Суол хаачыстыбата таһаҕастаах массыыналар сырыыларыттан улаханнык эмсэҕэлиир

Бүгүн, от ыйын 2 күнүгэр, СӨ Тырааныспарка уонна суол хаһаайыстыбатыгар министиэристибэтин массыына суолун харыстабылын боппуруоһугар мунньаҕа буолан ааста.

Мунньахха тырааныспар, суол-иис хаһаайыстыбатын миниистирэ Владимир Сивцев уонна суол тырааныспарын салаатын бэрэстэбиитэллэрэ кытыннылар.

Тырааныспар миниистирэ мунньаҕы аһарыгар сүрүннээн ааспыт биэс сылга үлэ түмүктэрин кэпсээтэ. Быйылгы сылга саҥа бырайыактар саҕаламмыттарын бэлиэтээтэ.

«Билигин төһө да дойду үрдүнэн уустук балаһыанньа үөскээтэр, суол-иис тиһигин уопсай комплексын үлэтэ салҕанан барар. Бүгүн хаһааҥҥытааҕар даҕаны айан суолун харыстааһын үлэтин боппуруоһа сытыытык турар.  Министиэристибэ кэллиэгийэтин чилиэннэрэ бу биэс сылга көдьүүстээхтик үлэлээбиттэрин бэлиэтээн этиэм этэ. Кэллиэгийэ бу бүтэһик мунньаҕа, кэлэргэ атын састаабы талыахпыт. Эһиги көмөҕүтүнэн суол хаһаайыстыбатын комплекса Саха сирин курдук уустук килиимэттээх сиргэ тиһиктээхтик сайдар», — диэтэ Владимир Сивцев.

2019-2024 сылларга 2665 км федеральнай, эрэгийиэннээҕи уонна олохтоох айан суоллара тутулунна. Ааспыт биэс сылга эрэгийиэннээҕи 1222 км суол, куораттарга 200 км суол оҥоһуллубут. 55 өрүһү туоруур муоста тутуллубут. 2019 сылтан олохтоох бүддьүөттэн өрөспүүбүлүкэ Суолга пуондатыттан 4,6 млрд солк. көрүллүбүт, онон 409 км олохтоох суол тутуллан нуормаҕа эппиэттир буолбут. 2025 уонна 2026-2027 сс. 190,0 км суол тутуллара, онно 2,0 млрд солк. көрүллэрэ былааннанар. Өрөспүүбүлүкэ бүддьүөтүттэн нацбырайыагынан 11 аэропорт саҥаттан тутуллубут. 3359,4 мөл. солк пассажирдары таһыыга субсидия көрүллүбүт. Биэс сыл иһигэр 1399,2 тыһ. киһи таһыллыбыт, 32477,5 тыһ. туонна таһаҕас тиэллибит.

Мунньах кэмигэр тырааныспар уонна суол хаһаайыстыбатын миниистирэ Владимир Сивцев Саха сиригэр тырааныспар салаатын уонна суол хаһаайыстыбатын сайыннарыыга үтүө суобастаах, сыралаах үлэлэрин иһин бастыҥнары наҕараадалаата.

Салгыы бэбиэскэ быһыытынан суол туругун мөлтөөһүнүн биричиинэтин, онуоха ыарахан уйуктаах тырааныспар сабыдыалын, ыйааһыны хонтуруоллуур көһө сылдьар пуун үлэтин, сокуоҥҥа киирбит уларыйыылар тустарынан дакылааттары иһиттилэр.

Мунньахха федеральнай айан суолларын туруга мөлтөөһүнүн төрүөттэринэн улахан уйуктаах, ыарахан таһаҕастаах массыыналар сырыыларын, күн-дьыл сабыдыалын, холобур, 2024 сыл сайыныгар дохсун ардахтар түһэн суол үрүт араҥатын уонна инфраструктураны алдьатыыларынан буолалларын бэлиэтээтилэр.  Дакылаатчыттар Р-504 («Халыма») айан суолун үрүт араҥатын хаачыстыбата биллэ мөлтөөбүтэ, А-331 («Бүлүү») айан суолун муосталара уонна суоллара алдьаныыларын тоһоҕолоон эттилэр. Манна тыл этээччилэр үгүстэрэ айан суолунан сылдьыы көҥүллэнэр нуорматыттан тиэхиньикэлэр ыйааһыннара улаханнык аһара барыыны көрдөрөрүн ыйдылар. Ол курдук таһаҕаһы таһар массыыналар 180% диэри нуорматтан таһынан көрдөрөллөрүн ыйдылар. Кэтээн көрүүнэн бу тутуу матырыйаалларын тиэйиигэ ордук көстөр эбит. Онон сиэттэрэн суол сорох учаастактарыгар ыйааһыҥҥа хааччахтааһыны киллэрбиттэр.

Ол курдук, сүрүн кыһалҕанан ыарахан кэриҥнээх таһаҕаһы тиэйии, табыгаһа суох күн-дьыл усулуобуйата уонна таһаҕаһы тиэйии быраабылаларын тутуһууну хонтуруоллааһын ситэтэ суоҕун ааттаатылар. Маннык быстах кэмҥэ киирбит хааччахтааһыннар уонна хонтуруол күүһүрүүтэ өрөспүүбүлүкэ суоллара алдьаныыларын намыратан кыаҕы биэрбит.

Өрөспүүбүлүкэтээҕи суолларга эмиэ итинник кыһалҕа үөскээн, саас, сайын, күһүн итинник хартыына буолар. Автоматическай ыйааһын уонна кээмэй хонтуруоллуур туочукалара (АПВГК) нуорматтан таһынан көрдөрүүлэрин, кэһиилэрин бэлиэтээбиттэр. Ол курдук, «Нам» айан суолугар 378, «Умнас» айан суолугар 63 быраабы кэһии бэлиэтэммит. Итинэн быһаардахха, төһө да суолу оҥор, маннык хатылана турдаҕына, тупсан испэтэ чахчы.

Онон өрөспүүбүлүкэ суолларын уопсай туруга ыарахан тиэхиньикэ хамсааһынын хонтуруоллуур мэхэниисимтэн быһаччы тутулуктааҕынан, маны салгыы бөҕөргөтүү ирдэниллэр. Мунньахха этиллибитин курдук,  Хонтуруоллуур пууннары техническэй ньыманан хааччыйыыны тупсарыы уонна хонтуруоллуур уорганнар үлэлэрин кэҥэтии барыан наада.