СҮБЭҺИТ: БУЛЧУТ ЫТЫ ХАЙДАХ БИЛИЭХХЭ СӨБҮЙ?

Бултуулларын сөбүлүүр дьоҥҥо, булчуттарга маннык бэртээхэй сүбэ баар.

Бастатан, айылҕатын быһыытынан тыһы ыт ордук булчут буоларын өйдөнүллүөхтээх диэн суруйаллар. Салгыы көрдөххө, тугу сүбэлииллэр эбитий?

• Кэтэҕин уҥуоҕун сүгэтэ улахан буолар дииллэр эбит.
• Халыҥ, туруору кулгаахтаах, кулгаахтарын икки арда, таныылара уонна харахтара киэҥ буолуохтаахтар.
• Тилэҕэ халыҥ, хара буоллаҕына уһуннук тулуйан сүүрэр, булду сырсар. Чараас тилэхтээх ыт биир күн сүүрдэҕинэ, тилэҕэ хайыта барар.
• Таҕалайа хара, хара эриэн, сэттэттэн элбэх кэрдиистээх буоллаҕына үчүгэй ыт тахсар.
• Мунна уһун, таныыта киэҥ буоллаҕына — сытымсах.
• Кэтит түөстээх буоллаҕына — күүстээх.
• Сүүрүк ыт улаханнык кэдэйэр, агдата улахан, ойоҕоһун уҥуоҕун икки арда, бэрбээкэйэ киэҥ, кутуруга эриллэҕэс буолар.
• Тайах ордук үрүҥ-хара эриэн дьүһүннээх ыкка тохтуур.
• Эккэ ыт булчута суох буолар.
• Улахан саҥалаах ыт тайахха ордук.
• Тот ыт кыайан бултаабат. Ыты күҥҥэ биирдэ-иккитэ аһатыллар.
• Ыты булка уһуйарга моҕотойу, тииҥи, андаатары өлөрөн, тириитин сүлэн баран этин эрэ бэриллэр.
• Булчут ыты ыты кытта охсуһуннарбаттар.

Саха ыалын халандаарыттан,

«Айар», 2007 сыл.