Махтанабыт, сүгүрүйэбит

Дьон олоҕун атыйахтаах уулуу аймаабыт, 1941-1945 сыллааҕы  Иккис Аан дойдутааҕы сэриитин төлө тарпыт фашистскай Германия суодаһыннаах сэриитэ ордук, оччотооҕу Сэбиэскэй норуокка элбэх харах уутун тоҕуутун, кутурҕаннардаах күннэри, өлүүтүн-сүтүүтүн, алдьатыытын аҕалбыта. Бу сэриигэ Саха сирин олохтоохторо дойдубут көҥүлүн иһин уонна инникигэ эрэллээх буолуутугар хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Ол иһигэр Горнай улууһун Мытаах нэһилиэгин 112 хорсун-хоодуот уолаттара саа-саадах тутаннар дойдубут бары хайысхаларын фроннарыгар кыттыбыттара, үгүстэрэ сэрии толоонугар олохторун толук уурбуттара, онтон дойдуларыгар Кыайыы кынаттанан тыыннаах эргиллэн кэлбиттэр, эйэлээх олоҕу, сайдыыны түстэспиттэрэ.

Олортон биирдэстэринэн Николай Евсеевич, Семен Николаевич Андреевтар буолаллар. Кинилэр урукку Арҕаа Хаҥалас улууһун Мытаах нэһилиэгин Дьаанай аҕа ууһуттан төрүттээхтэр, Харыйалаах үрэҕин “Үрдүк-өтөх”, “Дөгүдэр” түөлбэлэринэн сүрүннээн олорбуттара, тэнийбиттэрэ. Кинилэр олорбут олохторо, үлэлээбит үлэлэрэ бастакы холкуостар тэриллиилэригэр, Алдаҥҥа көмүс хостооһунугар алтыһан ааспыттара.

Быйыл Аҕа дойду сэриитигэр Кыайыы 80 сылын томточчу туолла, онон элбэх үйэтитиилээх үлэлэр ыытылыннылар. Бу тэрээһин чэрчитинэн, сэриигэ бэбиэскэ тутан сэриилэспит Николай Евсеевич уонна кини төрөппүт уола Семен Николаевич Андреевтарга, Дьиикимдэ бөһүөлэгэр, холкуос саҕаттан олорбут, кэлин көһөрөн аҕалбыт дьиэлэрин таһыгар, сиэннэрэ бэйэлэрин үптэринэн, бырайыактарынан оҥоһуллубут “Өйдөбүнньүк бэлиэни”  туруоруу үөрүүлээх түгэнэ буолан ааста. Тэрээһини Андреевтар кийииттэрэ Аэлита Андреева салайан ыытта. Сэрии кыттыылаахтарын олохторун сиһилии сырдатан биэрдэ, ол курдук Николай Евсеевич 48 сааһыгар фронҥа ыҥырыллан 1945 сылга диэри сэриилэспитэ. Кини уола Семен Николаевич 1942 сыллаахха бэбиэскэ туппута, 1943 сыллааҕы Ильмень күөл кыргыһыытыгар кыттыбыта, ити кэнниттэн атын фронҥа сэриилэспитэ, 1944 с. бааһыран,” Хорсунун иһин” мэтээллээх дойдутугар кэлбитэ.

Тэрээһиҥҥэ тыл эппиттэр: “Мытаах нэһилиэгэ”, тыа сирин түөлбэтин дьаһалтатын баһылыга Иван Егорович Петров, үлэ бэтэрээнэ, “Сэрии сылларын оҕото”  бэлиэлээх Савва Николаевич Алексеев, нэһилиэк олохтооҕо, үлэ бэтэрээнэ Николай Николаевич Осипов – хос эһэлэрин, эһэлэрин олорон ааспыт кэмнэрин  ааттарын үйэтитэн, кинилэргэ махтанан сүгүрүйэн,” Өйдөбүнньүк бэлиэ” туруорбут Андреевтар ыччаттарыгар, кэлэр көлүөнэ эдэрдэригэр үтүө холобур буоларын чорботон бэлиэтээтилэр.

Ийэ дойдуну таптыыр, ааспыт кэмнэри үйэтитэр ыччаттардаах дойду, ханнык даҕаны ыарахан, уустук быһыыларга тобуктаан биэрбэтин Андреевтар ыччаттара үтүө холобур быһыытынан көрдөрдүлэр, кинилэр хос эһээлэрин, эһээлэрин ааттарын үйэлэргэ уһатан биэрдилэр, Өйдөбүнньүк бэлиэни ыраахтан кылбайан көстөрүн киэн тутта нэһилиэк олохтоохторо көрүөхтэрэ.

Николай Осипов – РФ суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ,

Мытаах нэһилиэгэ, Горнай улууһа.