Саҥа үүммүт 2023 сыл тугу бэлэмниир эбитий? Ааспыт сылбытыгар кубулҕат майгылаах куоска убайа баабыр хаһаайыннаан олорбута. Төһө да баабыр адьырҕатын иһин, кини бириэмэтэ да бүтэр кэмнээх. Үүнэр сыл Хара уу куруолугун сыла (водяной), үүнэр Кытай гороскуобугар куруолук төрдүс миэстэни ылар, дьоллоох уонна ытыктанар кыыл быһыытынан биллэр.
КУРУОЛУК
(1963, 1975, 1987, 1999, 2011)
Куруолукка, биллэн турар, үтүөнү эрэ түстүүр сыл үүммүт. Үлэҕэ-хамнаска олус ситиһиилээх сыл буолсу. Ону сэргэ куруолук тус олоҕор да табыллыаҕа. Истиҥ көрсүһүүлэр, саҥа билсиһиилэр уонна элбэх болҕомто күүтүүһүк. Оттон кэргэннээх, оҕолордоох-уруулардаах куруолук үөрүүтэ икки бүк үрдүүһүк. Онон хорсуннук саҥа сылы көрсөргө бэлэм буол, бу үүнэр сыл эйиэхэ дьолунан тосхойуо.
СИБИИННЬЭ
(1959, 1971, 1983, 1995, 2007, 2019)
Ааспыт сыл сибиинньэҕэ уустук этэ. Баабыр киниэхэ дэгиэ тыҥыраҕын көрдөрбүтэ. Онон куруолуктуун биир хаһаайыстыба кыыллара дьэ, тапсыыһыктар. Уруккуттан ыра санаа ымыыта оҥостубут баҕа санааҕын олоххо киллэриэххин сөп. Үлэҕинэн үрдүүргэр уонна тус олоххун саҥа үктэлгэ үрдэтэргэр табыгастаах сыл буолуоҕа. Биисинэс эйгэтигэр саҥа хайысхалары тобулуоҥ. Саарбахтыыр санааттан босхолонуоҥ. Сыл иккис аҥаарыгар уһуннук күүппүт сынньалаҥыҥ улахан дуоһуйууну аҕалыыһы.
БААБЫР
(1962, 1974, 1986, 1998, 2010)
Аһары далбарга сылдьыбыт баабыр сыл саҕаланыыта санаата түһүүһүк. Ол эрээри, бу барыта быстах кэмнээҕи көстүү. Уһуннук толкуйданан сөптөөх быһаарыныы ылынан, олоххор саҥа арыйыыны оҥоруоххун сөп. Бу үүнэр сыл дьахталларга ордук табыллыыһык. Үбү-харчыны сатаан суоттанар баабырга үчүгэй этиилэр киирдэхтэринэ мүччү тутуо суоҕа. Доруобуйаҥ эрэ этэҥҥэ буоллар, инниҥ хоту харса суох айанныырга бэлэмҥин.
МОҔОЙ
(1965, 1977, 1989, 2001, 2013)
Бу сыл чуумпутук саҕаланыыһык. Туппуккун ыһыктыбат туһуттан балачча көлөһүҥҥүн тоҕууһуккун. Ордук туораттан маныыр оруолу толорууһуккун. Тулалыыр эйгэҕин кытта уопсай тылы буллаххына, барыта этэҥҥэ буолуоҕа. Бу эн дьиэ кэргэҥҥэр, аймахтаргар ыкса сыһыаннаах буолуоҕа. Бэйэҥ эрэ эппиккин өрө тутар, дьиэ кэргэниҥ кыра саастаах чилиэннэрин болҕомтоҕо ылбатаххына, өр кэмҥэ хомойууһуктар. Үлэ-хамнас, үп-харчы өттүгэр улахан ситиһии суох. Ол эрээри дьиэ кэргэҥҥэр истиҥ сыһыан, кыһамньы уонна күннээҕи үөрүү тугун билиэҕиҥ.
