Сахамин Афанасьев тыл саҥа судаарыстыбаннай бэлиитикэтин төрүттэрин туһунан кэпсээтэ 

Федерация Сэбиэтин федеративнай тутулга, эрэгийиэн бэлиитикэтигэр, олохтоох салайыныыга уонна хоту дойду дьыалаларыгар кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сахамин Афанасьев Галина Ивановаҕа биэрбит интервьюта бэчээттэннэ.

Сахамин Миланович онно 2025 сылга Арассыыйаҕа аан бастаан РФ нуучча тылын, өрөспүүбүлүкэлэр судаарыстыбаннай тылларын харыстааһыҥҥа уонна сайыннарыыга туһуламмыт стратегическай торумнааһын докумуонугар туһуламмыт Ыйаахха Владимир  Путин илии баттаабытын туһунан иһитиннэрдэ.

Кини тыл судаарыстыбаннай бэлиитикэтин туһунан кэпсииригэр Арассыыйа Федерацията тыл киэҥ эйгэтин харыстааһыҥҥа туһуламмыт бэлиитикэни сырдатта. Биһиги дойдубутугар тыл бэлиитикэтин чэрчитинэн нуучча тылын судаарыстыбаннай өттүнэн хааччыйыыга болҕомто уруулларын эттэ.

“Нуучча тыла — бу национальнай сомоҕолоһуу төрүтэ. Ол иһин Арассыыйаҕа тыл бэлиитикэтэ аан дойдуга нуучча тылын балаһыанньатын (позициятын) бөҕөргөтүүгэ уонна омук тылларын туһаныыны аччатыыга көмөлөһөр. 2025 с. от ыйын 11 күнүгэр Арассыыйа Бэрэсидьиэнэ Владимир Путин “Тыл судаарыстыбаннай бэлиитикэтин төрүттэрин” бигэргэппит ыйаахха илии баттаабыта”, — диэн этэр С.Афанасьев.

Ыйаахха сөп түбэһиннэрэн, нуучча тыла судаарыстыбаны үөскэтэр норуот тылынан, национальанй баайынан уонна култуура нэһилиэстибэтин дьоһун элеменинэн буолар. Маныаха Арассыыйа норуоттарын бары тыллара судаарыстыбанан өйөнөрүн, оттон өрөспүүбүлүкэлэр бэйэлэрин дьиҥ таһымнаах тылларын олохтуур бырааптаахтара этиллэр. Ону тэҥэ хас биирдии киһи төрөөбүт тылынан сайа этэр, туһанар кыахтааҕа ыйыллар.

Сахамин Афанасьев салгыы этэринэн, тустаах докумуон аҕыс салааттан турар, онно тыл аныгы балаһыанньата, сыала-соруга, олоххо киллэрии сүрүн бириинсиптэрэ ыйыллыбыттар. Ыйаахха тыл бэлиитикэтин кыһалҕалара эмиэ таарыллыбыттар: дьиҥ таһымҥа тас дойду тылларын олоҕо суох туһаныы, тас судаарыстыбалар нуучча тылын туһаныыны хааччахтыы сатыыллара, нуучча тылын нуорматыгар дьыалабыай быраактыка сөп түбэспэт буолуута, нуучча тылын билээччи аччааһына.  

Мантан салгыы Федерация Сэбиэтин федеративнай тутулга, эрэгийиэн бэлиитикэтигэр, олохтоох салайыныыга уонна хоту дойду дьыалаларыгар кэмитиэтин бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сахамин Афанасьев Арассыыйа Бэрэсидьиэнин Ыйаахтарын толоруу чэрчитинэн ханнык тэрээһиннэр ыытыллалларын туһунан билиһиннэрбит. Кини этэринэн, 2024 сылга Владимир Путин бэйэтин ыйааҕынан РФ Бэрэсидьиэнэ В.Путин РФ Бэрэсидьиэнин иһинэн нуучча тылын уонна Федерация норуоттарын тылларын өйөөһүн судаарыстыбаннай бэлиитикэтин олоххо киллэриигэ сэбиэти тэрийбит.

Ол курдук, бу Сэбиэт саҥа судаарыстыбаннай тыллары олохтооһуну көҕүлээбит: Арассыыйа норуоттарын тылларын күнэ (балаҕан ыйын 8 күнүгэр), Аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар күннэрэ (муус устар 30 күнэ).

Маны сэргэ чугастааҕы кэмҥэ олоххо киириэхтээх дойду Бэрэсидьиэнин сорудахтарын туһунан аҕынна.

Бэрэсидьиэн Арассыыйаҕа норуоттар сомоҕолоһууларыгар “О Стратегии государственной национальной политики Российской Федерации на период до 2036 года” Ыйаахха 2025 с. сэтинньи 25 күнүгэр илии баттаабыт. “Бу Стратегия норуоттар этнокултуурунай уратыларын көмүскээһиҥҥэ, дьон Төрүт Сокуонунан олохтоммут бырааптарын уонна көҥүллэрин хааччыйар, ону тэҥэ былаас федеральнай уонна эрэгийиэннээҕи уорганнарын гражданскай уопсастыбаны кытта үлэтин сүрүннүүр”, — диэн чопчулаата Сахамин Афанасьев.

Федерация Сэбиэтин таһымыгар ыытыллар үлэ туһунан кэпсииригэр кини маннык эттэ:

— Федерация Сэбиэтин Бэрэссэдээтэлин Валентина Матвиенко салалтатынан тыллары уонна дойдубут баай култууратын өйөөһүҥҥэ уонна хамсатыыга үлэ күүскэ ыытыллар. Сүрүн суолта сыл ахсын ыытыллар Судаарыстыбаннай национальнай бэлиитикэни олоххо киллэрэр туһунан Судаарыстыбаннай дакылаакка ууруллар.