Көмүс бырамыы­сыланнаһын инники кэскилэ

Share

В. В. Никифорова, ХИФУ Хотугу сир эрэгийиэннээҕи экэниэмикэтин үнүстүүтүн сир аннын туһаныы экэниэмикэтигэр отделын үлэһитэ, экэниэмикэ наукатын хандьыдаата көмүс бырамыы­сыланнаһын экэниэмикэтинэн утумнаахтык дьарыктанар учуонай быһыытынан, бу салаа инники кэскилин хайдах көрөрүн туһунан санаатын үллэстэр.

Валентина Васильевна кө­мүс бырамыысыланнаһын экэниэмикэтинэн дьарыктанар. Көмүс тиэмэтигэр суруллубут монография уонна элбэх ыстатыйалар ааптардара.

— Көмүс стратегическай суолталаах күндү металл. Көмүс былыр-былыргыттан бары судаарыстыбалар экэнэмиичэскэй уонна валютанан кыахтарын төрүтүн оҥорор уһулуччу улахан оруоллаах. Кэлиҥҥи сылларга көмүс аан дойдутааҕы саппааһа чарааһаан иһэрэ бэлиэтэнэр. 2007 сыллааҕы туругунан, көмүс аан дойдутааҕы саппааһа111,6 тыһ. туоннаҕа тэҥнэһэр. Көмүһүн саппааһынан бастакы миэстэҕэ САӨ ( 31 тыһ. туонна), иккискэ – АХШ (10,1 тыһ. туонна) уонна үһүс миэстэҕэ Арассыыйа (8,4 тыһ. туонна) сылдьаллар. Саха сиригэр Арассыыйа көмүһүн саппааһын 20%-тан ордуга тарҕанан сытар. Өрөспүүбүлүкэбит көмүһүн бырамыысыланнаһа, туох да мунааҕа суох, улахан кэскиллээх салааларыттан биирдэстэрэ буолар.

Ыһыллаҕас көмүһүн саппааһа өр сылларга хостонон, чарааһаата. Ол быһыытынан, уруудалаах көмүскэ көһүү түргэнник уонна киэҥник барыаҕа. Ол процесс саҥа технологияны киэҥник олохтооһуну ирдиэҕэ. Саҥаттан саҥа компаниялар, ол иһигэр омук киэннэрэ үлэлии кэлиэхтэрэ. «Сир аннын туһунан» федеральнай сокуоҥҥа уларытыылары киллэриини күүскэ көҕүлүөххэ баара. Хостуур компания үлэлиир сиригэр эрэгистирээссийэлээх буолара, биисинэс социаль­най эппиэтинэһэ анал сокуон­нарынан бигэргэнэрэ наада. Өрөспүүбүлүкэ интэриэһэ диэн эмиэ баар буолуохтаах, онто суох хайдах сатаныай.

Прокопий Иванов

Recent Posts

  • Сонуннар
  • Уопсастыба

Борокуратуура тулаайах оҕолор бырааптарын көмүскээтэ

СӨ Борокуратуурата дьиэ-уот быраабын көмүскээһин туһунан тулаайах кыыс сайабылыанньатынан бэрэбиэркэни ыытта. Бу туһунан СӨ Борокуратуурата…

29 минут ago
  • Бырабыыталыстыба отчуота
  • Сонуннар
  • Уопсастыба

Саха сиригэр инфраструктураны сайыннарыыга 207 мөл. солк. көрүлүннэ

Дойду бырабыыталыстыбата Уһук Илин сүрүн эрэгийиэннэрин эбии үбүлээһининэн өйүөҕэ. РФ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлэ Михаил Мишустин тустаах…

59 минут ago
  • Сонуннар
  • Уопсастыба

Полицейскайдар оҕолорго Саҥа дьыллааҕы ураты бырааһынньыгы бэлэхтээтилэр

Амма улууһун ИДьМ отделениетын үлэһиттэрэ үгэс быһыытынан «Полицейский Дед Мороз» диэн Бүтүн Арассыыйатааҕы аахсыйаҕа кыттыстылар.…

1 час ago
  • Байыаннай эпэрээссийэ
  • Сонуннар
  • Уопсастыба

Үөһээ бүлүүлэр байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар 22 мөл. солк. хомуйбуттар

Үөһээ Бүлүү улууһугар 2025 сылга байыаннай дьайыы кыттыылаахтарыгар уонна кинилэр дьиэ кэргэттэригэр көмө оҥоруу бүттүүн…

2 часа ago
  • Быһылаан
  • Бэрээдэк
  • Сонуннар

Ньурбаҕа сүппүт дьахтары көрдөөһүн салҕанар

Ньурба улууһун Чуукаар сэлиэнньэтигэр сүппүт 1955 с.т. дьахтары быыһааччылар уонна олохтоохтор көрдүүллэр, диэн Саха сиринээҕи…

2 часа ago
  • Уопсастыба

ЫРЫСЫАП: Бэс туорахтаах эт

В. П. Ларионов аатынан физика-тиэхиньикэ лиссиэйин саха тылын, литэрэтиирэтин учуутала, СӨ үөрэҕин туйгуна, “Саха тылын, литэрэтиирэтин бастыҥ…

3 часа ago