Хаартыска: Таатта норуот айымньытын дьиэтин сырдатар Киинэ
Өбүгэлэрбит хаалларбыт түҥ былыргы үөрэхтэрин арыйар дьикти көрсүһүү буолла.
Кылгастык быһа тардан кэпсээтэххэ: «Мэҥэ халлаан үрдүгэр баар планеталар ааттарын “Дьулуруйар Ньургун Боотур“ олоҥхоҕо этиллэринэн “үөһээҥҥи алларааҥҥы үөтүүлээх үс биис үрдүнэн, үөмэн тиийбэт үрдүк баһылыгынан бу киһи буоллун диэннэр бука барылара сүрэхтэрэ сөбүлээн Дьылҕа Тойону, Чыҥыс Хааны Одун Хаан оҥоруута дуо дэтэннэр, огдолуйбат улуу күүстээннэр олохтообуттар эбит” диэҥҥэ олоҕуран Юпитер — Чыҥыс Хаан, Сатурн — Одун Хаан, Плутон — Дьылҕа Тойон диэн буолуохтарын сөп эбит. ”Чыҥыс Хаан ыйдаҕына”, — Юпитер чахчы сайдар кэҥиир суолгун көрдөрөр, “Одун Хаан оҥордоҕуна”, — Сатурн хааччахтыыр, бэрээдэктиир, оҥоһуутун оҥорор, “Дьылҕа Хаан эттэҕинэ”, — Плутон салайар, тосту уларытар, уураахтыыр. Физика үөрэҕинэн Плутон — Дьылҕа Хаан бу муус чэҥ кыра бүтэһик планета, 248 сылынан биир эргиири оҥорор. Плутон кыра да буоллар Сиргэ дьайыыта сүҥкэн. Ол курдук Сиргэ буолар айылҕа уларыйыыта, уларыта тутуулар, сэриилэр бары Плутон ханна турарыттан тутулуктаахтар.
Биирдии бэлиэни сүүрбэччэ сыл ааһар. Онон бүтүн көлүөнэ дьылҕатын быһаарар. Билигин Плутон — Дьылҕа Хаан 2025-2044 сылларга Күрүлгэн бэлиэтигэр турар. Онон Күрүлгэн үтүө сабыдыала дьайан бу сүүрбэччэ сыл үтүө өрүттээх буолаллар. Урут Плутон — Дьылҕа Хаан Күрүлгэҥҥэ турбут сылларын тэҥнээн көрдөххө, оннук. Куйаар эргиирэ хатыланарын кэрэһэлиир«, — диир сэһэнньит Людмила Цой.
Көрсүһүү «Россия — моя история» түмэлигэр Туйаара Стручкова олоҥхоҕо уруһуйдарын выставкатыгар Таатта норуот айымньытын дьиэтин тэрийиитинэн буолла. Сэһэнньит Куйаар-олоҥхо-итэҕэл өйдөбүллэрин ситимнээбитин биир тыынынан сэҥээрэ иһиттибит. Өҥ-дьүһүн, анимация, тыл дьүөрэлэһиитэ манна буолла. Үөрэх сааһыланан тыыннаах билии буоларын эт кулгаахпытынан иһиттибит. Ойуу тыла Айыы тылын кытта бииргэ тутуллар бүтүн көрүүтүн сэһэнньит дириҥ өйүнэн, киэҥ көрүүтүнэн илэ көрдөрдө. Сэһэн итэҕэлгэ баар мөккүөрдэргэ быһаарар хоруйдары кытта биэрдэ. Айыылар киһи уобарастанан айыллан тахсыыларын кистэлэҥин Туйаара Стручкова бэйэтэ арыйда. Уонча сыл Айыылар майгыларыгар тиийэ чинчийэн ойуулаабыт, киһи болҕомтотун тардар, 68 улахан үлэтин көрдүбүт.
Сэһэни истибит Таатта, Сунтаар, Мэҥэ Хаҥалас,
Хаҥалас, Уус Маайа, Үөһээ Дьааҥы, Амма, Бүлүү, Ньурба, Муома, Өлүөхүмэ уонна Дьокуускай куорат биир санаалаах дьоно мустан, өбүгэлэрбит билиилэригэр тирэнэр саҥа билиини ылыыттан дуоһуйан, биир сүбэнэн түмсүү тэриннибит, онон сэһэргэһии салҕаныа. Одун Хаан ыйыгар маннык сэһэн эйгэҕэ тахсыыта Эйэни түстээһин бэлиэтэ диэн бүк эрэнэбит.
Таатта норуот айымньытын дьиэтин сырдатар Киинэ
Тыа хаһаайыстыбатын боломуочуйата улуустарга бэриллэн, ааспыт сылга хаһааҥҥытааҕар даҕаны үүт соҕотуопкатын үлэтэ күүскэ, тэрээһиннээхтик ыытыллан,…
Өксөкүлээх Өлөксөй биир үйэ анараа өттүгэр өтө көрөн сурукка тиһэн кэбиспит айымньылара күн-дьыл аастаҕын ахсын…
Күннэтэ биһиги кэлэр кэскилбитин торумнуур, сайдыыны киллэрэр дьонунан билим үлэһиттэрэ буолаллар. Олунньу 8 күнэ –…
Бүгүн, олунньу 8 күнүгэр, өрөспүүбүлүкэ баһыйар үгүс өттүгэр кыралаан хаардыаҕа. Арҕаа, соҕуруу, Өлүөнэ аллараа тардыытынан,…
Баскыһыанньа – Күн салайар күнэ. Бүгүн күүһү-уоҕу сөргүтэргэ, дууһаны сылаанньытарга, үөрэргэ-көтөргө аналлаах. Ыарахан үлэттэн, түбүктэн…
Саха сиригэр 2026 сылга 106,79 км суол үлэҕэ киириэҕэ. Онтон 87,7 км – эрэгийиэннээҕи суоллар,…