Убаһа этэ: дьолу-сору тэҥинэн тэбиэ (олох очурдара)

Бааска куораттаан иһэр. Ол аайы мээнэ киирэр-тахсар дьону ылбата, онно-манна тастаран киһи бириэмэтин сииллэр. Кинилэр да аҕыйах тыһыынчалара суох олорор кыахтаах. Тоҕо диэ?

Массыынатын үрдэ-кэннэ бүтүннүү убаһа этэ. Билигин куоракка киирдэ да, сакаастаабыт аадырыстарга сылдьыахтаах, ол кэннэ ордуннаҕына Бааһынай ырыынагын биир кырдьаҕас иччитигэр Таабырга илдьэн кууһунан туттарыахтаах. Бүттэ. Урут хачыгырас харчы киирэр этэ, билигин каарта иһэ бүтэйдии мөскөйөр. Онон Бааска бэйэтин урбаанньыппын диэн киэн тутта кэпсэнэр кыахтаах, ама сылгыһыппын диэ дуо.

Куоратчыт

Куорат былырыыҥҥыттан ыла Бааскаҕа угуйар уот буолан турар. Ол тоҕото эмиэ биллэр. Лаанчык. Түүҥҥү баҕа санаа таба тайаммыт дьоло. Уол оҕото Бааска ол дьолу куоттарыа дуо, харбаан ыллаҕа дии. Онтон ыла Дьокуускай чахчы да дьол куората буолбута. Бэйи, туохтан саҕаланна этэй?

Былырыын ийэтин бииргэ төрөөбүт эдьиийин кыыһа Лиза куоракка үлэлии сылдьан, алҕаска “хонууттан” игирэ оҕолонон кэбиһэн, биир туспа араллааны таһаарбыта. Инньэ гынан ол оҕолор астара-таҥастара, памперстарыгар тиийэ куоратчыт киһиэхэ Бааска үрдүгэр сүктэриллибитэ. Арыый да бороохтуйбуттарын кэннэ бэркэ ньымааттаһан Бааскалыын куоракка киирбиттэрэ. Икки оҕо наадыйар мала-сала элбэҕэ биллэр, онон Бааска үөрүүнэн сөбүлэспитэ. Куораттаан иһэн, Лиза сонно төлөпүөнүн үрдүгэр түһэн, ханнык эрэ Нинаны кытта кэпсэтэн киирэн барбыттара. Тылларын тамаҕыттан иһиттэххэ, Лиза ончу да оҕолорун туһугар киирэн иһэр санаата суоҕа, хата, эппиккэ дылы, мүччү туттаран куоракка кулууптуу баран иһэрэ биллибитэ. Бааска убай киһи быһыытынан төһө да сүөргүлээтэр тугу да саҥарбатаҕа, саҥата суох Бааһынай ырыынагар уруулун эрийэ туппута. Ханна баарый, Таабыр эмискэ таарымталанан суһал көмөнөн балыыһаҕа киирэн хаалбыт этэ, атын дьоҥҥо туттараары кэпсэтэн көрбүтэ да, бас быстар сыанатын этэннэр, оройго бэрдэрэн турбута. Хата Лиза обургу өссө биир дьүөгэтигэр эрийэн, сылгытын этин онуоха-маныаха диэри кини болкуонугар уурдарар курдук кэпсэтэ охсубута. Лаанчыктыын билсиһии оннук саҕаламмыта. Кини, дьолго, Бааһынай ырыынагыттан чугас олороро, Бааска кыһалҕатын быһаартарбыт үөрүүтүгэр балачча улахан убаһа этин биэрбитигэр хайдах махтаныан билбэтэҕэ. Кэлин ол сыһыаннара улам-улам дириҥээн, уол куоракка аҕыйах хонукка далбарданар дьиэлэммитэ.

