Норуот эмчитэ Виктор Кривошапкиҥҥа махтанар киһи үгүс

Бу күннэргэ өбүгэ ньыматынан сахалыы эмтиир Виктор Кривошапкин үбүлүөйдээх 65 сааһын бэрт уратытык бэлиэтээтэ.

Сахалыы тыыннаах киһи диэх курдук, Уопсастыбаннай киин улахан саалатыгар 200-чэкэ киһини сахалыы алгыстаан көрүстэ.

«Доҕотторум бэрт эрдэттэн бэлэмнэммиттэр эбит. Ол барыта дьоһуннаах үбүлүөйбүн бэлиэтиирбэр бэйэтэ бэйэтин кытта сибээстэһэн, бэрт бэлиэ дьоро киэһэ буолан таҕыста. Дьиктитэ баар, от ыйын 27 күнүгэр лоп курдук 65 сааспын туолабын, сарсыныгар киин куорат Курашов уулуссатын Уопсастыбаннай киинин аактабай саалатыгар икки сүүсчэкэ киһи мустар. Учуонай Алексей Пудов «Өбүгэ күүһүнэн эмтээн, олох үөрүүтүн саҥаттан бэлэхтиибин» диэн үлэбин сырдатар кинигэтин биһирэмигэр дьон мустуута – олоҕум биир умнуллубат чаҕылхай түгэнэ. Үбүлүөй курдук сүүспүн сүөкэнэн эрэстэрээн сакаастаабатаҕым,  ала чуо бу киһи кэлиэхтээх диэн испииһэк да оҥорботоҕум. Дьон санаата кэлэн, сүүнэ улахан сааланы толоруута – ураты көстүү. Бу буолар эбит киһиэхэ Орто дойдуга олох олорон, бар-дьонугар ытык иэһин толоруута диэн» диэн бэлиэтиир саха эмчитэ.

Виктор Кривошапкин түөннээһин ньыматын дэгиттэр баһылаабыт эмчитинэн биллэр. Бу уустук ньымаҕа  хайдах үөрэммитин кини бу курдук кэпсиир:

— Өймөкөөн улууһун Төрүт нэһилиэгэр аймахтарбар Кырбаһааҥкыннарга ыалдьыттыы сырыттахпына, эмтиирбин билэн, үгүс киһи кэлэн көрдөһөр этэ. Арай биир киэһэ Үчүгэй нэһилиэгэр тыа хаһаайыстыбатын салаатыгар салайааччынан үлэлээбит Дмитрий Егоров диэн киһи кыыһа кэлэн,”аҕабын баран көрөрүҥ буоллар” диэн көрдөстө. Хайдах эрэ ыарахан баҕайы салгын кэллэ. “Өлөөрү сытар киһиэхэ барыа суохпун…” дии саныы олордохпуна, саҥаһым Агафья Гаврильевна “бары убаастыыр киһибит ыҥырбытын кэннэ аккаастама, саатар баран көрсөн кэл” диэтэ. Тиийбитим, оҕонньор “миигин түөннээн кулу, мин эйиигин үөрэтиэм. Ылбычча эмчит ылсыбат ньымата. Олус туһалаах, кэнэҕэс эн манан идэтийиэҥ” диэтэ. Мин массааһынан эрэ үлүһүйэ сылдьар киһи куттанным, “суох, кэбис, сатыам суоҕа” диэн аккаастанным. Киһим кытаанах баҕайытык “ыл, тугу этэрбин оҥор, барытын бэлэмнээбитим” диэтэ. Киһим тугу этэрин оҥорон бардым. Сарсыныгар эмиэ “оҕонньор эйиигин ыҥыртарар” диэтилэр. Мин суорҕаннаах-тэллэххэ бууһа бэргээн сытар киһини көрүөм диэбитим, оҕонньорум остуолугар кэлэн чэйдии олорор эбит. “Чэ, тоойуом, чэпчэки илиилээх эбиккин. Түөннээһини хото тутун, элбэх киһини үтүөрдүөҥ” диэбитэ. Ол онтон ыла ити ньыманы олохтоохтук баһылаабытым.

Ити курдук, бииртэн биир Виктор Кривошапкин эмтиир ньымаларын холобурдуу туруохха сөп. Ол барыта — туспа устуоруйа. Норуот эмчитин бу тутан турар ураты тааһа — эмтиир ньыматын эмиэ биир ураты көрүҥэ.

Виктор Кривошапкин оҕо сааһа нуучча дьонун эйгэтигэр Нелькан бириискэтигэр ааспыта. Сэбиэскэй кэм оҕото буоларын быһыытынан, норуот эмчитин быһыытынан үүнүүтүгэр-сайдыытыгар саха итэҕэлин ылынара бэрт уустуктардаах этэ.

— Олохпор сахалыы итэҕэли үчүгэйдик билэр дьону кытта алтыһыым, бэрт элбэҕи билбэппин арыйбыта. Онуоха этнопедагог Анна Холмогороваҕа махталым улахан.

Кини сахалыы тыыннаах дьону ис иһиттэн  өйүүр, өйдүүр, көмөлөһөр. Сүҥкэн махталбын тиэрдэбин «Өбүгэ күүһүнэн эмтээн, олох үөрүүтүн саҥаттан бэлэхтиибин» диэн үлэбин сырдатар кинигэни өр сыллар устата анаан кэтээн суруйан, видеоҕа устан үйэтиппит философия наукатын учуонайыгар Алексей Пудовка. Бу маннык дьон баар буолан, биһиги бар дьоммутугар көмөлөһө сылдьар үлэбит киэҥ араҥаҕа сырдатыллар, сайдыы саҥа саҕаҕар сирдиир, — диэн бэлиэтиир Виктор Кривошапкин.

… Норуот эмчитэ Виктор Кривошапкины кытта бэрт  уһуннук, араас тиэмэҕэ кэпсэттибит. Ол онтон бу аҕыйаҕы сурукка тиһэн билиһиннэрдим. Дьон доруобуйатын туһугар олоҕун анаабыт саха эмчитин кытта «Итии чэй» рубрикаҕа кэпсэтиибитин сарсын, «Саха сирэ» хаһыат бээтинсэтээҕи нүөмэригэр ааҕыҥ.