Тыыл үлэһиттэрин үйэтитэр портал аһылынна

Share

Кыайыы 80 сылын көрсө Дьокуускай куоракка »Якутяне — труженики тыла» бырайыак үлэтин саҕалаата.

Хаартыска: А.Васильева

Өрөспүүбүлүкэтээҕи медиакииҥҥэ бырайыагы сүрэхтиир пресс-кэмпириэнсийэ буолла.

— Бу тыыл үлэһиттэрин туһунан бастакы бырайыак буолар. Саайтка ханнык баҕарар киһи бэйэтин аймаҕын туһунан дааннайдарын киллэриэн сөп. Podvigyakutska.ru саайт бырайыагын Дьокуускай аҕа баһылыга Евгений Григорьев көҕүлээбитэ, — диэн куорат дьаһалтатын пресс-сулууспатын салайааччы Любовь Сыроватская кэпсээтэ.

— Бу бырайыак биһиги куораппытыгар олорон ааспыт, Кыайыыны уһансыбыт дьоҥҥо ананар. Биһиги куораппытыгар »Үлэ албан аата» үрдүк аата иҥэриллибитэ, бу улахан чиэс буолар.
Национальнай архыыбы кытта үлэлээтибит. Кылгас кэм иһигэр 11 200 тахса докумуону булан уктубут. Архыып докумуоннары сыыппараҕа киллэрэргэ улахан үлэни ыытта. 11 тыһыынчаттан тахса наҕараадаламмыт киһи туһунан иһитиннэрии баар буолла. 900-тэн тахса ахтыы хомулунна. 300-тэн тахса тэрилтэ үлэһиттэрин испииһэгэ таҕыста. Онон Кыайыыны чугаһаппыт дьоммут ааттарын үйэтитиигэ улахан үлэ ыытылынна, — диэн бырайыак ааптара, мээр сүбэһитэ Сергей Сергеев кэпсээтэ.

— Мин бырайыак научнай баазатын оҥорорго үлэлиибин. Уонча сыллааҕыта бу тиэмэҕэ кинигэ таһааран турабын. Архыып докумуоннарын көрдүүргэ үлэлиибин. Оччотооҕу докумуоннар куһаҕан хаачыстыбалаах кумааҕыга суруллубуттар, онон аҕыйах сылынан ааҕыллыбат да буолуохтарын сөп. Онон сыыппараҕа киллэрии улахан суолталаах.
Оччолорго Дьокуускайга 2 тыһыынча кэриҥэ үлэһит баара. Кинилэргэ улахан үлэ, эппиэтинэс  сүктэриллибитэ, ону чиэстээхтик толорбуттара, — диэн устуоруйа билимин хандьыдаата Пантелеймон Петров кэпсээтэ.

— Байыаннай балаһыанньа биллэриллэн, радиоприемниктары былдьаабыттара. Хаартыскаҕа түһэрэр эмиэ бобуллара. Анал фотограф эрэ түһэрэр көҥүллээҕэ, хас биирдии хаартыска цензураны ааһара. Онон сэрии кэминээҕи, тыылга үлэ туһунан хаартыска аҕыйах.  Хаартыскалар Ярославскай аатынан кыраайы үөрэтэр түмэлгэ хараллан сыталлар. Түмэли кытта дуогабар түһэрсэн, сыыппараҕа киллэрэн, саайтпытыгар киэҥ көрөөччүгэ аан бастаан таһаардыбыт. 200-чэ сэдэх хаартыска таҕыста. Бу хаартыскаҕа көстөр дьон бары стахановецтар, үлэ бастыҥнара этилэр. Өссө Кыайыы үбүлүөйдээх сылларын хаартыскаларын мунньан эрэбит, — диэн Бүтүн Арассыыйатааҕы устуоруйа, култуура пааматынньыктарын харыстыыр уопсастыба Саха сиринээҕи салаатын эппиэттээх сэкиритээрэ, кыраайы үөрэтээччи Александр Дьяконов иһитиннэрдэ.