БӨТҮҮК
(1969, 1981, 1993, 2005, 2017)
Омуннаах-төлөннөөх бөтүүк арыый уоскуйуон, бэйэтин сааһыланыан наада. Хара куруолук сылыгар арай урукку кыһалҕалар этэҥҥэ быһаарыллан, санааҥ көтөҕүллүө. Сыл иккис аҥаарыгар улахан былааннары хорсуннук олоххо киллэриэххэ сөп. Ол туһуттан тугу да умнан үлэлээтэххинэ, барыта табыллыаҕа. Тулуурдаах үлэҥ уонна кыһамньыҥ иһин сыл бүтүүтэ дьылҕа бэлэҕин тутан дуоһуйуоҥ.
ДРАКОН
(1964, 1976, 1988, 2000, 2012)
Арыый уустук сыл буолсу. Дракон диэн ураты кыыл. Кини хаһаайыстыбаннай куруолуктуун доҕордоспот. Онон бэйэни тургутарга, бэрэбиэркэлэнэригэр сөптөөх сыл. Тус олоххо көхтөөх уонна ыраах айаны сөбүлүүр дракону ситиһии күүтэр. Үп-харчы төһө да элбэҕэ суох буоллар, харчыны сатаан ааҕар-суоттуур талааныҥ кыһалҕаны быһаарыаҕа. Куруолук сылыгар хаһан даҕаны ылсыбатах дьыалаҕар бэйэҕин тургутууһуккун. Бу тургутугу хайдах ааһаргыттан инники олоҕуҥ торумнанар.
КУТУЙАХ
(1960, 1972, 1984, 1996, 2008)
Үгүс үлэ, тэрээһин күүтэр. Кутуйах уруккуттан да олус бэрээдэктээх, туппутун ыһыктыбат майгылаах. Бу сыл ити уратыта улаханнык көмөлөһүө. Төһө да үгүс хайысхаҕа барыы-кэлии, ардыгар сүпсүлгэн, үөрүүлээх түгэннэр буоллаллар, кутуйахха арыый уустук сыл буолсу. Ол эрээри кутуйах өйдөөх кыыл. Кини ханнык баҕарар балаһыанньаттан кыайыылаах тахсар. Былааҥҥын ыһа-тоҕо кэпсээбэккэ кичэйэн кистээтэххинэ, сыл бүтүүтэ үгүһү ситиһиэххин сөп.
ЭБИСИЙЭЭНЭ
(1968, 1980, 1992, 2004, 2016)
Үлэнэн үрдүүргэ табыгастаах сыл үүммүт. Үп-харчы эн сиэпкэр харса суох киирииһик. Онон 2023 сылга эбисийээнэ саҕа дьоллоох кыыл суох буолсу. Ол эрээри куруолук билбэт кыылларыгар арыый сэрэхтээхтик сыһыаннаһар. Атын дьон олоҕор, үлэтигэр-хамнаһыгар орооспокко сырыттаххына, сыл бэркэ ааһыаҕа. Дьиэ кэргэҥҥинэн, үлэҕинэн эрэ үлүһүйдэххинэ, сыл бүтүүтэ ситиһиигин ааҕартан соло булуоҥ суоҕа. Бу сыл өр сыллаах баҕа санааҥ туолуон сөп. Ол бэйэҕиттэн тутулуктаах.
АТ
(1966, 1978, 1990, 2002, 2014)
Олоҕу уустугурдубакка, аһары бытаарбакка, аһары ыксаабакка айаннаатаххына, сыллааҕы айаныҥ суола көнө уонна холку буолуоҕа. Сатаан кыайбат дьыалаҕар ылсыбакка эрэ эрдэтинэ аккаастанар ордугун сыл устата дьэҥкэтик өйдүөҕүҥ. Дьоҥҥо аһары итэҕэйимтиэ буолан ардыгар инники былааннаргын кэпсээн кэбиһэҕин уонна номнуо толорбут курдук сананан сыалгыттан туораан хаалыах да курдуккун. Онон улахан былааҥҥын, дьиэҕэ-уокка сыһыаннаах дьыалаҕын искэр тутан үүннэрэриҥ ордук буолуо.
