Саамай кылгас күн ахсынньы 22 күнүгэр түбэһэр

Саамай кылгас күн, саамай уһун түүн быйыл ахсынньы 22 күнүгэр түбэһэр. Бу күн муҥутаан 5 чаас устата сырдык буолар. Бу дьыл оройо, айылҕа иһийэр кэмэ. Аҕыйах хонон баран, күммүт кутуйах хаамыытынан уһаан барыаҕа. Былыр-былыргыттан бу күн араас норуоттар үгэстэри тутуһан, туспа бырааһынньыктыыллар этэ. 

Бу Саҥа дьыл иннинээҕи, сылы түмүктүүр былдьаһыктаах күннэр. Онон сыл түмүктэрин таһаарыы, саҥа сылга былааннары сурунуу буолар. Сыл устата мунньуллубут хомолтолоох түгэннэртэн босхолонорго тоҕоостоох түгэн үүнэр. Онон ахсынньы 21 күнүн киэһэтигэр иһийэн олорон, бу сыл туох куһаҕан буолбутун, хом санаалары барытын суруйан баран, уматан кэбиһиллэр.

Бу кэнниттэн чүмэчилэри уматан, дыргыл сыт-сымар таһааран баран, туустаах бааннаҕа сытан, суунуллар-тарааныллар, ыраастаныллар.

Онтон күн тахсыыта илин диэки хайыһан туран, Айыыларга, сир-дойду иччилэригэр махтал тылларын этэ-этэ, үтүө баҕа санааларгытын ботугураан хатылыыгыт. Кумааҕыга да суруйуохха сөп.

Бу иннинэ дьиэни-уоту сууйан-сотон, эргэ маллары быраҕан баран, харыйаны туруоран, киэргэтэн кэбиһэҕит, уотун-күөһүн сандаардаҕыт.

Дьиэни-уоту ыраастыырга — сууйан-сотон баран, чүмэчинэн, чуораан тыаһынан уонна буруолатан ыраастыыгыт. Апельсин хаҕар муора тууһун кутан, муннуктарга уурталыахха сөп. Оҕо дьоллоох күлүүтэ, чуопчаарар саҥата, алаадьы, анаан астаммыт ас минньигэс сыта дьиэни ыраастыыр кыахтаах.

Онон бу алыптаах күн ыраастаныҥ, арчыланыҥ, бэйэҕитин иһиллэниҥ, баҕа санааҕытын толоруҥ, ону тэҥэ, чугас дьоҥҥутун кытта дьоллоох олоххутун түстээҥ.