Бааска бу сырыыга Саҥа дьыл бырааһынньыгын туһанан, Лаанчыктыын “серьезнай” кэпсэтиини ыытар санаалаах. Хайа муҥун, булсубуттара сылтан орто. Иккиэн да эдэр оҕолор буолбатахтар, онон ыал буоларга этиилээх киирэн иһэр. Харчы да баар, биир дьахтар оҥойор айаҕын таах иитэр кыахтаах. Бааска иллэрээ күн Лаанчыкка “тиийиэм” диэн ыыппыт биллэриитин өҥөс гынна. Кыыһа судургутук “сөп” диэбит, урукку курдук чобурҕас уостаах смайлик суох.

Уһаабыт “лав стори”

Лаанчык Бааска куоракка киирэр сураҕын санаан, абатыттан кыбдьырынан ылла. Дьэ хайаан да Саҥа дьыл иннинэ кэлэр буоллаҕа. Босхо убаһа этэ, биллэн турар, бэрт бөҕө гынан баран, Лаанчык бу аһара уһаабыт “лав сторины” тохтотор санааҕа кэлэ сылдьар. Онон бу сарсыарда Бааскаттан “раз и навсегда” арахсыахха наада диэн кытаанах быһаарыныыны ылынан турда. Хаһаайыҥҥа дьиэттэн тахсарын туһунан биллэрэ оҕуста. Сонно университет аттыгар устуудьуйа дьиэ баарын булан ылан, дуогабардаһа охсон онно көһөр буолла. Сах сиэтин, убаһа этэ да суох бу үйэҕэ олорбута, олоруоҕа даҕаны.

“Ыстаастаах” куортамнааччы

Ньукку саба халыйан кэлбит хараҕын уутун сотто сатыы олордо. Бу Саҥа дьыл буолаары турдаҕына, эмиэ дьиэ көрдүүр түбүккэ түһэр буоллаҕа. Хаһаайка чүөчэ мааҕыын сарсыарда эрийэн, дьиэни босхолуу охсорун эппитэ. Билигин кыһын оройугар дьиэ тахсара уустугун Ньукку “ыстаастаах“ куортамнааччы быһыытынан билэр, баччаларга сөптөөх дьиэ дэбигис көстөөччүтэ суох. Биллэриилэри сыымайдыы сытан, хата биир дьиэ тахсыбытын булан ылла. Сибилигин туруорбуттар, сыантыр уонна сыаната да сөбүгэр. Ньукку харса суох төлөпүөнүн үрдүгэр түстэ, һуу, хата ким да ыла илик эбит. Онон бу киэһэ ол дьиэҕэ көстө. Сарсыарда туран саҥа дьиэҕэ киирбиччэ, Саҥа дьылы соҕотоҕун да көрсөр санааланна. Онон аа-дуо аһын астана сырытта.

Арай эмискэ аанын звоноктаатылар. Ньукку сэрэхэччийэ түстэ, сэсиэттэр буоллахтара дуу дии санаата. Аргыый аҕай тиийэн, кимиэллээх соҕустук “кимий” диэтэ. Аан нөҥүө “Бааскабын, арый, һыллыый” диэн куолаһы иһиттэ. Ньукку сүрэҕэ битигирэччи тэптэ, ханнык өссө Бааска. Хаһаайын ким да кэлиэ диэбэтэҕэ. “Кимиэхэ кэллиҥ?” диэн ордоотообут куолаһын бэйэтэ сөҕө иһиттэ. “Лаанчык, бу мин Бааскабын ээ” диэн, хайдах эрэ мунаахсыйбыт куолас иһилиннэ. Ньукку онтон эр ылан, аанын аһа баттаата.

Бааска олох атын кыыс турарын көрөн, соһуйан чинэрис гына түстэ. “Оттон Лаанчык ханнаный, эн кимҥиний?» — диэн ыйытта. “Мин бэҕэһээ бу дьиэни куортамнаабытым, ханнык да Лаанчыгы билбэппин” диэтэҕэ үһү. Бааска дөйбүккэ дылы буолла. “Эс, сымыйалаама, оонньоон этэр инигин. Лаанчык, кэл, таҕыс”, — диэн хаһыытаан көрдө да, аана муннун иннигэр лип гына сабылынна.

