Хаартыска: Күн-Сир физикатын институтун Күн астрономиятын лабораторията.
Олунньу 25 күнүгэр киэһэ 8 чаас 59 мүнүүтэҕэ (Дьокуускай бириэмэтинэн) Күҥҥэ иккис улахан эстии буолла. Бу иннинэ, олунньу 23 күнүгэр X2.0 кылаастаах улахан эстии буолбута. Ол эрээри, эстии Күн арҕааҥҥы кытыытыгар тахсыбыта, онон плазма «былыта» Сиргэ чопчу кэлбэккэ, халты ааспыта. Оттон бу сырыыга хайдаҕый?
РАН Космическай чинчийии институтун уонна РАН Сибиирдээҕи салаатын Күн-Сир физикатын институтун Күн астрономиятын лабораториятын учуонайдара иһитиннэрэллэринэн, бу кэнники эстии Күммүт Сир диэки өттүнээҕи уобалаһыгар эстибит. Онон плазма сорох чааһа (протоннар уонна ионнар) Сир диэки айаннаан иһэр буолуохтарын сөп.
Күн плазматын сүрүн чааһа чэппиэргэ, олунньу 27 күнүгэр Сиргэ тиийэн кэлэрэ күүтүллэр. Учуонайдар космическай коронографтар дааннайдарын туһанан, плазма түргэнин, хайысхатын чуолкай быһаарарга үлэлэһэллэр.
Күҥҥэ эстиини SDO аргыска (спутник) баар AIA космическай телескоп видеоҕа устубут. Онно көстөрүнэн, 40 тыһыынча кыраадыстаах итии плазма уһулу ойон тахсан, куйаарга тарҕанар. Ол эрээри, учуонайдар бу кыраадыһы сөрүүн диэтилэр, тоҕо диэтэр, Күҥҥэ кыраадыс 1 мөлүйүөҥҥэ тиийэ итийэр.
Кэнники күннэргэ Күн актыыбынаһа биллэ улаатта. Сир диэки хайыспыт өттүгэр 11 актыыбынай уобалас (бээтинэ курдук көстөр) баар, олортон биир уобалаһа үрдүк категориялаах. Онон күн аайы кыра да, улахан да эстии буола турар. Эстии плазмата Сиргэ тиийэн кэллэҕинэ, магнитнай буурҕалар түһүөхтэрин сөп. Сороҕор халты баран, Сир магнитнай систиэмэтэ хамсаабат.
Тохсунньу саҕаланыаҕыттан Дьокуускайга саастарын ситэ илик оҕолор уруулга олорон, иккитэ массыына саахалланыытын таһаардылар. Тохсунньу 8…
Бу көҕүлээһининэн Уопсастыбаннай балаата дьарыктана сылдьар. "Дьиэ кэргэн стипендията" ый аайы төлөнүөҕэ уонна тиийинэн олоруу…
Авиахампаанньалар кулун тутар 1 күнүттэн пассажирдарга эрдэттэн көтүү усулуобуйатын, билиэккэ киирбит уларыйыылар, көтүүттэн аккаастаныы уонна…
Уус Маайа улууһун борокуратуурата дьахтарга көрүллүбүт күһэлэҥ үлэни накаастабыл атын көрүҥүнэн солбуйар туһунан суут көрбүт…
Нам улууһун Аппааны сэлиэнньэтигэр “Култуура” национальнай бырайыагынан 2022 сыллаахха тутуллубут Култуура дьиэтигэр наадалаах малы-салы киинэни…
Арассыыйаҕа ипэтиэкэни хос аахтарыыга (рефинансированиеҕа) киирэр уларыйыылар олунньу 1 күнүттэн олоххо киириэхтэрэ – комбинированнай ипэтиэкэ…