КОЗА
(1955, 1967, 1979, 1991, 2003, 2015)
Аптарытыаккын үрдэтэргэр табыгастаах түгэннэр тосхойууһуктар. Хара куруолук өйөбүлүн туһанан, ылсыбатах дьыалаҕар боруобаланан көрүөххүн сөп. Бу ханнык да хайысхаҕа ситиһиини эрэ аҕалыаҕа. Бэйэҥ бааргын көрдөрөр кэмиҥ. Айар куттаах козалар атын таһымҥа тахсан өйдөрө-санаалара үчүгэй эрэ өттүгэр уларыйыыһык. Үлэҕэ-хамнаска табыллыы күүтэр. Сүрэҕэлдьээн олорон хаалбатаххына, ситиһии сиэттиһэ сылдьыыһык.
ОҔУС
(1961, 1973, 1985, 1997, 2009)
Бэйэ дьыалатын тэринэргэ, интэриэһинэй бырайыакка ылсарга табыллар кэм. Эн да бу дьыаланы балачча уһуннук ыралаан, ырыҥалаан искэр илдьэ сырыттыҥ. Онон уһуннук толкуйдаабыт былааныҥ олоххо киирэригэр уолдьаспыт. Үп-харчы өттүгэр балаһыанньаҥ тупсууһук. Биир дьыалаҕа санааҕын ууран, ону эрэ толкуйдуур буоллаххына, табыллыаҥ. Оттон күүскүн-күдэххин сүүс сиринэн ыстаххына, ситиһии кэлэрэ саарбах.
ЫТ
(1958, 1970, 1982, 1994, 2006)
Ыт куруолуктуун доҕордуулар. Дьиэ кэргэҥҥэ үтүө эйгэни тэрийэргэ табыгастаах кэм. Оттон сулумах ыт бэлиэлээхтэр ыал буолуохтарын, оҕолонуохтарын сөп. Бу сыл чуумпутук, холкутук саҕаланыа. Улахан тугу да былааннаммакка, күннээҕи үөрүүлэринэн дуоһуйан да олордоххуна, тугу да сүтэриэҥ суоҕа. Үп-харчы сөбүгэр баар. Ол эрээри аһары сүрэхтээх, барыга көхтөөх ыттар буола турар быһыыттан-майгыттан туора турбаттар. Онон сыл ортото сүпсүлгэннээх, үөрүүлээх тэрээһиннэринэн толору буолсу.
Лев Павлов көҥүл тустууга юниордар истэригэр аан дойду чөмпүйэнээтигэр үрүҥ көмүс мэтээли ылары ситистэ. Кини…
Бүгүн, балаҕан ыйын 8 күнүгэр, Саха сирин соҕуруу, хотугулуу-илин, күнүс арҕаа улуустарыгар сорох сиринэн ардах,…
Бүгүн НТВ ханаал “Чудо” биэриитигэр Сунтаар улууһун Элгээйи орто оскуолатын үөрэнээччитэ, эдэр орнитолог, 11 саастаах…
Аҕыйах хонуктааҕыта Сунтаар улууһун Куокуну нэһилиэгэр Улахан Табаҕа киэҥ нэлэмэн, үрдүк үүнүүнү биэрэр бааһыната талах…
Оҕо барахсан хайа да кэмҥэ арахсыспат аргыһа – оонньуур буоллаҕа. Онон “Наука 0+” билим бэстибээлин…
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар ититии сезона саҕаланан эрэр. Мэҥэ Хаҥалас улууһун пресс-сулууспата дьаһалта телеграм-ханаалыгар иһитиннэрбитинэн,…