ГАИ пресс--сулууспата
2000 сыллар саҥаларыгар төрөппүттэрим кыһын куоракка айаннаан иһэн суолга моһуогурбуттара. Онуоха амарах санаалаах Нуораҕана дьоно өрүһүйэн, аҕам түүннэри гарааска массыынатын оҥостон, киин сири булбуттарын саныыбын.
Онон төрөппүттэрбин өрүһүйбүт үтүө дьоҥҥо билигин да махтана саныыбын… Суол быһылаана аҥаардас саахал эрэ буолбат, киһи үөйбэтэх-ахтыбатах өттүнэн араас тахсыан сөп буоллаҕа…
Суол быһылаанын туһунан ынырык сурах ахсаана аччыахтааҕар элбиир. Хас киһи эчэйбитин, ардыгар суорума суолламмытын туһунан сурахтар өрөспүүбүлүкэни тилийэ көтөллөр. Иэдээннээх сыыппаралар кэннилэригэр — дьон доруобуйатын айгырааһына, олохтон барыыта… Оттон маннык иэдээннэргэ оҕолор эмсэҕэлээбит эбэтэр олохтон туораабыт буоллахтарына, алдьархай ыар тыына икки бүк ыарыыр. Ситэ олоруллубатах олох, төрөппүт аһыыта, хараҕын уута…
Ааспыт сыл ахсынньы 27 күнүгэр Дьокуускайга эбэни туораары массыына муус анныгар түспүтэ. Массыынаҕа сэттэ киһи баарыттан биирэ оҕо этэ. Суһал иһитиннэрии сарсыарда аҕыска киирбитэ. Саҥа дьыл иннинэ хабараан тымныылар турдахтарына, эбэни туоруур анала суох сиринэн айаннааһын түмүгэр икки киһи суорума суолламмытыттан биирэ оҕо этэ. Бу дьыаланан өрөспүүбүлүкэ борокуруора Сергей Дябкин бэрэбиэркэ ыытарга сорудахтаабыта.
Бэлиэтээн суруйдахха, Дьокуускайга эбэни туоруур суол- ис бэрэбиэркэ эрэ кэнниттэн биирдэ аһыллар. Муус халыҥа 50–70 см буоллаҕына эрэ айанныахха сөп.
Былырыын саас Дьокуускай куорат килбэйэр киинигэр үс киһи өлүүлээх. “Лена” федеральнай суолга Алдан оройуонугар биэс киһи өлүүлээх улахан саахаллар тахсыбыттара. Бүлүү суолугар уон киһини тиэйэн испит “Хайс” уонна “Тойота Премио” массыыналар харсыспыттарын түмүгэр 13 киһи эмсэҕэлээбитэ. От ыйыгар Нерюнгри оройуонугар үлэһиттэри тиэйэр оптуобус сууллуутугар 13 киһи суорума суолламмыта. Быһылаан “Денисовскай” ГОК таһынааҕы суолга тахсыбыта. Эһээхий оҕо эмсэҕэлээһиннээх саахал атырдьах ыйыгар тахсыбыта. Ити ыйга Хатас нэһилиэгэр икки оҕо өлүүлээх суол быһылаана буолбута. Ол курдук, “Тойота Аллион” массыына суоппара итирик туруктаах сылдьан матасыыкылынан иһэр оҕолору түҥнэри көппүтэ. “Халыма” федеральнай суолга Мэҥэ Хаҥалас улууһугар кыра массыына таһаҕас тиэйэр массыына бырысыабар түспүтэ, ол түмүгэр үс киһи олохтон туораабыта…
Бэлиэтээн суруйдахха, үгүс суол быһылаана аһары түргэнник айаннааһынтан, арыгы иһэн баран уруулга олорууттан, халтараан суолтан тахсар. Биһиги тыйыс усулуобуйалаах Сахабыт сиригэр кыһынын өрүү туманнаах, суол халтараан. Суол быһылааныгар массыына түҥнэстиитэ, харсыһыыта эрэ киирбэт. Иэдээнэ, улахан тымныыга массыына алдьаныыта, чараас таҥастаах айаҥҥа турунуу буолуон сөп. Айылҕабыт уратытынан, эмискэ тымныйар, түргэнник сылыйар. Ириэһин, тоҥоруу барыта суол быһылааныгар дьайар. Суолга арааска түбэспит суоппардарга ааһан иһэр массыыналар тохтоон көмөлөспүттэрин, өрүһүлтэ буолбуттарын туһунан социальнай