Бааска хайдах буолуон билбэтэ. Мааҕыын этин батаран баран, ювелирнай маҕаһыынтан бэрт сыаналаах биһилэх ылбыта. Ак-каары. Абатыгар истиэнэни сутурҕалаан ылла. Аны массыынатын ыраах гарааска туруоран кэлбитэ, ханна билигин барар?

Ньукку сэрэнэн ааны иһиллээтэ, шампанскайын ыла тахсыахтаах этэ. Барда ини диэн таҥнан таҕыста. Пахай, киһитэ субу олорор, бэркэ санаарҕаабыт көрүҥнээх. Кини диэки хайыһан да көрбөтө. Ньукку хайа эрэ Лаанчык үктэтиитигэр түбэспит киһини эмиэ да аһынна.

Аан араллаана

Бааска убаһа мааны астарын илдьэ кэлбит куулун диэки көрөн ылла. Ирэн, хаана барара чугаһаата. Ханна гыныах баҕайытай. Лиип аана аһылларын кытта, били кыыс тахсан кэллэ.

“Мэ, бу маны Саҥа дьылынан ыл, аҕалбыт киһим баран хаалбыт”, — диэтэ Бааска. Ньукку кэннинэн чинэрийэ түстэ, суох, суох, тугу да ылбаппын диэт, аанын аһа сатаата. Ыксаан хайдах эрэ эрийдэ дуу, аны күлүүһэ харан хаалла. Балачча уһуннук сыһаҕастаһа сатаата, мэлигир. Абатыттан ытыахча буолла.

Бааска ол “көрү” сонньуйбуттуу көрөн олордо. Эмиэ соҕотох муҥнаах быһыылаах, күлүүһүн тоһутарыгар тиийдэ дии санаата. “Бэйи, аҕал эрэ, мин сэрэнэн аһан көрүүм”, — диэтэ. Хата кыыһа тук курдук туораан биэрдэ. Балачча өр бэркэ сэрэнэн халкыҥнатан, Бааска ааны арыйан биэрдэ. Ньукку үөрүүнү кытта дьиэтигэр дьылыс гынан хаалла. Дьэ һуу гынан олоро түстэ, хата ити киһи барбакка олорор буолан, махтамматым да быһыылаах, сирэйэ-хараҕа көрсүө көрүҥнээх, ыҥыран чэйдэппит киһи дуу диэн араас санаалар элэҥнэһэн аастылар.

Бааска чаһыны көрбүтэ, киэһэ 8 чаас буолбут. Син өр олорбут. Куоракка хас да хонуом диэн кэлбитэ уонна хайа сирэйинэн түүннэри төннөн кэлэр. Эмискэ аан аһылынна, били кыыс быкта. Балачча уһуннук утары көрсөн турдулар, онтон кыыс “махтамматым да быһыылаах, киирэн чэйдиэҥ дуо?” диэтэ. Бааска үөрэ түстэ, аччыктаабыта да бэрт эбит. Дьиэҕэ киирэн, эмиэ били куулун дук гынна. Ньукку куул иһин өҥөйөн көрдө. Хайа, доҕор, кини үйэтигэр харахтаан көрбөтөх аһа сытар эбит. “Тыый, бу маны барытын миэхэ дуо?” диэн эрэ хаалла. “Ыл-ыл, миэхэ элбэх, — диэтэ Бааска судургутук. — Сылгыһыппын”.

Икки эдэр киһи бэрт эйэлээхтик, хаһааҥҥыттан эрэ билсэр дьоннуу күө-дьаа кэпсэтэн киирэн барбыттара. Бааска хаанын, хартатын бэрт түргэнник буһаран элэҥнэппитэ, остуол хотойорунан мааны ас тэлгэнэ охсубута. Түүн 12 чаас кэлбитин өйдөөбөккө да хаалбыттара.

Кириэмил курааннара Саҥа дьыл үүммүтүн биллэрэн лоҥкуначчы охсон барбыттара. “Саҥа дьылынан!”, — диэтэ Ньукку. “Саҥа дьолунан”, — Сааска уоһун иһигэр ботугураата.