Мандар Уус: Саха сирин алмааһын историятыгар саҥа аат

Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуот маастара, Духуобунас академиятын академига, П.А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Култуура үтүөлээх үлэһитэ, «Азия оҕолоро» аан дойдутааҕы пуонда стипендиата, Таатта улууһун Бочуоттаах олохтооҕо Борис Федорович Неустроев — Мандар Уус 80 сааһын туолбутунан, АЛРОСА хампаанньа 2024 сыл сэтинньитигэр Накыын сириттэн хостоммут 51,39 караттаах ювелирнай хаачыстыбалаах алмааска кини аатын иҥэрдэ.

Борис Федорович Неустроев — Мандар Уус 1945 сыл алтынньы 20 күнүгэр Алексеевскай оройуон (билигин Таатта улууһа) Баайаҕа нэһилиэгэр төрөөбүтэ. Мэҥэ Хаҥалас Төҥүлү орто оскуолатын бүтэрбитэ. 1969 сылтан физкультура учууталынан, 2005 сылтан Баайаҕа орто оскуолатыгар инновация үлэтигэр дириэктэри солбуйааччынан үлэлээбитэ. «Мандар» устуудьуйа салайааччыта. А.Е. Кулаковскай «Ойуун түүлэ», А.И. Кривошапкин «Евразийскай Сойуус» кинигэлэригэр философскай ис хоһоонноох уруһуйдар ааптардара. Ону таһынан «Саха орнаменнара», «Саха ойуута-мандара», «Көмүс уустарыгар көмө» уонна да атын кинигэ-альбомнар ааптардара.

Баайаҕа нэһилиэгэр 1941-1945 сс. Аҕа дойду сэриитин дьоруойдарыгар анаммыт пааматынньыктар ааптара. Кини салайыытынан Таатта Ытык Күөлүгэр общественнай-култуурунай киин, Дьокуускайга «Арчы» дьиэтэ ураннык киэргэтиллибиттэрэ.

Мандар Уус философскай санаалара 2011 сыллаахха Таатта Баайаҕатыгар аһыллыбыт Култуура уонна духуобунас киинин үлэтигэр олук буолбуттара. Кини үлэлэрэ улуус, өрөспүүбүлүкэ уонна Бүтүн Россиятааҕы араас таһымнаах быыстапкаларга турбуттара.

Ааспыт сылга Дьокуускайга маастар 80 сааһыгар анаммыт үбүлүөйдээх тэрээһиннэр үрдүк таһымнаахтык буолан аастылар. Ол иһигэр «Кыталык ырыата» быыстапкаҕа саха төрүт тимир ууһун ньыматынан оҥоһуллубут хомустар дьон көрүүтүгэр турдулар. «Кыталык ырыата» композиционнай үлэ уонна «Көмүс уустарыгар көмө» кинигэ саҥа таһаарыытын биһиримнэрэ буолла.