Хаартыска: nauka.tass.ru
Бэҕэһээ, сарсыарда 11:38 чааска, күҥҥэ ордук күүстээх магнитнай эстии буолбута бэлиэтэннэ, ол эбэтэр X1.7 кылаастаах эстии 3663 бээтинэ бөлөхтөрүгэр күҥҥэ ийэ сир утары баара чуолкайданна. Бу туһунан космическай күнү-дьылы кэтээн көрүү дааннайдарын Прикладной геофизика үнүстүүтэ иһитиннэрдэ.
Магнитнай эстии 16 мүнүүтэ устата көстүбүтэ биллэр. Коронарнай эстии буоллаҕына, үгүс өттө ийэ сир диэки хайысхалаах туһаайыллыбыта буолара сабаҕаланар. Итинэн сибээстээн аҕыйах хонугунан элбэх сиргэ дьүкээбиллэр сууһумнууллара уонна геомагнитнай буурҕалар түһэллэрин сөптөөҕө сабаҕаланар. Инники маннык күҥҥэ күүстээх X6.4/3B магнитнай эстии 35 мүнүүтэ устата бу сыл олунньу 23 күнүгэр буолбута.
Бэлиэтээн эттэххэ, күҥҥэ магнитнай эстиилэри оентген сардаҥаларын күүһүттэн кыамтатыттан көрөн биэс кылаастарга араараллар: А, Б, С, М уонна Х. Күҥҥэ эстиилэр кылаастарынан 10 төгүл улаатан иһэллэр. Бу дьайыылар ийэ сиргэ магнитнай буурҕалары үөскэтиэхтэрин сөп.
Магнитнай буурҕа — бу күн актыыбынаһыттан сир геомагнитнай эйгэтин (поле) хамсааһына буолар. Геомагнитнай эйгэ сири күн радиациятыттан хаххалыыр, көмүскүүр. Магнитнай буурҕаны 1-тэн 9 баалга диэри кээмэйдииллэр. 1-2 баал — мөлтөх хамсааһын, 3-4 — орто хамсааһын, 5-7 күүстээх буурҕа (күн-дьыл туругуттан тутулуктаах дьон доруобуйаларын туруга мөлтүөн, ыарыылара көбүөн сөп), 8-9 баал — олус күүстээх буурҕа (араадьыйа долгуннарыгар, элэктэриичэстибэнэн хааччыйыыга, сибээскэ, навигацияҕа мэһэйдэр, саахаллар буолуохтарын сөп).
Тымныы күн-дьыл турбутунан, Горнай, Нам, Хаҥалас уонна Чурапчы улуустарыгар муниципалитеттар икки ардыларынааҕы оптуобус сырыыта быстах…
«Буратино» киинэ уопсай хомуура 1,5 млрд солкуобайы куоһарда. Бу Киинэ пуондатын Биир кэлим автоматизированнай информационнай…
sakha-sire.ru саайт «Кэпсээннэ истиэҕиҥ» диэн бырайыагар «Саха сирэ» хаһыат суруналыыһа, суруйааччы Ангелина Васильева-Дайыына "Тайах оҕото"…
Өрөспүүбүлүкэҕэ эми-тому атыылаһыыга уонна тарҕатыыга сыһыаннаах эмп-том хааччыйыытын ньымалара тохсунньу 9 күнүгэр СӨ Ил Дархана…
Ньурба улууһугар полиция үлэһиттэрэ Саҥа дьыл түүнүгэр тыаҕа муммут уонна суолга хаарга хаайтарбыт массыыналаах ыалга…
Дьокуускай куорат борокуратуурата криптовалютаҕа инвестициялыыр аатыран дьон үбүн-харчытын уорууга сыһыаннаах холуобунай дьыаланы суукка ыытта. Бу…