Дьокуускайга “Кыталык көтүүтэ” бырайыак суол каартатын торумнааһыҥҥа учуонайдар, экологтар, муниципалитет, туризм биисинэһин, култуура, сонуннары киэҥник тарҕатар сириэстибэлэр бэрэстэбиитэллэрэр түмүстүлэр.
“Саха сирин баһылыга Айсен Николаев 2024 с. ВЭФ-кэ Кыһыл кинигэҕэ киирбит сэдэх көтөрү харыстааһыҥҥа аан дойдуга күүһү түмэргэ ыҥырбыта. Ил Дархан кыталыктары харыстааһын наукаҕа бииргэ үлэлээһини уонна туризмы сайынарыыны көҕүлүүрүн эппитэ. Бүгүн стратегическай сиэссийэҕэ түмсүбүт дьоҥҥо ытык көтөрү — кыталыктары кытта сибээстээхтэр. Биһиги сэдэх көтөрү эрэ буолбакка, Томпо оройуонугар дьоһун бырайыагы олоххо киллэриэхпит”, — диэтэ сиэссийэни арыйарыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Ольга Балабкина.
Вице-премьер хас биирдии бөлөххө сорудах биэрдэ.
РНА СС Ирбэт тоҥ биологическай кыһалҕаларын үөрэтиигэ институт научнай үлэһитэ, орнитолог Мария Владимирцева аан дойду иннигэр кыталыгы харыстааһыҥҥа Саха сирэ эппиэттээҕин санатта.
“Биһиги илиҥҥи популяция кыталыкпыт соҕотох хаалбыт көрүҥ. Өссө 2000 сыллар саҕаланыыларыгар үс популяция баара. Ол эрээри 2000 сылга бүтэһик кыталык Индияҕа кыстаабыта, 2023 с. бүтэһик кыталык Ираҥҥа кыстыы тиийбитэ. Оттон Саха сиригэр 1980-с сыллартан билиҥҥи кэмҥэ диэри популяция 800 көтөртөн 7 тыһыынчаҕа ахсаана тиийдэ. Саха сирин уонна Кытай наукатын, култууратын харыстабыла бу көтөр баар буолуутугар көмөлөспүтэ”, — диэтэ кини.
Мария Владимирцева Томпо оройуонун Охотскай перевоһун аан дойду дьикти миэстэтинэн ааттаата, манна бу сэдэх көтөрдөр айаннарын кэмигэр тохтоон, ааҕарга табыгастаах.
“Бу сиргэ өссө дьон олохсуйан олорор. Онон стратегическай сиэссийэҕэ уопсастыбаннас болҕомтотун сэдэх көтөрү харыстааһыҥҥа ууруохтаахпыт”, — диэтэ кини.
Экология министиэристибэтин Биология ресурсаларын, ураты харыстанар сирдэрин уонна аан айылгылар пааркаларын дириэксийэтин дириэктэрин солбуйааччы Саргылана Михайлова учуонайдар 30-ча сыл устата кыталыктары кэтээн көрөллөрүн бэлиэтээтэ.
“Бу бырайыагы сайыннарыы Саха сирин илин өттүн үөрэтиигэ көҕүлүөҕэ. Кыталыгы таһынан Охотскай перевозка Кыһыл кинигэҕэ киирбит көтөрдөр элбэхтэр”, — диэтэ дириэктэри солбуйааччы.
Санаттахха, 2024 сыл алтынньыга Саха сирин кыталыгын илиҥҥи популяциятын ахсаана 6728 буолбута. Көтөрдөрү кэтээн көрүүнү туһааннаах Институт уонна Дириэксийэ ыыппыттара. Кытайдар эмиэ бу рекорд буолбут ахсааны бигэргэппиттэрэ.
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын уонна Саха Өрөспүүбүлүкэтин Бырабыыталыстыбатын пресс-сулууспата
Хаартыска: Саргын Скрябин
Өлүөхүмэ улууһун Уолбуттааҕы "Эйгэ" сынньанар киинигэр "Кэриэстэбил маһа" диэн Кыайыы 80 сылыгар аналлаах аахсыйа буола…
Түөкүттэр Арассыыйа олохтоохторугар дьиэ-уот иниспиэктэрэ буолан эрийэллэр уонна кыбартыыраларыгар төһө дьиэ кыылын иитэн олороллорун ыйыталлар.…
«Тымныы полюһугар Өймөкөөҥҥө айан» кыһыҥҥы туризм бэстибээлэ Өймөкөөн улууһугар да, өрөспүүбүлүкэҕэ да туризмы сайыннарыы стратегическай…
Халтарааҥҥа уулуссаҕа сатыы да, массыыналаах да киһиэхэ улахан мэһэйдэр үөскүүллэр. «Хайдах эрэ гынан охтубатах киһи»…
2025 сылтан Арассыыйаҕа элбэх кыбартыыралаах дьиэлэргэ сылытар радиатордары уларытыыны бэрээдэктиир саҥа нуорма олоххо киирдэ. РФ…
2026 сылга Олоҥхо ыһыаҕа Кэбээйи улууһун Кэбээйи сэлиэнньэтигэр Уһун Хонуу ытык сиргэ ыытыллыаҕа. Бу суолталаах…