Сэрии бастакы күнүттэн фрону хааччыйыы үлэтэ саҕаламмыта, саҥа производственнай былааннар ылыллыбыттара. Эр дьон үксэ сэриигэ барбыттарын кэнниттэн, дьахталлар, оҕонньоттор, оҕолор холкуостарга, собуоттарга, фабрикаларга үлэлииллэрэ. Холобур, Дьокуускайдааҕы киин электро-ыстаансыйаҕа сэрии иннинэ 31 дьахтар үлэлиирэ, 1942 сылга — 169. Сэрии саҕаланыаҕыттан 1944 сыл атырдьах ыйыгар диэри Дьокуускай бырамыысыланнай тэрилтэлэригэр 4557 дьахтар, 3367 оҕо үлэлээбитэ.
Podvigyakutska.ru саайтка киирэн, »Наҕараадаламмыттар» салааҕа аймаххыт аатын булуоххутун уонна ахтыыгытын ыытыаххытын сөп. Порталга сэрии саҕанааҕы тэрилтэлэр тустарынан дааннайдары, хаартыскалары, хаһыат матырыйаалларын, былакааттары, уруһуйдары көрүөххэ сөп. Хаартыскалары саайтан ылыахха сөп, ол эрээри түмэл логотибын сотторуо суохха наада.

Бу портал устуоруйаны сырдатарга, үүнэр көлүөнэлэргэ Кыайыыны чугаһаппыт дьоммут, чулуу үлэһиттэр кэриэстэрин үйэтитэргэ дьоһун кылаатын киллэрэр. Үлэ салҕанар.

Recent Posts

  • Сонуннар
  • Уопсастыба

Саха сиригэр Саҥа дьыллааҕы түүн аҕыс оҕо күн сирин көрдө

Саҥа дьыллааҕы түүн биэс уол уонна үс кыыс күн сирин көрдүлэр. Бу туһунан өрөспүүбүлүкэ Ил…

11 часов ago
  • Кыайыы 80 сыла
  • Сонуннар

Саха сирин ытык кырдьаҕаһа 105 сааһын туолла

Тохсунньу 1 күнүгэр өрөспүүбүлүкэ саамай кырдьаҕас олохтооҕун Татьяна Сафонованы 105 сааһын туолбутунан эҕэрдэлээтилэр. Киниэхэ дойду…

12 часов ago
  • Аҕа дойдуну көмүскээччи сыла
  • Байыаннай эпэрээссийэ
  • Сонуннар

Саха сириттэн байыастар Саҥа дьыллааҕы бэлэхтэри туттулар

Саҥа дьыл бырааһынньыгын иннинэ Саха сириттэн сылдьар байыаннай дьайыв байыастапа өрөспүүбүлүкэттэн Саҥа дьыллааҕы бэлэхтэри туттулар.…

13 часов ago
  • Сонуннар
  • Сүбэһит
  • Уопсастыба

Уһун өрөбүллэри хайдах туһалаахтык атаарыахха сөбүй?

Уһун кыһыҥҥы өрөбүллэр – үчүгэйдик сынньанар эрэ буолбакка, саҥаҕа холонон көрөргө, доруобуйаны чөлүгэр түһэрэргэ уонна…

14 часов ago
  • Быһылаан
  • Бэрээдэк
  • Сонуннар

Сунтаар сэлиэнньэтигэр үс оҕолоох дьиэ кэргэн өлбүтүнэн холуобунай дьыала тэрилиннэ

Сунтаар сэлиэнньэтигэр биэс киһи өлбүтүнэн «икки уонна онтон элбэх киһини сэрэҕэ суохтан өлүүгэ тиэрдии» диэн…

14 часов ago
  • Сонуннар
  • Уопсастыба

2026 сылга хайдах сынньанабыт: бырааһынньык уонна өрөбүл күннэр

Арассыыйаҕа бигэргэтиллибит халандаарынан, 2026 сылга биһигини 28 бырааһынньык уонна өрөбүл күннэрэ күүтэллэр. Саҥа дьыллааҕы өрөбүллэр…

15 часов ago