Тускул билгэтэ

Норуот синоптига Тускул үгэс быһыытынан ый саҥатыгар күн-дьыл туругун билгэлиир. 

Муус устары маннык анаарда:

— Быйыл хаар киин, илин эҥээр, соҕуруу улуустарга, урукку сылларга тэҥнээтэххэ, наһаа элбэҕэ суох. Арай, Бүлүү диэки улуустарга быйыл хаара халыҥ. Онон уруккутун курдук ириэрдэҕинэ, улахан уу кэлиэ суоҕа. Эбэбитигэр орто эрэ уу баар буолуо. Муус устар 7 күнүгэр Былаҕачыанайап Таҥара — сахалар саамай билгэлиир кэтэһэр таҥаралара. Бу күн хайдах күн буолар да, саас оннук буоларын бу кэнники сыллар бигэргэттилэр. Онон бу күнү куоттарбакка эрэ кэтээн көрүҥ. Муус устар бүтэһик уон күнүгэр күүстээх хаар-ардах кэлээри турар. Онон быйыл эрдэттэн бэлэмнэнэн, быһыттары бөҕөргөтүү үлэлэрин ыытан сэрэхтээх олоруохха наада.

 ИЛИН ЭҤЭР УЛУУСТАР:

Былырыыҥҥыга тэҥнээтэххэ, хойутаан сылыйыыһы. Түүн тымныы буолан, хаар тура түһүө. III дэкээдэҕэ күүскэ ириэриэҕэ.

КИИН УЛУУСТАР:

Улахан хатааһына суох сылаас ый буолара сабаҕаланар. III дэкээдэҕэ 5 күн ардыыр, онтон хаардыыр.

БҮЛҮҮ БӨЛӨХ УЛУУСТАР

Киин улуустары кытта тэҥнээтэххэ, үһүс дэкээдэ диэки биллэрдик сылыйыыһы. Бастакы дэкээдэҕэ– 2 күн хаардыыр; үһүс дэкээдэҕэ – 3 күн ардыыр.

ӨЛҮӨХҮМЭ, АЛДАН, НЕРЮНГРИ:

Соҕуруулуу-арҕаа улуустарга быйыл иккис дэкээдэттэн саҕалаан, балай да сылыйыыһы, онтон III дэкээдэҕэ күүстээх ардах түһэн, хаар эмискэ барыыһы. Ыам ыйыгар хара сир буолсу. Бастакы дэкээдэҕэ – 2 күн хаардыыр; II дэкээдэҕэ – 1 күн хаардыыр, 1 күн ардыыр; III дэкээдэҕэ – 2 күн ардыыр.

ӨЙМӨКӨӨН УЛУУҺА:

Урукку сыллардааҕар муус устар  сымнаһыар буолсу. Быйыл хоту улуустарга муус устарга сөҥүүтэ олох кэмчи. I дэкээдэҕэ  сөҥүүтэ суох; II дэкээдэҕэ – 1 күн хаардыыр; III дэкээдэҕэ – 3 күн хаардыыр, 1 күн ардыыр;

ДЬААҤЫ УЛУУҺА:

Былырыыҥҥыга тэҥнээтэххэ, бастакы, иккис дэкээдэ —  тымныы. Хаара олох кэмчи, кыралаан III дэкээдэҕэ  биллиэ. I дэкээдэҕэ – хаар олох суох; II дэкээдэҕэ – хаар олох суох; III дэкээдэҕэ – 2 күн хаардыыр, 1 күн ардыыр.

АБЫЙ, МУОМА, ХАЛЫМА, ҮӨҺЭЭ ХАЛЫМА, АЛЛАРАА ХАЛЫМА:

Халыма-Индигиир диэки улуустарга бу сылга киирэн баран, урукку сыллардааҕар биллэ тымныйбыта. Онон бастакы-иккис дэкээдэлэр тымныы буолсулар. Былырыын муус устар ыйга хаар олох түспэтэҕэ. Быйыл ый бүтүүтэ хаардаах буолсу, ол оннугар ыраас чаҕылхай сааскылыы күннэр ый аҥара турар буолбуттар.

АНААБЫР, ӨЛӨӨН, ТИКСИИ:

Арктика эҥээр улуустарга муус устар ый бастакы иккис дэкээдэлэригэр түүҥҥү өттүгэр балай да тымныйыыһы. Бастакы-иккис дэкээдэҕэ хаара олох да суох буолсу.