«Саха сирэ» хаһыат быйылгы сыллааҕы бастакы нүөмэригэр тугу суруйда?

Киэҥ туундаранан, хайалаах сиринэн сылдьар Альберт Александрович толкуйа да киэҥ. Ол курдук, кини Арассыыйа үрдүнэн мэччирэҥ сирин туһунан сокуон суоҕун сыыһанан ааҕар.

Бу түмүгэр ынахтаах, сылгылаах, табалаах да буоллун, талбыппытынан көһө сылдьабыт диир. Ол түмүгэр сайылыахтаах сиргэ кыстыылларын, күһүөхтээх сиргэ сайылыылларын туһунан этэр. “Табаҕа эрэ буолуо дуо, хороҕор муостаахха эмиэ оннук хартыына. Былдьаһа-былдьаһа бөһүөлэк аттыгар туталлар. Ол кэннэ туох үүтэ-аһа кэлиэҕэй? Уонна страховка тиһигэ ситэ үлэлээбэтэ, кирэдьиити ылыы уустуга атахтыыр. Ынах, сылгы, таба тириитэ мээнэ быраҕыллар. Дьарыгырар киһи тоҕо эрэ көстүбэт. Дьиҥэ, тыа хаһаайыстыбатын үлэтин баһылаабыт киһи инникитин таһаарыылаахтык үлэлиир кыахтаах”, — диир баар уопсай кыһалҕаларга тохтоон”, — диэн суруйар тыа сирин олоҕун сырдатар суруналыыс Женни Стрюкова.

 “В.П.Ларионов аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи “Инникигэ хардыы” 30-c төгүлүн ыытыллар кэмпириэнсийэ-күөн күрэс түмүктэннэ, кыайыылаахтар ааттара билиннэ. Үөрэнээччилэртэн төһө даҕаны барыта 10 тыһ. сайаапка киирбитин иһин, тэрийээччилэр өссө элбэх оҕону билим уһуга биллибэт ураты эйгэтигэр сыһыарар туһунан толкуйдаах араас суоллары тобулаллар. Быйылгы кэмпириэнсийэ-күөн күрэс иитинэн ХИФУ идэҕэ эрдэттэн туһаайар былаһаакката үлэлээтэ, оскуола билим кулууптарын тэрийиигэ “төгүрүк остуол” буолан ааста, Билим Дьоҕус академиятын үлэтин отчуоттаатылар, билим киинэтин көрдөрдүлэр. Ол курдук, оскуолаларга билим кулууптарын тэрийэр туһунан кэпсэтии киэҥник барда. Бу оҕону билимҥэ сыһыарарын таһынан, инники каадары бэлэмнииргэ олук уурар диэн чопчулууллар” диэн бэлиэтээтэ үөрэх тиэмэтин сырдатар суруналыыс Людмила Попова. Ааҕыҥ уонна сэргээҥ.

Үүммүт 2026 сылга Саха сиригэр үлэ төлөбүрүн алын кээмэйэ (МРОТ) уонна тиийинэн олоруу алын кээмэйэ үрдээтилэр. Онтон сиэттэрэн, атын босуобуйалар, төлөбүрдэр суумалара эмиэ улаатар. Холобур, хат дьахталларга уонна оҕолорго биир кэлим босуобуйа кээмэйэ уонна анааһын усулуобуйата уларыйда. Мантан да атын уларыйыылар киирдилэр. Дьиэ кэргэттэргэ нолуоктан саҥа төлөбүр баар буолла. Маны “төрөппүт 13-с хамнаһа” диэн ааттаатылар. Элбэх оҕолоох төрөппүттэргэ оҕону 1,5 сааһыгар диэри көрөн олоруу кэмин страховой ыстааска ааҕыыга баар хааччахтар сотулуннулар. Бу туһунан “Саҥа сыллааҕы уларыйыылар” матырыйаалыгар суруналыыс Ангелина Васильева сиһилии ырытта.

