Хаартыска: Мичил Яковлев, ХИФУ.
Роснано исписэлиистэрэ Саха сиригэр 40 тыһ. сыл анараа өттүгэр олоро сылдьыбыт былыргы бөрө ДНК-тын аахтылар. Бу хамсыыр харамай сайдан испит кэмин үөрэтэр учуонайдарга саҥа кыахтары арыйар генетическэй чинчийиини РНА сакааһынан оҥордулар, диэн ТАСС-ка хампаанньа иһитиннэрдэ.
“РНА сакааһынан Роснано биолабаратыарыйата Саха сирин ирбэт тоҥор көстүбүт 40 тыһ. сыл саастаах бөрө түүтүгэр уонна сымнаҕас этигэр ураты генетическэй чинчийиини ыытта. Адьас саҥа көлүөнэ технологияны (NGS) туттан, исписэлиистэр кыыл ДНК-тын ааҕан таһаардылар. Туох баар микробиомата – кыыл тобоҕор баар бактыарыйалар уонна вирустар эмиэ бэркэ кичэйэн үөрэтилиннилэр. Бу дааннайдар эволюция дьайыытын өйдүүргэ саҥа саҕахтары арыйаллар уонна саҥа билим арыйыыларын төрүттэринэн буолуохтарын сөп”, — диэтэ Роснано бэрэстэбиитэлэ.
Роснано биотехнологическай лабаратыарыйата мэдиссиинэҕэ уонна ньиэп салаатыгар эмиэ генетическэй чинчийиилэри ыытар.
“Бу бөрө олоро сылдьыбыт кэмигэр, 40 тыһ. сыл анараа өттүгэр, киһи билиҥҥи көрүҥүнэн баара. homo erectus-тан homo sapiens буолбут кэмэ этэ. Учуонайдар киһини көрүҥ быһыытынан дириҥник үөрэтэллэригэр саҥа кыахтар арылыннылар. Бу бөрөнү бэркэ дьирээлэһэн туран чинчийдибит, төһөтүн да иһин 40 тыһ. сыл иһигэр ДНК күүскэ уларыйбыт. Ол да буоллар дааннайдары ааҕан, чопчу түмүгү ситистибит”, — диэн эттэ ТАСС-ка Роснано биотехнологическай трегин лиидэрэ Денис Никитинскэй.
40 м дириҥнээх ирбэт тоҥҥо сытар бөрө тобоҕун 2021 с. Абый улууһун олохтоохторо Тирэх үрэҕиттэн булан ылбыттара. Бу кэлиҥҥи плейстоцен аҕа саастаах адьырҕатын аан дойдуга үрдүнэн көстүбүт бастакы булумньута буолар.
Саҥа дьыл барахсан, оннук-маннык итэҕэллэргэ, кирдээх бэлиитикэҕэ умньамматах, соҕотох алыптаах, оҕотуттан оҕонньоругар тиийэ дуоһуйа, астына…
Саха сирэ хорсун-хоодуот дьонунан аатырар, дойду устуоруйатыгар элбэх дьоруойу бэлэхтээбитэ, олор истэригэр Аҕа дойду Улуу…
Ааспыт сууккаҕа Саха сиригэр буруйу оҥоруу сэттэ түбэлтэтэ тахсыбыт. Манан процессуальнай бэрэбиэркэни ыытыыны уонна холуобунай…
«Якутскэнерго» ПАУо өрөспүүбүлүкэ олоҕо-дьаһаҕа бигэ туруктаах буолуутугар уотунан-сылааһынан хааччыйар дьоһун суолталаах тэрилтэнэн буолар. Хампаанньа генеральнай…
Бүгүн, тохсунньу 11 күнүгэр, өрөспүүбүлүкэ соҕуруулуу-арҕаа, хотугулуу-илин, илин өттүгэр кыралаан хаардыаҕа. Киин, арҕаа оройуоннарга туманнаах…
Бүгүҥҥү күн – наҕыл, сымнаҕас уонна дьиэҕэ-уокка чугас дьону кытта сынньанарга табыгастаах кэм. Ый Оҕус…