Саха суругунан литературатын 125 сылын бэлиэтээтилэр

Ахсынньы 2 күнүгэр Саха тыйаатырыгар саха суругунан литературата төрүттэммитэ 125 сылын үөрүүлээх быһыыга-майгыга бэлиэтээтилэр.

Дьоро киэһэ Саха тыйаатырын туруоруутунан, ылбаҕай ырыанан, үҥкүүнэн саҕаланна.

Саха сирин Суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Наталья Харлампьева саха литературатын устуоруйатын, оруолун, суолтатын туһунан киэҥ дакылааты аахта.
Сыанаҕа норуодунай суруйааччылар, ыҥырыылаах ыалдьыттар Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун бырабылыанньатын эппиэттээх сэкирэтээрин солбуйааччы Геннадий Иванов, «Эдэр гвардия» кинигэ кыһатын сүрүн эрэдээктэрэ Мария Залесская, бэйиэт, тылбаасчыт Сергей Гловюк, учуонай, Башкортостан Национальнай литературнай мусуойун дириэктэрэ Залия Брусько, Алтаай норуодунай дьокутаата Петр Попошев тахсан олордулар.

Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун бастакы сэкиритээрэ, бэрэсидьиэн көмөлөһөөччүтэ Владимир Мединскэй, Дагестан, Татарстан, уо.д.а. өрөспүүбүлүкэлэр Суруйааччыларын сойуустара эҕэрдэлэрин тиэрдибиттэрин ааҕан иһитиннэрдилэр.

Ил Түмэн бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Александр Жирков саха суругунан литературата ‘»Байанай алгыһа» айымньынан саҕаламмыта мээнэҕэ буолбатах диэн бэлиэтээтэ. Өксөкүлээх Өлөксөй алгыһын саха норуотугар, литературатыгар анаабыта. Саха литературата тыһыынчанан сыллаах эпостан төрүттэммитэ диэн кини тоһоҕолоон бэлиэтээтэ. Саха литературата кылгас кэмҥэ балысханнык сайдыытыгар бастакы суруйааччылар улахан олук уурбуттарыгар махтаныах тустаахпыт диэн эттэ.

Ырыа Саарын Алампа «Үрүҥ туллук эрэ мөлбөстүүр» ырыатын, Байбал «Учууталбар» ырыаны олус иэйиилээхтик толордулар.

Сергей Местников, бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы:

— Бу бэлиэ түгэн өрөспүүбүлүкэҕэ улахан суолталаах. Саха литературата алгыһынан саҕаламмыта. Ханнык баҕарар норуот сайдарыгар суругунан литературата улахан оруоллаах, култуурабыт, драматургиябыт, киинэбит сайдарыгар олук уурар. Суруйааччылар судаарыстыба идеологиятын эрэ буолбакка, норуот олоҕун, санаатын, ыратын, кыһалҕатын ырылыччы көрдөрөллөрө. Билигин да оннук буолуохтаах. Былаас да, сойуустар да биир тылы булан, бииргэ үлэлиибит, — диэн эттэ.

Сергей Местников «Саха норуодунай бэйиэтэ» үрдүк аат бэлиэтин Саргылаана Гольдероваҕа-Саргы Куоҕа туттарда.

Амма улууһун баһылыга Степан Кузьмин Саргы Куону истиҥник эҕэрдэлээтэ уонна дьонун-сэргэтин аатыттан 125 кыһыл розаны уонна 350 тыһыынча солкуобайдаах сэртипикээти туттарда. 15 саха норуодунай суруйааччыта баарыттан, Амма улууһа түөрт норуодунайдаммытын туһунан иһитиннэрдэ. Ахсынньы ыйга Аммаҕа Саргылаана Гольдерованы чиэстээһин буолуоҕа диэн эттэ.

Култуура миниистирэ Афанасий Ноев Өксөкүлээх Өлөксөй курдук таһымнаах, айдарыылаах, норуоттарын туһугар кыһаллар суруйааччылар тахса турдуннар диэн баҕа санаатын эттэ.
Арассыыйа Суруйааччыларын сойууһун сэкиритээрин солбуйааччы Геннадий Иванов эҕэрдэлээн туран, бэйиэт буоларын быһыытынан, хоһоонун дорҕоонноохтук аахта.

Бэйэтин эҕэрдэтин «Айар» кинигэ кыһатын салайааччы Август Егоров тиэртэ. Арассыыйа үрдүнэн 26 национальнай эрэгийиэнтэн »Саамай ааҕар эрэгийиэн» аатын ылбыта элбэҕи этэр диэн бэлиэтээтэ.

Айар үлэлэрин бэлиэтээн, суруйааччыларга наҕараадалары туттардылар. Бу үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ классик суруйааччыларбыт оҕолоро, сиэннэрэ кыттыыны ылбыттара кинилэр аҕалара, эһэлэрэ киллэрбит кылааттарын билинии, махтал туоһутунан буолла. Саха тыйаатырын артыыстарын саха литературата төрүттэниитин, бастакы суруйааччылар тустарынан инсценировкалара бу дьоро киэһэни киэргэттэ.