Тускул тохсунньуга тоҕо эмискэ тымныйбытын быһаарда

Быйыл сыл саҥатыгар  норуот синоптига Тускул «тохсунньуга улаханнык тымныйбат»диэн билгэлээбитин бары үөрэ истибиппит.

«Урукку сылларга тэҥнээтэххэ, тохсунньу киин улуустарга балай да сымнаҕас буолара сабаҕаланар. Бу эҥэр (соҕуруу оройуоннар)  бары улуустардааҕар тохсунньуга ый ортотугар диэри  балай да хаардаах. Онон  былыттаах күннэрэ баһыйан, бу улуустарга улаханнык тымныйыа суоҕа. Тымныы полюһунан  биллэр Өймөкөөҥҥө, урукку сыллары кытта тэҥнээн көрдөххө, ааспыт сылга ахсынньы курдук, тохсунньу циклон дьайыытынан сымнаһыар буолсу», — диэн бэлиэтээбитэ Тускул. Ол эрээри быйыл тохсунньуга өр кэмҥэ тоһуттар тымныы түһэн, «сымнаҕас» күҥҥэ-дьылга эрэммит дьон, соһуйдубут. «Тоҕо бу маннык тымныйда, «сымнаһыар» кыһын тоҕо буолбата?» диэн норуот синоптигыттан туоһуластым. Онуоха Тускул маннык хоруйу биэрдэ:

— Саҥа дьылтан ыла аҥаардас Саха сиригэр эрэ буолбакка,  бүтүн Арассыыйа  үрдүнэн эрдэттэн билгэлэммит күн-дьыл тосту уларыйда. Ол курдук, бу күннэргэ үгүс эрэгийиэннэргэ хаһан да түспэтэх тымныы, халыҥ хаар, улахан тыал түспүтэ бэлиэтэннэ. Бу  сүрүн төрүөтэ —  Арктическай тымныы антициклон Камчатканы, Магадааны, Өймөкөөнү хабан, аллараа Уус Маайанан, Амурскай уобаласка тиийэ барда. Маннык түгэн урут хаһан да буолбат этэ.  Муҥутаан, Уус Маайаҕа тиийэрэ. Билигин улахан балаһаны хабан барда.  Арктика тымныы циклона  сотору аны Бүлүү эҥэр улуустары хабан, сыҕарыйан биэриэхтээх. Онон олунньу ыйга арҕаа улуустарга: Өлүөхүмэҕэ, Мирнэйгэ, Ленскэйгэ, Нерюнгригэ, Алдаҥҥа күүскэ тымныйыаҕа. 

2023 сылга күн эстиилэрэ муҥутаан улаатаары тураллар. Онон бу — кураан кэм саамай оройо. Ол иһин быйыл айылҕаҕа улахан охсуулаах сыл кэллэ. Маннык уот кураан 2011 сыл сайыныгар бэлиэтэммитэ.   Ону айылҕаны кэтээн көрөр дьон өйдүүллэрэ буолуо. Онон быйыл тохсунньуга улаханнык тымныйыыта — от ыйыгар улахан куйаас турарын бэлиэтэ. Өтөрүнэн буолбатах куйаас рекорда бэлиэтэниэҕэ.   Олунньуга уонна кулун тутарга тымныйан баран, саас ыам ыйыгар  эрдэлиэ дии саныыбын. Сайын  курааннаан баран, күһүҥҥү өттүгэр олус ардахтаах буолара сабаҕаланар. Бу сылга айылҕа үгүс араас куһаҕан өттүн көрдөрүө — онно эрдэттэн бэлэмнээх буолуохха наада. Сааскы өттүгэр күүстээх тыал, буурҕа түһүөҕэ, сайын өтөрүнэн буолбатах этиҥнээх ардах курулаччы кутуоҕа. Онон уот турарыгар улахан куттал баар.

 2023 сыллааҕы сайыны этэҥҥэ туоруурбут буоллар, 2024 сылтан айылҕа да, олохпут да көнөн барар суолугар үктэниэхпит диэн эрэллээхпин.

Бу күннэргэ социальнай ситимнэринэн Кириһиэнньэ күн  Тускул ойбоҥҥо сөтүөлээн ылбыт видеота тарҕанна. Сөтүө кэмигэр норуот синоптига: «Уу сылаас да сылаас — саас иһэрэ биллибит!» — диэн эппитин эмиэ үөрэ иһиттибит. Олунньуттан ыла күүтүүлээх сааспыт билиннэр ханнык!