ситимнэргэ үгүстүк тарҕанар. Ол курдук, бу соторутааҕыта Хаҥалас улууһун 1-кы Дьөппөн нэһилиэгин туһаайыытынан, киин Арассыыйа ыраах айанын суоппара массыыната алдьанан тохтообут. Тоҥон өлүөх киһини нэһилиэк олохтоохторо булан, массыынатын ириэрэн өрүһүйбүттэр. Суоппар олохтоох дьаһалтаҕа, нэһилиэк дьонугар-сэргэтигэр махтаммыт видеота киэҥник тарҕаммыта. Ити иннинэ Ньурба улууһун полициятын үлэһиттэрэ Саҥа дьыл түүн тыаҕа муммут уонна суолга хаарга батыллан хаалбыт дьоҥҥо көмөлөспүттэрин туһунан эмиэ тарҕаммыта. Ньурбаттан Малдьаҕарга айаннаан испит ыал ойуур суолугар хаайтаран, хата, биир кэлим диспиэччэрскэй сулууспаҕа эрийэн быыһанар суолу тобулбуттар. Полиция үлэһиттэрэ Владимир Иванов уонна Аян Иванов ити кэмҥэ Чуукаар сэлиэнньэтигэр патруллуу сылдьан түбэһэн, дьону быыһаан үтүө дьыаланы оҥорбуттара. Маныаха майгынныыр быһылааннар өрөспүүбүлүкэбит айанын суолларыгар үгүстүк тахсаллар.
Тохсунньу саҕаланыаҕыттан уопсайа 40 суол быһылаана Дьокуускайга тахсыбыт. Оттон өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн уопсайа 88 суол быһылаана бэлиэтэммит. Ол түмүгэр икки киһи өлбүт, 19 киһи эчэйии ылбыт. Госавтоиниспиэксийэ үлэһиттэрэ суол быраабылатын кэһии иһин 4 581 административнай матырыйаалы толорбуттар. 99 суоппар арыгы иһэн баран уруулга олорбут. 9 cуоппар иккистээн итирик туруктаах уруулга олорбут. 174 киһи массыына ыытар бырааба суох сылдьан уруулга олорбут.
СӨ Быыһыыр сулууспатын пресс-сулууспата:
— Суолга тахсар быһылааннар тиэхиньикэ саахалланыытыттан эрэ буолбаттар. Ол курдук, ситэ тоҥо илик мууһунан көҥүлэ суох айаннааһын, томороон тымныыга эрэлэ суох тиэхиньикэнэн, чараас таҥастаах айаҥҥа турунуу эмиэ баар буолар. Туманнаах кэмҥэ айан суолугар улахан тиэхиньикэлэр буруоларыгар сэрэхтээх буолуу ирдэнэр. Ханнык да кэмҥэ суолга утары тахсар сэрэхтээх. Ыраах айаҥҥа турунар суоппар саппаас көлүөһэлээх, домкраттаах, тиэхиньикэ оҥостор күлүүстэрдээх, тиэхиньикэ соһор быалаах буолуохтаах. Билбэт айан суолуҥ кыһыҥҥы кэмҥэ олус сэрэхтээх.
Уустук балаһыанньаҕа түбэстэххэ, 112 эбэтэр (84112) 45–90– 9 нүөмэргэ эрийэн суһал сулууспаны ыҥырары умнумаҥ.
Кириһиэнньэ кэмигэр, тохсунньу 18-19 күннэригэр, таҥара дьиэтигэр иһиттээх тиийэн сибэтиэй ууну ылыы, чардаат алларан ууга…
Быйыл Арассыыйа Бэчээтин күнүгэр биһиги биир идэлээхпит, “Сахамедиа” генеральнай дириэктэрин солбуйааччы, суруналыыс, политолог Чокуур Гаврильев…
Сарсын, тохсунньу 19 күнүгэр – Кириһиэнньэ. Бу күн туох көҥүллэнэр, бобуллар? Кириһиэнньэнэн күнү-дьылы хайдах билгэлииллэр?…
2026 сылга Арассыыйа тыйаатырдарын диэйэтэллэрин сойууһа төрүттэммитэ 150 сылын бэлиэтиир. Ол туһунан өссө 2024 сыл…
Кириһиэнньэ – итэҕэллээхтэр 12 сүрүн бырааһынньыктарыттан биирдэстэрэ. Арассыыйаҕа тарҕаммыт былыргы үгэһинэн православнай итэҕэллээх дьон тохсунньу…
Бу күн халлаан куйаарыгар олус интэриэһинэй түгэн үөскүүр. Чуумпуну, бигэ туругу сөбүлүүр Ый Оҕус бэлиэтигэр…