«Сталинграды көмүскээччилэр хорсун быһыылара үйэлэргэ умнуллубат!»

Олунньу  2 күнүгэр Сталинград кыргыһыытыгар Сэбиэскэй Армия фашистскай ньиэмэс күүстэрин үлтүрүппүтэ бэлиэтэнэр. Бу бэлиэ күҥҥэ Ил Дархан Айсен Николаев санаатын үллэстэр.

 

«Бу Аҕа дойду Улуу сэриитин устуоруйатын биир саамай суолталаах, дьоруойдуу чааһа буолар. Сталинградка кыайыы Улуу Кыайыыны чугаһатар бэлиэ түгэнинэн буолбута.

Бу күн миэхэ, тус бэйэбэр ураты суолталаах. Мин эһэм, 292-с стрелковай дивизия пулеметчига Андрей Титович Титаров Сталинград кыргыһыытыгар сэриилэспитэ. Саха сирин тыһыынчанан уолаттара Ийэ дойдуларын көмүскээн, Сталинград аттыгар хорсуннук сэриилэспиттэрэ. Манна сэбиэскэй саллааттар туохха да тэҥнэммэт хорсун быһыылары көрдөрбүттэрэ, ол билигин биһиги дойдубут уонна бүтүн киһи-аймах устуоруйатыгар көмүс буукубанан сурулунна.

Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэриигэ Саха сириттэн 62 тыһыынчаттан тахса киһи ыҥырыллан, сэриилэспитэ. Кинилэртэн 38 тыһыынчаттан тахса киһи дойдутугар эргиллибэтэҕэ. Аҥаардас  Сталинград кыргыһыытыгар Саха сириттэн 10 тыһыынчаттан тахса саллаат сэриилэспитэ.

Биһиги кинилэр сырдык ааттарын кэриэстиибит. Саха Өрөспүүбүлүкэтин көҕүлээһининэн, Кыайыы 80 сылыгар саҕаламмыт «Бастионы Памяти» диэн устуоруйа, патриотизм бырайыага үлэлиир. Бу бырайыак чэрчитинэн, Саха сирин саллааттара кыргыспыт, тыыннарын толук уурбут сирдэригэр  мемориальнай комплекстары тутабыт.

2025 сыл бэс ыйын 21 күнүгэр Волгоград куоракка Мамаев томторугар «Саха сирин олохтоохторугар – 1942–1943 сс. Сталинграды көмүскээччилэргэ» обелиск – «Өйдөбүнньүк бастионнара» бырайыак чэрчитинэн бастакы өйдөбүнньүк  аһыллыбыта. Бу гранит билиитэ сахалыы оһуордаах уонна сахалыы-нууччалыы: «Защитникам Сталинграда от благодарной Якутии» диэн суруктаах.

Атырдьах ыйын 24 күнүгэр Новгородскай уобаласка иккис мемориал арыллыбыта. Манна Саха сирин 1589 чулуу уолун аата суруллубута. Ахсынньы 17 күнүгэр Смоленскай уобалас Гагарин куоратыгар пааматынньык арыллыбыта.

2026 сылга Калуга уобалаһыгар, ол кэнниттэн Ростов уобалаһыгар, Донецкай Норуодунай Өрөспүүбүлүкэҕэ уонна Беларусь Өрөспүүбүлүкэтигэр өйдөбүнньүктэри тутуу былааннанар. Бары өйдөбүнньүктэр уопсастыбаннай үптэн тутуллаллар — олохтоохтор, урбаанньыттар уонна тэрилтэлэр көмөлөрүнэн. Бу эмиэ ураты бэлиэ түгэн, үгэс салгыыта буолар. Аҕа дойду сэриитин кэмигэр Саха сирин олхтоохторун көмөлөрө Кыайыыны чугаһаппыта, устуоруйаҕа киирбитэ.

Сталинград көмүскээччилэрин хорсун быһыыларын иннигэр сүгүрүйэн туран, историческай кырдьыгы харыстыыр, кэлэр көлүөнэлэргэ тиэрдэр эбээһинэспитин бигэргэтэбит. Сэбиэскэй норуот хорсун быһыытын уонна Улуу Кыайыы сыанатын өйдөбүлэ элбэх омуктаах Аҕа дойдубутугар сиэр-майгы сирдьитэ, сомоҕолоһуу, күүс-уох төрдө буолар.

Өрөспүүбүлүкэ бары олохтоохторугар эйэни, чэгиэн буолууну, инникигэ эрэллээх буолууну баҕарабын. Сталинград көмүскээччилэрин хорсун быһыыларын өйдөбүлэ биһиги сүрэхпитигэр үйэлэргэ тыыннаах буоллун. Буойуннарга үйэлэр тухары албан аат!

 

Ил Дархан Айсен Николаев.

Сиһилии: https://www.sakha.gov.ru/news/19591