильевич кэтэх хаһаайыстыбаларга сылдьыбыттара. Бу туһунан  зоотехник Марианна Захарова кэпсиир:

“Практическай үөрэххэ «Аргыс» племенной симментал оҕус матырыйаалын «Апрелька» диэн Васильева М.Л. ынаҕар уонна Новгородов Николай Дмитриевич “Весна” диэн ынаҕар туһаммыппыт, сиэмэлээһини мин бэйэм оҥорбутум. Матырыйаалы микроскобунан көрөн, көхтөөхтөр диэн билбиппит. Сорох ынахтарбыт кыратык куоттаран бэлэмэ суохтара биллибитэ.  Хомойуох иһин, ГБУ «Сахаагроплемтан» кэлбит иһит алдьаныылаах буолан, кэлбит сиэмэ туттуллубатаҕа. Ыам ыйыгар онно үлэлиир бииргэ үөрэммит уолбун кэпсэтэн, «Семинар» диэн симментал оҕус матырыйаалын вертолетунан ыыттарбытым. Ол сиэмэнэн Васильева М.Л.  “Сарбынньа”, “Марта”, “Ньургуһун”, “Күөрэгэй” ынахтарын бэс ыйыгар буоһаппытым. Хомойуох иһин, “Күөрэгэй”, “Ньургуһун” аһыы оту сиэн өлбүттэрэ. Атын икки ынах кулун тутарга төрүүллэрин күүтэбит.

Практическай үөрэх кэмигэр Новгородов Николай Дмитриевич “Весна” диэн ынаҕа буоһаммытын билбиппит. Былаан быһыытынан 2024 с. “Сахаагроплемтан” Т.А. Протопопова кэлэн, УЗИ-2 аппараакка көрбүтэ. Ынахтар төрүүр болдьохторо сөпкө баран иһэрин билэн үөрбүппүт.

2025 с. тохсунньу 10 күнүгэр Сииттэҕэ искусственнай буоһатыынан үөскээбит күүтүүлээх «Весна» диэн ынахпыт төрөөбүтэ, оҕото оҕус”.

Түгэнинэн туһанан нэһилиэк баһылыгар Семен Тимофеевка, «Сахаагроплемтан» Татьяна Андреевнаны аҕалан, тиэхиньик-осеменатор буолуон баҕалаах дьону көҕүлээбитигэр уонна нэһилиэкпит сүөһүлэрин көрдөрөн-иһитиннэрэн, сүбэлэтэн-амалатан, үөрэттэрбитигэр истиҥ махталбытын биллэрэбит. Инникитин өссө салгыы тутуһан үлэлиэхпит, хамсыахпыт диэн эрэлим улахан.

Марианна Сивцева