Ил Дархан суруналыыстарга тугу кэпсээтэ?

Бу нэдиэлэ саҕаланыыта Ил Дархан Айсен Николаев үгэскэ кубулуйбут улахан пресс-кэмпириэнсийэтигэр суруналыыстары кытары атах тэпсэн олорон кэпсэттэ. Быйыл мунньах Дьокуускайга Кадеттар оскуола-интэринээттэригэр ыытылынна.

Икки чаастан ордук барбыт пресс-кэмпириэнсийэҕэ Айсен Николаев байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар өйөбүл дьаһалларын,  ыччаты патриоттуу иитии, табыгастаах куорат эйгэтин уонна сири-уоту тупсарыы, гаас уматыгын, саха тылын сайыннарыы, мэдис­сиинэ эйгэтигэр каадыр тиийбэтин кыһалҕатын, бырамыысыланнас сайдыытын туһунан хоруйдаата.

Байыаннай дьайыы

«Биһиги бу сылларга олус үчүгэй гуманитарнай көмөнү оҥорор систиэмэни, тирэх пууннары тэрийбит эрэгийиэннэртэн биирдэстэрэ буолабыт. Юрий Трутнев көмөтүнэн квадроциклы, мотоциклы уонна да араас тиэхиньикэни илдьэбит. «Вместе к победе» ыстааб тэриллэн үлэлиир, волонтердар үлэлэрэ олус көмөлөөх, кинилэргэ махталбын тиэрдэбин. Байыастарга, дьиэ кэргэннэригэр социальнай көмө оҥоһуллар. Саҥа эрэгийиэннэргэ быйыл 65 эбийиэги өрөмүөннээтибит, эһиил 11 улахан эбийиэги өрөмүөннүөхпүт, — диэн Айсен Николаев кэпсээтэ.

Бырамыысыланнас

Бырамыысыланнаска элбэх ыйытыы киирдэ, хоту аһыллыахтаах атомнай ыстаансыйаҕа каадырдар бааллар дуо диэн ыйытыыга МФТИ уонна ХИФУ үлэһиттэри бэлэмнии сылдьаллара этилиннэ. Эһиил Ленскэйгэ уонна Нерюнгрига гаас тардыллыа, Алдаҥҥа 2026 сылга диэри гаастааһын барыа диэтэ.  Өрөспүүбүлүкэ социальнай-экэнэмиичэскэй сайдыытын хааччыйарга 40 бөдөҥ сир баайын хостуур хампаанньаны кытта үлэ барар, муниципальнай тэрилллиилэри аахтахха, сүүскэ тиийэр. Бөдөҥ хампаанньалар улахан тэрээһиннэри өйүүллэр, эбийиэктэри туталлар, ВОЛС тардаллар. “Онон кэлиҥҥи сылларга кинилэри кытта куһаҕана суох бииргэ үлэлэһэр систиэмэ оҥоһулунна”, — диэтэ Айсен Николаев.

Маастар-былаан

Суруналыыстар Ил Дархантан Дьокуускай маастар-былаанын туһунан ыйыттылар. Айсен Николаев: «Уһук Илин куораттарын маастар-былааннарыгар киирбиппит биһиги улуу ситиһиибитинэн буолар. Нерюнгри, Дьокуускай маастар-былааннара РФ Бэрэсидьиэнин сорудаҕынан туспа строканан бардылар. Ол Дьокуускайга оскуолалар тутуллалларыттан, Өлүөнэ муостата тутуллан саҕаламмытыттан, киин болуоссат уларыйбытыттан көстөр. Эпос киинин кытта Сайсары биэрэгэ оҥоһуллан киириэ», — диэн эттэ.

Дьиэ кэргэн, Оҕо сыла

«Демографияҕа лиидэрбитин Уһук Илиҥҥэ тутан олоробут. Дьиэ кэргэҥҥэ саҥа өйөбүл миэрэлэри ылыахха наада. 4-5-с оҕолорго ийэ хапытаалын биэрии бэлэмнэнэ сылдьар. Бу 2000 тахса оҕо туһунан этиллэр. Өрөспүүбүлүкэҕэ элбэх хайысхалаах дьиэ кэргэн кииннэрэ үлэҕэ киирэллэр. Бороҕоҥҥо аһылынна, бу ийэни, оҕону көмүскүүр дьиэлэр бары өттүнэн өйөбүлү ылыахтара»,  — диэтэ Айсен Николаев.

«Дьоруойдар кэмнэрэ» бырагыраама

«Бу федеральнай бырагыраама байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар көмөлөһөр сыаллаах тэриллибитэ. Биһигиттэн бастакы выпускнигынан Арассыыйа Дьоруойа Игорь Юргин буолар. Биһиги эрэгийиэммитигэр кэлэр сылтан бэйэбит бырагыраамабытын саҕалыахпыт. Байыаннай дьайыыга сылдьыбыт дьонтон каадырдары иитэн таһаарар сыаллаахпыт. «Саха сирэ — дьоруойдар сирдэрэ» диэн ааттыахпытын сөп. Аатын бары толкуйдуоҕуҥ», — диэн эттэ.

Быыбар

Дьокуускай к. баһылыгын быыбардаан талыыны тохтотуу туһунан ыйытыыга, Ил Дархан дьон талбыт дьокутааттара куорат баһылыгын талаллара ханнык да демократическай бириинсиби кэспэт диэтэ. Итиэннэ дойду билигин олох атын усулуобуйаҕа олорорун санатта. Олохтоох бэйэни салайыныыга эмиэ санаатын эттэ: “Баһылыктар 99 %-ра үлэлиэхтээх таһымнарыгар эппиэттээбэттэр, сыыһалара-халтылара элбэх. Онон биир таһымнаах тиһиккэ көһүү салайыы хаачыстыбатын тупсарыа”,- диэтэ.

Госсэбиэт хамыыһыйатын үлэтэ

“Энергетика” хайысханан Госсэбиэт хамыыһыйатын үлэтин ыйыттылар. Айсен Николаев соторутааҕыта оттук-энергетическэй комплекс эйгэтигэр бырамыысыланнай куттал суох буолуутун дьүүллэспиттэрин кэпсээтэ. Саахалы аччатыы, тариф боппуруоһа — дойду үгүс эрэгийиэнигэр тирээн турар кыһалҕа буоларын эттэ.

Ыччаты үлэнэн хааччыйыы

Ыччат үлэлээх буолуутун туһунан ыйытыыга Ил Дархан ахсынньы 1 күнүнээҕи туругунан 9,5 тыһ. вакансия баарын санатта. Итинтэн 3,5 тыһыынчата сир баайын хостуур эйгэҕэ сыһыаннаах, хамнаһа 150 тыһ. солк саҕаланар. “Билиҥҥи ыччат ХХ үйэтээҕи үлэ миэстэлэригэр барбат, онон аныгы үрдүк технологиялаах үлэ миэстэлэрин арыйан, аныгы табаары оҥорор технологиялаах производствоны тэрийэн иһиэхпитин наада”, — диэтэ.