“Нэһилиэк баһылыга бэйэтин боломуочуйатын толоруутугар үбүлээһин суоҕа атахтыыр. Үлэбит саҥа сокуонтан боломуочуйалары толорууга төһө үп бэриллэриттэн тутулуктаах. Манна сүрүн боппуруос боломуочуйа көрүллүүтүгэр уонна үбүлээһинигэр сытар. Онуоха, аата да этэрин курдук, өрөспүүбүлүкэ муниципалитеттарын икки ардыларынааҕы бииргэ үлэлээһин ассоциацията өйөбүл буоларыгар эрэнэбит” диэн санаатын үллэһиннэ Ньурба улууһун Үөдэй нэһилиэгин баһылыга Мария Николаева. Оттон Амма улууһун баһылыга Степан Кузьмин “Аммабын, Тааттабын…” диэбэккэ, баһылыктар “миэстэтигэр маннык үлэ барара ордук” диэн этиибитин киллэрэн, биир сүбэнэн тирээн турар боппуруостары быһаарарбытыгар бу олус наадалаах ассоциация”, — диэн бэлиэтээтэ. Өрөспүүбүлүкэ муниципальнай тэриллиилэрин баһылыктарын уопсастыбаннай түмсүүлэрин туһунан Чурапчы улууһун баһылыга Степан Саргыдаевы кытта кэпсэтиибин бүгүҥҥү хаһыакка ааҕыҥ.

“Сахалыы хаһыаты, сурунаалы ааҕыы, нууччалыы эттэххэ, медиапотребление аччаан иһэр. Чуолаан ыччаппыт элбэх иһитиннэриини социальнай ситимнэртэн, телеграмтан ылар буолла. Ол да иһин хаһыатчыттарга, биир идэлээхтэрбэр туһаайан эттэххэ…” диэн туран биир идэлээхтэригэр Чокуур Гаврильев тугу эппитин бүгүн Надежда Егорова “Итии чэйгэ” кэпсэтиититтэн билиэххит.

Кэлин сатыыр-сатаабат киһи бары тэриэлкэ сүүрдүүтүнэн үлүһүйэр буолла. Маныаха өлбүт киһи үөрүн ыҥыран ылан кэпсэтэллэр, ыйыталлар. Биоэнергетик Сылык, ыҥырыллыбыт киһи үөрэ ырайтан кэлбэт, “аһаҕас” сиринэн, сүүрээннэринэн сылдьар, суолланар куһаҕаннык өлбүт киһи үөрэ кэлэн хоруйдуо диэн суруйар. Итиэннэ ол үөрү кыайан төттөрү ыыппатахтарына, бу дьиэҕэ олохсуйан хаалыан сөп диэн сэрэтэр. Өлбүт дьону ыҥыран баран куттанан, хаһыытаспытынан куотан хаалбакка, төттөрү анараа дойдуга хайаан даҕаны ыытар, сиэри-туому барытын сөпкө, сиэрдээхтик толорор ирдэнэр дииллэр. Онон таҥха күннэрэ дии-дии билгэлэнэр сэрэхтээх эбит. Бу туһунан сиһилии бүгүҥҥү хаһыакка ааҕыҥ.

“Футболкаҕын булбакка, көрдүү турдаххына, эккин тымныы хам ылан кэбиһиэн сөп. Онон ууттан тахсаат, тута таҥныбытынан бараҕын. Ыксыыр, ыгылыйар олох сатаммат”, — диэн быһаарда. Атаҕын таҥаһын устаат, ойбонугар киирдэ. Син өр олордо, тугу эрэ толкуйдуур, ботугуруур. Ону көрөн: “Эн ити тымныы ууга туран тугу саныыр буолаҕын, олох иһийэн хааллыҥ дии?” — диэн ыйытабын. Дьэ, онуоха саха моржтарын салайааччыта Николай Софронеев туох хоруйу биэрдэ?

Билиҥҥи кэмҥэ бэлэм аһылыгы, табаары да дьиэҕэ аҕалан биэрии өҥөтө үксээн, дьон хото туһанар буолла. Олох хаамыытын, уларыйыылары билэ-көрө сылдьар эдэр ыал Борисовтар шашлык астаан, сакааһынан тириэрдэн көрөргө быһаарыммыттара. Михаил тохсунньу томороон тымныытыгар доҕорунуун сарай оҥорон, ону сөптөөх матырыйаалынан үллүктээн сылыппыттара. Кууһунан атыылыыр баазаттан сибиинньэ этин атыылаһан, шашлык маринадтаан, оруобуна эр дьон бырааһынньыгыттан, олунньу 23 күнүттэн саҕалаабыттара. Дьэ уонна, этэргэ дылы, сахалыы-махалыы бэлимиэн оҥорон барбыттара. Онтуларыгар эбии салаат арааһын астаабыттара. Үөрүөхтэрин иһин, тута элбэх сакаас киирэн барбыта. Ол эрээри сайыҥҥы өттүгэр атыылара улаханнык барбат буолбут. Онуоха эдэр ыал туох атын сүүрээни тобулбуттарый? Ааҕыҥ, сэргээҥ.