Хаартыска: ЯСИА.
Саха сирэ уонна Арассыыйатааҕы Научнай пуонда фундаментальнай, прикладной, үөрэтэр чинчийиилэри өйүүргэ бииргэ үлэлэһии дуогабарын түһэристилэр.
Докумуоҥҥа өрөспүүбүлүкэ баһылыга Айсен Николаев уонна Арассыыйатааҕы научнай пуонда генеральнай дириэктэрин солбуйааччы Андрей Блинов илии баттаатылар.
Саҥа дуогабар быһыытынан, пуонда уонна Саха сирэ өрөспүүбүлүкэ социальнай-экономическай сайдыытыгар туһуламмыт чинчийэр бырайыактары бииргэ олоххо киллэриэхтэрэ. Чуолаан, эрэгийиэннээҕи күрэхтэһиилэргэ үбүлээһин урукку сөбүлэҥнээҕэр икки төгүл элбиирэ күүтүллэр. Сыллааҕы уопсай үбүлээһин 120 мөлүйүөн солкуобай буолара былааннанар — хас биирдии өттүттэн 60 мөлүйүөн солкуобай.
«Өрөспүүбүлүкэ биһиги эрэгийиэннээҕи куонкурустарбытыгар кыттар, билигин бырайыактар эрдэттэн өйөнөн эрэллэр. Ол гынан баран, бу бастатан туран, саҥа билиини ылыыга уонна учуонайдары өйөөһүҥҥэ туһуланар. Саҥа дуогабар экэниэмикэ дьиҥнээх салаатыгар оҥорон таһаарыыга туһаныллыахтаах саҥа технологиялары уонна практическай үлэлэри оҥорорго туһуламмыт прикладной чинчийиилэри өйүүр кыаҕы биэриэҕэ», — диэн бэлиэтээтэ Арассыыйатааҕы научнай пуонда генеральнай дириэктэрин солбуйааччы Андрей Блинов.
Бииргэ үлэлэһии дуогабара бу иннинэ 2021 сыллаахха илии баттаммыта. Биэс сыл устата пуонда өрөспүүбүлүкэттэн 73 бырайыагы өйөөтө, үбүлээһин кээмэйэ 240 мөлүйүөнтэн тахса солкуобай. Куонкурустар нөҥүө бэлиэтэммит бырайыактары үбүлээһин паритетнай ньыманан көрүллэр: үп 50 %-нын Арассыыйа наукаларын пуондата, 50 %-нын эрэгийиэн көрөр.
Өйөнөр бырайыактарга Арктикаҕа анаан политетрафторэтиленҥа олоҕурбут бородууксуйаны уонна композитнай матырыйааллары, ресурсалары харыстыыр кытаанах фазаҕа технологияны оҥоруу киирэр. Тэхиньиичэскэй наука дуоктара Айталина Охлопкова салайааччылаах научнай-чинчийэр бөлөх олус бөҕө саҥа композитнай матырыйааллары, ону тэҥэ баттааһыны, температураны учуоттуур полимернай композиттары оҥорорго саҥа технологиялары киллэрдэ.
Ону тэҥэ, история наукатын дуоктара Анатолий Алексеев салайар «Русские старожилы Якутии: история и социально-культурная антропология в контексте российской государственности в Арктике» бырайыага нуучча былыргы култууратын көстүүтүн чинчийбитэ.
2025-2026 сылларга ыытыллар эрэгийиэннээҕи күрэхтэһиилэргэ сайабылыанньаны биэрии кэмэ соторутааҕыта түмүктэннэ. Кэлэр сылга өрөспүүбүлүкэ аан бастаан Арассыыйа эрэгийиэннэрин научнай кыахтарын көдьүүстээхтик туһанарга уонна сайыннарарга туһуламмыт чинчийэр бырайыактарга саҥа куонкуруска кыттыаҕа.
Арассыыйатааҕы научнай пуонда диэн бэрэсидьиэн Владимир Путин көҕүлээһининэн тэриллибит кэмиэрчэскэйэ суох тэрилтэ, фундаментальнай уонна үөрэтэр чинчийиилэргэ, научнай бэлэмнээһиҥҥэ уонна чинчийэр бөлөхтөрү сайыннарыыга үбүнэн уонна тэрээһининэн өйөбүлү оҥорор.
Сиһилии: https://www.sakha.gov.ru/news/15037
Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүн чэрчитинэн Ил Түмэҥҥэ “СӨ судаарыстыбаннай уонна официальнай тыллара: кыһалҕата, кэскилэ”…
Суут бириистэптэрин Дьокуускай куораттааҕы отделениета 300-тэн тахса тыһыынча суумаҕа оҥоһуллубут хоромньуну ирдиир туһунан быһаарыыны таһаарда.…
“Госуслуга” биир кэлим порталыгар бэйэҥ иэскин эрэ буолбакка, атын дьон эбэтэр тэрилтэлэр иэстэрин бэрэбиэркэлиир өҥө…
СӨ Бырабыыталыстыбатын 2025 сыллааҕы үлэтин отчуоттуур сүбэ мунньаҕа Үөһээ Бүлүү нэһилиэгэр ыытылынна. Мунньаҕы СӨ Бырабыыталыстыбатын…
Дьааҥы улуустарын икки ардыларынааҕы борокуратуурата Адыаччы нэһилиэгин бэрэстэбиитэллээх уорганын дьокутааттарыттан биирдэстэригэр буруйдааһын түмүгүн бигэргэттэ. Кини…
Бүгүн, олунньу 12 күнүгэр, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр биллэриллибит Култуура сылын сырдатыыга, тэрийсиигэ аналлаах “төгүрүк остуол” суруналыыстары…